کاهش ۱۰ ساله سن شیوع سرطان پستان در کشور

به گزارش رکنا،ناهید نفیسی فلوشیپ جراحی انکوپلاستی پستان در برنامه رادیو گفتگو با اشاره به آمار رسمی ثبت سرطان در کشور گفت: بر اساس آمارهای سالیانه وزارت بهداشت، سالانه بین ۲۳ تا ۲۵ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان پستان در ایران ثبت می‌شود که این رقم به معنای ابتلای تقریبی یک خانم در هر نیم ساعت است.

وی با بیان اینکه سن شیوع سرطان پستان در ایران حدود ۱۰ سال جوان‌تر از میانگین جهانی است، اظهار کرد: به دلیل بافت جمعیتی جوان کشور و قرارگیری متولدان دهه ۱۳۶۰ در سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی، میانگین سنی ابتلا در ایران بین ۴۸ تا ۵۰ سالگی است؛ این در حالی است که میانگین جهانی در سن ۶۰ سالگی قرار دارد و حدود ۲۵ درصد از بیماران ما زیر ۴۰ سال سن دارند.

رئیس انجمن جراحی پستان کشور با تأکید بر روند صعودی ابتلا به انواع سرطان در ایران افزود: هرچند ایران به لحاظ شاخص‌های جهانی هنوز در رده کشورهای با شیوع کم تا متوسط قرار دارد و نرخ بروز آن حدود ۴۰ تا ۴۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است، اما این شیوع سالیانه روندی افزایشی و تند دارد.

وی با اشاره به تغییر سبک زندگی از سنتی به صنعتی تصریح کرد: سالانه بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ هزار مورد جدید از انواع سرطان در کشور رخ می‌دهد که علت عمده آن تغییر سبک زندگی، آلودگی هوا، تغییر الگوی تغذیه و مصرف غذاهای ناسالم و روغن‌های اکسیدشده، چاقی، مصرف دخانیات و قلیان، افزایش سن ازدواج، بارداری در سنین بالا یا نداشتن فرزند و عدم شیردهی است.

نفیسی، کاهش وزن را عاملی بسیار مهم در پیشگیری معرفی کرد و گفت: چاقی یکی از عوامل اصلی خطر به شمار می‌رود و مطالعات اخیر نشان داده است که کنترل چاقی و کاهش وزن می‌تواند تا ۴۷ درصد ریسک ابتلا به سرطان پستان را در زنان کاهش دهد؛ همچنین بارداری پیش از ۳۰ سالگی و شیردهی به فرزند از فاکتورهای محافظت‌کننده جدی برای بدن مادر هستند.

وی با تأکید بر لزوم غربالگری دوره‌ای از سن ۴۰ سالگی خاطرنشان کرد: حدود ۲۵ درصد از بیماران در بازه سنی ۴۰ تا ۵۰ سالگی قرار دارند، بنابراین توصیه اکید این است که همه بانوان با رسیدن به سن ۴۰ سالگی، حتی بدون داشتن هرگونه علامت یا سابقه خانوادگی، یک ماموگرافی پایه (بیس) انجام دهند تا روند سلامت بافت سینه ثبت و طبق نظر پزشک تکرار شود.

رئیس انجمن جراحی پستان کشور با رد شایعات فضای مجازی درباره آسیب ماموگرافی یادآور شد: ادعاهایی مانند ترکیدن کیست‌ها یا پخش‌شدن تومور در اثر فشار دستگاه ماموگرافی کاملاً غیرعلمی است؛ کیست‌های ساده پستان هیچ‌گاه بدخیم نمی‌شوند، تحت‌فشار ماموگرافی پاره نخواهند شد و برای درمان یا تخلیه کیست به اقدام مستقیم پزشک با سوزن نیاز است.

وی با اشاره به فواید تشخیص زودهنگام در درمان تصریح کرد: اگر تومور در مراحل اولیه و زیر یک سانتی‌متر و پیش از درگیری غدد لنفاوی زیر بغل کشف شود، در بخش عمده‌ای از بیماران حتی نیازی به شیمی‌درمانی نخواهد بود؛ همچنین برای افراد زیر ۴۰ سال به دلیل تراکم بافت سینه ماموگرافی روتین توصیه نمی‌شود و این افراد در صورت مشاهده علائم، سابقه خانوادگی یا درد می‌توانند معاینه دستی و سونوگرافی را پیگیری کنند.

