رکنا گزارش می دهد
ثروت سبز ایران در دست چند استان / شکاف ۴۶۲ برابری جنگل در ایران؛ فارس غرق در سبزی، همدان در قعر جدول + آمار پوشش جنگلی
رکنا، جدیدترین آمارهای منابع طبیعی از توزیع ۱۷ میلیون و ۲۱۱ هزار هکتار جنگل کشور، پرده از نابرابری عمیق پوشش جنگلی در ایران برداشته است؛ بهطوری که استان فارس با بیش از ۲.۲ میلیون هکتار جنگل در رتبه نخست قرار دارد، اما همدان تنها ۴ هزار و ۸۲۳ هکتار جنگل دارد. فاصلهای ۴۶۲ برابری که کارشناسان آن را نشانهای از شکنندگی امنیت زیستمحیطی کشور و زنگ خطری برای آینده مقابله با خشکسالی، فرسایش خاک و ریزگردها میدانند.
به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در روزگاری که بحران تغییر اقلیم، فرسایش خاک، خشکسالیهای پیاپی و گسترش کانونهای گردوغبار به مهمترین تهدیدهای زیستمحیطی ایران تبدیل شدهاند، آمارهای رسمی از توزیع جنگلهای کشور تصویری متفاوت از وضعیت منابع طبیعی ایران ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد بخش قابل توجهی از ذخایر جنگلی کشور در تعداد محدودی از استانها متمرکز شده و بسیاری از مناطق ایران از حداقل پوشش جنگلی برخوردارند.
بر اساس آمار موجود، مجموع مساحت جنگلهای کشور به ۱۷ میلیون و ۲۱۱ هزار و ۹۴۸ هکتار میرسد. در این میان استان فارس با ۲ میلیون و ۲۲۹ هزار و ۵۳۸ هکتار جنگل، معادل ۱۲.۹۵ درصد کل جنگلهای ایران، رتبه نخست کشور را در اختیار دارد. این رقم به تنهایی بیش از یکهشتم کل جنگلهای ایران را شامل میشود و جایگاه فارس را به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر جنگلی کشور تثبیت کرده است.
پس از فارس، استان خراسان جنوبی با یک میلیون و ۶۸۹ هزار و ۲۴۲ هکتار و سهم ۹.۸۱ درصدی در رتبه دوم قرار دارد. لرستان نیز با یک میلیون و ۲۲۶ هزار و ۴۳۴ هکتار جنگل و سهم ۷.۱۳ درصدی جایگاه سوم کشور را به خود اختصاص داده است. بررسی آمارها نشان میدهد تنها سه استان فارس، خراسان جنوبی و لرستان روی هم ۵ میلیون و ۱۴۵ هزار و ۲۱۴ هکتار جنگل در اختیار دارند که معادل حدود ۲۹.۹ درصد کل جنگلهای کشور است.
استانهای سیستان و بلوچستان با یک میلیون و ۲۲۰ هزار و ۱۵۲ هکتار، هرمزگان با یک میلیون و ۷۳ هزار و ۶۸۲ هکتار، خوزستان با یک میلیون و ۲۰ هزار و ۶۵ هکتار و خراسان رضوی با یک میلیون و ۵ هزار و ۲۶۵ هکتار نیز در میان هفت استان نخست کشور قرار گرفتهاند. مجموع مساحت جنگلهای این هفت استان به بیش از ۹ میلیون و ۴۶۳ هزار هکتار میرسد؛ رقمی که نزدیک به ۵۵ درصد کل جنگلهای ایران را شامل میشود. این تمرکز بالا نشان میدهد بیش از نیمی از سرمایه جنگلی کشور در کمتر از یکچهارم استانهای ایران قرار گرفته است.
در حوزه رویشی زاگرس نیز وضعیت قابل تأمل است. زاگرس به عنوان بزرگترین رویشگاه جنگلی ایران و یکی از مهمترین سدهای طبیعی در برابر فرسایش خاک و تولید ریزگرد، با چالشهای متعددی از جمله خشکیدگی بلوطها، چرای بیرویه، آتشسوزی و تغییرات اقلیمی مواجه است. در این ناحیه، فارس رتبه نخست را در اختیار دارد و پس از آن لرستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، ایلام، کرمانشاه، اصفهان، کردستان، چهارمحال و بختیاری و آذربایجان غربی قرار گرفتهاند.
