اگر بخواهم همه داروهایم را تهیه کنم، دیگر نمی توانم همان چند کیلو برنج را هم بخرم / چرا خانوارهای کم درآمد در دهک های ۹ و ۱۰ قرار می گیرند؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در حالی که یارانه و کالابرگ قرار است به اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر جامعه اختصاص یابد، برخی شهروندان می‌گویند بدون آنکه تغییری در وضعیت معیشتی‌شان ایجاد شده باشد، دهک اقتصادی آنها به شکل ناگهانی افزایش یافته و از فهرست خانوارهای کم‌درآمد خارج شده‌اند؛ موضوعی که آنها را از دریافت برخی حمایت‌های دولتی محروم کرده است.

از پرستاری همسر فلج تا قرار گرفتن در دهک ۹

یکی از این شهروندان، زنی سالمند در تهران است که به تازگی همسر خود را از دست داده و با وجود بیماری و شرایط دشوار معیشتی، همچنان مشغول کار است.

او به رکنا می‌گوید: ۱۷ سال از همسر فلجم نگهداری کردم. بعد از فوت او تنها چیزی که به من رسید، خانه‌ای بود که از پدرشوهرم به ارث مانده بود. هیچ دارایی دیگری ندارم؛ نه خودرو دارم و نه سرمایه‌ای. پسرم هم فقط با یک موتور کار می‌کرد که مدتی پیش آن را دزدیدند. حتی بیمه هم نداریم.

این زن می‌افزاید: قبلا در دهک چهار قرار داشتم؛ اما حالا بدون اینکه حقوق یا درآمدم افزایش پیدا کرده باشد، در دهک ۹ قرار گرفته‌ام. پسرم ماهانه حدود ۲۸ میلیون تومان حقوق می‌گیرد. من پس از شروع جنگ تا حدود ۲۰ روز پیش بیکار بودم و حالا هم شرایط کاری‌ام سخت شده است.

او که از بیماری دیابت و مشکلات پا رنج می‌برد، ادامه می‌دهد: هزینه داروهایم بسیار بالاست و مجبورم با مترو و تاکسی رفت‌وآمد کنم. زمانی که در دهک چهار بودم، امکان دریافت وام داشتم؛ اما حالا از همان حمایت‌های محدود هم محروم شده‌ام.

زندگی با یخچالی خالی و حذف داروهای ضروری

این زن سرپرست خانوار درباره وضعیت معیشتی خود می‌گوید: اگر الان در یخچال خانه ما را باز کنید، حتی دو تکه مرغ یا گوشت هم پیدا نمی‌کنید. برنج، رب و حبوبات نداریم. عملا با صفر زندگی می‌کنم. با درآمد ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان در ماه چگونه می‌توان زندگی را اداره کرد؟ مدام از دیگران قرض می‌گیرم تا بتوانم هزینه‌های ماه را تامین کنم.

او همچنین از حذف بخشی از درمان خود به دلیل مشکلات مالی خبر می‌دهد و می‌گوید: داروها آنقدر گران شده‌اند که خودم دو قلم از داروهایم را حذف کرده‌ام. مدت‌هاست به پزشک مراجعه نکرده‌ام. اگر بخواهم همه داروهایم را تهیه کنم، دیگر نمی‌توانم همان چند کیلو برنج را هم بخرم. مدت‌هاست لباس نو نخریده‌ایم؛ اما دهک ما را افزایش داده‌اند.

ثبت‌نام در مسکن ملی و قرار گرفتن در دهک ۱۰

زن دیگری که سرپرست خانوار است نیز به رکنا می‌گوید: تنها دارایی من یک خودرو است. سال‌ها پیش در طرح نهضت ملی مسکن ثبت‌نام کردم؛ اما توان پرداخت آورده را ندارم و عملاً روند پرونده‌ام متوقف شده است. حتی تصمیم گرفته‌ام انصراف بدهم و پولم را پس بگیرم؛ با این حال در دهک ۱۰ قرار گرفته‌ام.

