هشدار فدراسیون صنعت آب درباره فرسودگی زیرساخت‌ها؛ ضرورت ایجاد «رگولاتور مستقل» برای نجات امنیت ملی

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، فدراسیون صنعت آب ایران در بیانیه‌ای به مناسبت هفته صرفه‌جویی، ضمن هشدار نسبت به پیامدهای تغییر اقلیم و افت منابع زیرزمینی، راهکار برون‌رفت از بحران فعلی را در گروی سه ضلع «مشارکت آگاهانه مردم»، «سرمایه‌گذاری در بازسازی زیرساخت‌های فرسوده» و «ایجاد نهاد مستقل رگولاتوری» دانسته است. این تشکل تخصصی تاکید دارد که بدون شفافیت در قراردادهای بلندمدت و استفاده از ظرفیت فنی بخش خصوصی، کاهش هدررفت آب در شبکه‌های انتقال به سرانجام نخواهد رسید.

بیانیه فدراسیون صنعت آب ایران به مناسبت هفته صرفه‌جویی در مصرف آب

در متن این بیانیه آمده است:
بسمه تعالی

هفته صرفه‌جویی در مصرف آب، فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی در مسئولیت ملی ما در قبال یکی از حیاتی‌ترین سرمایه‌های کشور و تجدید عهد با میراثی است که نیاکان این سرزمین طی هزاران سال برای حفاظت، بهره‌برداری خردمندانه و پاسداشت آب از خود برجای گذاشته‌اند.

سرزمین ایران از دیرباز در شمار مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان بوده است. ایرانیان با درک عمیق از ارزش آب، تمدنی را بنیان نهادند که احترام به منابع آبی در آن جایگاهی ویژه داشت. از نظام شگفت‌انگیز قنات‌ها که از برجسته‌ترین دستاوردهای مهندسی تاریخ بشر به شمار می‌رود تا آموزه‌های برجای مانده از دوران هخامنشیان و تأکید بر آبادانی، حفظ منابع طبیعی و صیانت از آب، همگی گواه آن است که توسعه و پایداری این سرزمین همواره با مدیریت هوشمندانه آب پیوندی ناگسستنی داشته است.

امروز نیز در شرایطی که کشور با پیامدهای فزاینده تغییرات اقلیمی، افزایش دما، کاهش بارش‌های مؤثر، افت منابع آب زیرزمینی و تشدید تنش‌های آبی مواجه است، بیش از هر زمان دیگری نیازمند احیای همان نگاه بلندمدت، علمی و مسئولانه نسبت به آب هستیم. آب دیگر صرفاً یک منبع طبیعی نیست؛ بلکه یکی از ارکان اصلی امنیت ملی، امنیت غذایی، توسعه اقتصادی، سلامت عمومی و پایداری سرزمینی کشور محسوب می‌شود.

فدراسیون صنعت آب ایران ضمن گرامیداشت هفته صرفه‌جویی در مصرف آب، از تمامی شهروندان، بنگاه‌های اقتصادی، بهره‌برداران بخش کشاورزی، صنایع و دستگاه‌های اجرایی دعوت می‌کند تا مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری آب را به یک مسئولیت اجتماعی و ملی تبدیل کنند. بی‌تردید هیچ برنامه توسعه‌ای در حوزه آب بدون مشارکت آگاهانه مردم و اصلاح الگوی مصرف به موفقیت نخواهد رسید.

در عین حال، مسئولیت حفاظت از آب تنها بر دوش مصرف‌کنندگان نیست. بخشی از منابع ارزشمند آب کشور هر ساله به دلیل فرسودگی زیرساخت‌ها، ناکارآمدی شبکه‌های انتقال و توزیع و عدم سرمایه‌گذاری کافی در بازسازی تأسیسات از دست می‌رود. کاهش هدررفت آب باید به عنوان یکی از اولویت‌های راهبردی کشور مورد توجه قرار گیرد و برای تحقق آن از تمامی ظرفیت‌های فنی، مالی و مدیریتی بخش خصوصی استفاده شود.

فدراسیون صنعت آب ایران بر این باور است که توسعه زیرساخت‌های آبی و اجرای پروژه‌های کاهش هدررفت، بدون مشارکت مؤثر بخش خصوصی و سرمایه‌گذاری پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود. از این رو، ایجاد سازوکارهای مطمئن برای تضمین بازگشت سرمایه، تأمین مالی پروژه‌ها و شکل‌گیری قراردادهای بلندمدت و شفاف، از الزامات اساسی تحول در صنعت آب کشور به شمار می‌رود.

همچنین تجربه جهانی نشان می‌دهد که حکمرانی کارآمد آب بدون وجود یک نهاد مستقل و تخصصی تنظیم‌گر (رگولاتور) امکان تحقق ندارد. ایجاد رگولاتور آب می‌تواند با استقرار نظامی شفاف، پاسخگو و مبتنی بر اصول حرفه‌ای، زمینه تعادل میان منافع عمومی، الزامات توسعه‌ای، حقوق مصرف‌کنندگان و انگیزه‌های سرمایه‌گذاری را فراهم سازد و مسیر اصلاحات ساختاری در این بخش را هموار کند.

فدراسیون صنعت آب ایران معتقد است که چالش آب در ایران، اگرچه جدی و پیچیده است، اما با اتکا به دانش فنی، ظرفیت‌های بخش خصوصی، مشارکت مردم، اصلاح حکمرانی و نگاه بلندمدت ملی قابل مدیریت و کنترل خواهد بود. همان‌گونه که نیاکان این سرزمین در دشوارترین شرایط اقلیمی توانستند تمدنی مبتنی بر احترام به آب و بهره‌برداری پایدار از آن بنا کنند، امروز نیز می‌توان با همدلی، عقلانیت و برنامه‌ریزی علمی، آینده‌ای امن‌تر و پایدارتر برای منابع آب کشور رقم زد.

هفته صرفه‌جویی در مصرف آب یادآور این حقیقت است که آب تنها یک منبع اقتصادی نیست؛ میراث مشترک نسل‌های گذشته، امانت نسل حاضر و حق نسل‌های آینده است.

فدراسیون صنعت آب ایران