بیشتر توده‌های سرطانی سینه بدون درد هستند

نفیسی با اشاره به تفاوت توده‌های سرطانی و خوش‌خیم گفت: کمتر از ۱۰ درصد توده‌های بدخیم با درد همراه‌اند و ۹۰ درصد توده‌های سرطانی هیچ دردی ندارند؛ ازاین‌رو بیماران به‌اشتباه تصور می‌کنند نبود درد نشانه بی‌خطری توده است.

وی با بیان اینکه اغلب توده‌های دردناک خوش‌خیم هستند، اظهار کرد: دردهای سینه معمولاً ناشی از تغییرات فیبروکیستیک، کیست‌ها، اضطراب و استرس شغلی است و در تشخیص اولیه سرطان، درد جایگاهی ندارد.

رئیس انجمن جراحی پستان کشور با تأکید بر توانایی رادیولوژیست‌ها در تشخیص نوع توده‌ها افزود: رادیولوژیست‌های متبحر بر پایه تصویر ماموگرافی یا سونوگرافی تکمیلی، می‌توانند توده‌های خوش‌خیم را بدون نیاز به نمونه‌برداری تشخیص دهند.

وی تصریح کرد: بسیاری از توده‌ها خوش‌خیم هستند و تنها نیازمند پایش شش‌ماهه برای بررسی عدم رشد هستند و ضرورتی برای جراحی یا تخلیه آن‌ها وجود ندارد.

نفیسی با تشریح سهم وراثت و ژنتیک در ابتلا به سرطان سینه خاطرنشان کرد:حدود ۱۰ درصد از سرطان‌های پستان با ژن‌های شناخته‌شده همراه است و حدود ۱۵ تا ۱۸ درصد نیز زمینه خانوادگی دارند که ممکن است با سرطان‌های دیگر نظیر تخمدان، پروستات زودهنگام در مردان یا روده بزرگ همراه باشد.

وی یادآور شد: ۸۵ درصد افراد مبتلا به سرطان سینه، نخستین فرد در خانواده خود هستند و هیچ پیشینه ابتلایی در میان‌بستگان پدری یا مادری خود ندارند.

رئیس انجمن جراحی پستان کشور درباره سن و شیوه غربالگری در افراد دارای سابقه خانوادگی بیان کرد: غربالگری با ماموگرافی معمولاً پنج سال پیش از سن ابتلای جوان‌ترین فرد مبتلا در بستگان درجه یک آغاز می‌شود؛ به‌عنوان نمونه اگر فردی در ۴۱ سالگی مبتلا شده باشد، بستگان او باید از ۳۶ سالگی ماموگرافی را شروع کنند.

وی افزود: برای افرادی که بستگان درجه یک آن‌ها مبتلا بوده‌اند، غربالگری کلی از سن ۲۵ سالگی نه با ماموگرافی، بلکه با سونوگرافی و ام‌آرآی متناوب آغاز می‌شود تا به سنی برسند که ماموگرافی کارایی داشته باشد.

نفیسی با رد شایعات مربوط به خطرات ماموگرافی و مواد بهداشتی تصریح کرد: دوز اشعه ماموگرافی بسیار ناچیز است؛ به‌طوری که این میزان با پرتوهای دریافت شده در یک پرواز یک‌ساعته یا هوای آلوده شهرهای بزرگ برابری می‌کند و حتی در صورت لزوم، تصویربرداری در دوران بارداری با شیلد محافظتی برای جنین بدون خطر انجام می‌شود.

وی گفت: نگرانی‌های مرتبط با آلومینیوم موجود در دئودورانت‌ها نیز در قیاس با آلودگی‌های تنفسی شهری بسیار ناچیز است.

رئیس انجمن جراحی پستان کشور با تأکید بر نقش کلیدی حمایت روانی همسر و خانواده در بهبود بیماران اظهار کرد: حذف چتر حمایتی روانی از سوی همسر می‌تواند در کمتر از شش ماه یک سرطان مهارشده را به سمت متاستاز و وخامت حال بیمار سوق دهد.

وی تأکید کرد: بانوان پایه و ستون خانواده هستند و حمایت عاطفی اعضای خانواده به‌ویژه همسران، در کنار خدمات تخصصی روان‌پزشکی و روان‌شناسی، عاملی سرنوشت‌ساز در بقا و موفقیت درمان بیماران به شمار می‌رود.