او می‌افزاید: درآمد من زیر خط فقر است؛ اما در بالاترین دهک درآمدی طبقه‌بندی شده‌ام. آیا من با کسی که چندین خانه، ویلا و خودرو دارد، شرایط یکسانی دارم؟

دهک‌ها باید متناسب با واقعیت اقتصادی به‌روز شوند

در همین زمینه، احسان سهرابی، فعال کارگری، در گفت‌وگو با رکنا با انتقاد از شیوه دهک‌بندی خانوارها اظهار کرد: اینکه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر چه مبنایی دهک‌ها را تعیین می‌کند، نیازمند شفاف‌سازی است. با توجه به تورم‌های سنگین سال‌های اخیر، منطقی نیست خانواری که پیش‌تر در دهک‌های پایین قرار داشته، بدون بهبود واقعی وضعیت اقتصادی خود به دهک‌های بالاتر منتقل شود.

وی افزود: امروز بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها صرف هزینه مسکن می‌شود. اگر فردی خانه‌ای را از طریق ارث به دست آورده باشد، نباید صرفاً به دلیل داشتن یک سرپناه، در زمره خانوارهای برخوردار قرار گیرد. داشتن مسکن به معنای تامین معیشت نیست.

صرف داشتن خانه، نشانه رفاه نیست

سهرابی با اشاره به نمونه‌های مطرح‌شده گفت: در چنین مواردی باید داده‌های سامانه‌ها به‌روز و بازنگری شوند. فردی که شغل ثابت ندارد یا مستمری قابل توجهی دریافت نمی‌کند، صرفاً به دلیل مالکیت یک واحد مسکونی نباید در دهک‌های بالا قرار بگیرد.

او درباره تأثیر ثبت‌نام در طرح نهضت ملی مسکن بر دهک‌بندی نیز اظهار کرد: اگر صرف ثبت‌نام در مسکن ملی موجب انتقال فرد به دهک ۱۰ شده باشد، نشان می‌دهد که سامانه دارای ایراد و نقص اطلاعاتی است. ثبت‌نام در یک طرح حمایتی به معنای برخورداری از مسکن یا رفاه اقتصادی نیست.

لزوم اصلاح سامانه و رسیدگی به اعتراضات

این فعال کارگری تاکید کرد: وقتی افراد نسبت به اطلاعات ثبت‌شده اعتراض دارند، دستگاه‌های مسئول باید نسبت به راستی‌آزمایی و اصلاح داده‌ها اقدام کنند. وجود چنین خطاهایی پس از سال‌ها اجرای نظام یارانه‌ای قابل قبول نیست و نشان می‌دهد سامانه‌ها نیازمند بازنگری جدی هستند.

سهرابی همچنین معتقد است تضییع حقوق برخی خانوارها در فرآیند دهک‌بندی می‌تواند مصداق ضعف عملکرد دستگاه‌های متولی باشد و گفت: اگر قرار است عدالت اجتماعی محقق شود، اطلاعات و شاخص‌های مورد استفاده باید دقیق، به‌روز و منطبق با واقعیت زندگی مردم باشد.

فاصله حمایت‌های معیشتی با واقعیت تورم

وی در پایان با انتقاد از ثابت ماندن مبالغ یارانه و کالابرگ در سال‌های اخیر گفت: اگر دهک‌بندی‌ها متناسب با نرخ تورم اصلاح شود، تعداد زیادی از خانوارها از دهک‌های ۹ و ۱۰ خارج خواهند شد. به نظر می‌رسد لازم است در سیاست‌های حمایتی بازنگری جدی صورت گیرد.

سهرابی در ادامه با کنایه افزود: رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها آنقدر خوب عمل کرده که سال‌هاست مبلغ یارانه‌ها تغییر نکرده است؛ شاید بهتر باشد مدیریت بانک مرکزی را هم به ایشان بسپارند تا نرخ تورم هم مثل یارانه‌ها ثابت بماند.

او تاکید کرد: حمایت‌های معیشتی باید متناسب با شرایط واقعی جامعه و نرخ تورم به‌روزرسانی شوند، نه اینکه در شرایط افزایش مستمر هزینه‌های زندگی، مبالغ حمایتی سال‌ها بدون تغییر باقی بمانند.