لرستان با بیش از یک میلیون و ۲۲۶ هزار هکتار جنگل، دومین استان زاگرسی کشور محسوب میشود و به تنهایی بیش از ۷ درصد کل جنگلهای ایران را در خود جای داده است. خوزستان نیز با بیش از یک میلیون و ۲۰ هزار هکتار جنگل در رتبه سوم زاگرس قرار دارد. کهگیلویه و بویراحمد با ۸۷۴ هزار و ۶۳ هکتار، ایلام با ۶۴۱ هزار و ۶۶۷ هکتار و کرمانشاه با ۵۲۸ هزار و ۵۰۷ هکتار دیگر قطبهای اصلی جنگلهای زاگرسی به شمار میروند.
در سوی دیگر جدول، برخی استانها با کمترین میزان پوشش جنگلی مواجهاند. همدان با تنها ۴ هزار و ۸۲۳ هکتار جنگل و سهم ۰.۰۳ درصدی از کل جنگلهای کشور در رتبه سی و دوم قرار دارد. قم با ۱۳ هزار و ۲۷۵ هکتار و مرکزی با ۱۳ هزار و ۳۳۳ هکتار در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. تهران نیز با ۲۸ هزار و ۱۷۴ هکتار جنگل تنها ۰.۱۶ درصد از جنگلهای کشور را در اختیار دارد.
نگاهی به توزیع منطقهای جنگلها نشان میدهد فاصله میان استان نخست و آخر کشور بسیار قابل توجه است. مساحت جنگلهای فارس حدود ۴۶۲ برابر بیشتر از همدان است. این شکاف بزرگ بیانگر تفاوتهای اقلیمی، جغرافیایی و اکولوژیک میان استانهای کشور و همچنین ضرورت تدوین سیاستهای متفاوت حفاظتی برای هر منطقه است.
کارشناسان منابع طبیعی معتقدند در شرایطی که ایران با کاهش بارندگی، افزایش دما، گسترش بیابانزایی و کاهش توان اکولوژیک سرزمین مواجه است، حفظ ۱۷.۲ میلیون هکتار جنگل موجود نه فقط یک ضرورت محیطزیستی بلکه یک الزام اقتصادی و اجتماعی است. جنگلها سالانه میلیونها تن کربن جذب میکنند، در کنترل سیلابها نقش دارند، از فرسایش خاک جلوگیری میکنند و امنیت زیستی میلیونها نفر را تضمین میسازند. از این منظر، هر هکتار جنگل از دست رفته میتواند به تشدید بحرانهای آب، خاک، گردوغبار و مهاجرتهای محیطزیستی در آینده منجر شود.
آمارهای موجود نشان میدهد آینده امنیت زیستمحیطی ایران بیش از هر زمان دیگری به سرنوشت جنگلهای زاگرس، هیرکانی و رویشگاههای پراکنده مناطق خشک و نیمهخشک گره خورده است؛ ذخایری که امروز بخش مهمی از سرمایه طبیعی کشور را تشکیل میدهند و حفاظت از آنها به یکی از مهمترین مأموریتهای حکمرانی محیطزیست در ایران تبدیل شده است.
خلاصه آماری
۱۰ استان نخست کشور در مجموع ۱۱ میلیون و ۷۷۳ هزار و ۱۲۲ هکتار جنگل دارند که معادل ۶۸.۴۱ درصد کل جنگلهای ایران است.
سه استان فارس، خراسان جنوبی و لرستان در مجموع ۵ میلیون و ۱۴۵ هزار و ۲۱۴ هکتار جنگل دارند که معادل ۲۹.۸۹ درصد کل جنگلهای کشور است.
استان فارس با ۲ میلیون و ۲۲۹ هزار و ۵۳۸ هکتار جنگل، حدود ۴۶۲ برابر بیشتر از همدان با ۴ هزار و ۸۲۳ هکتار جنگل، پوشش جنگلی دارد.
استانهای زاگرسی شامل فارس، لرستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، ایلام، کرمانشاه، اصفهان، کردستان، چهارمحال و بختیاری و آذربایجان غربی در مجموع ۷ میلیون و ۷۴۳ هزار و ۳۷ هکتار جنگل دارند که معادل ۴۴.۹۹ درصد کل جنگلهای کشور است.
پنج استان نخست کشور در مجموع ۷ میلیون و ۴۳۸ هزار و ۱۰۴ هکتار جنگل دارند که معادل ۴۳.۲۲ درصد کل جنگلهای ایران است.
ارسال نظر