ابردزدی و فناوری‌های تغییر اقلیم؛ واقعیت علمی چه می‌گوید؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در روزهایی که افکار عمومی دوباره به دنبال توضیح‌های ساده برای اتفاقات پیچیده جوی می‌گردد، موجی از حرف‌ها و شایعات درباره «دستکاری بارش در ایران» در شبکه‌های اجتماعی پخش شده است. از «دزدیدن ابرها» تا «رادارهایی که باران را دور می‌کردند»، همه این حرف‌ها هم‌زمان با تنش‌های نظامی اخیر در منطقه و تخریب رادارها و تأسیسات دفاعی در خلیج فارس منتشر شده و باعث سردرگمی بیشتر مردم شده است.

در چنین وضعیتی، دکتر مهدی زارع، استادتمام زمین‌شناسی، خیلی روشن توضیح می‌دهد که رادارهای نظامی هیچ نقشی در تغییر بارش ندارند و هرچه در این‌باره گفته می‌شود پایه علمی ندارد. او همچنین تأکید می‌کند که حتی ایده «خشکسالی عمدی» هم فعلاً فقط در حد طرح‌های روی کاغذ است. بخش کامل سخنان او در متن آمده است:

«مهدی زارع می‌گوید: افزایش باران و برف - بارورسازی ابرها - به طور متوسط ۳ تا ۱۵ درصد بارندگی را افزایش داده است و در بیشترین موارد موفقیت ها در حد ۵ تا ۷ درصد گزارش شده‌اند. ایجاد خشکسالی عمدی با تزریق آئروسل استراتوسفری (SAI) برای کاهش بالقوه بارندگی و توسعه خشکسالی در برخی مناطق فعلا نظری و “روی کاغذ” است و عملیاتی نیست.»

 روایتی که گفت «ابرها را دور می‌کردند»

در شبکه‌های اجتماعی، ادعایی به سرعت دست‌به‌دست شد و چنین مطرح کردند:

«رادارهایی را که ایران در منطقه نابود کرده است، تنها رادارهای نظامی موشکی و ضدهوایی نبودند بلکه، برخی از آنها رادارهای موسوم به هواشناسی برای دور کردن ابرهای بارانی در منطقه جغرافیایی ایران بودند».

این ادعا در حالی منتشر شد که گزارش‌های رسمی و تحلیل‌های موجود نشان می‌دهد حملات ایران در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ فقط اهداف نظامی را هدف گرفته است. متن کامل گزارش خبرآنلاین هم این موضوع را روشن می‌کند:

«به گزارش خبرآنلاین، این ادعا این روزها زیاد دست به دست می شود: «رادارهایی را که ایران در منطقه نابود کرده است ، تنها رادارهای نظامی موشکی و ضدهوایی نبودند بلکه ، برخی از آنها رادارهای موسوم به هواشناسی برای دور کردن ابرهای بارانی در منطقه جغرافیایی ایران بودند».

ایران رادارهای نظامی رادارهای آمریکایی را در “کشورهای جنوبی خلیج فارس” در دفاع ایرانیان در برابر تجاوز اسفند ۱۴۰۴-فروردین ۱۴۰۵ در حمله به تأسیسات راداری در بحرین، قطر و سایر کشورهای خلیج فارس تخریب کرد. اهداف “رادارهای موشکی و ضدهوایی نظامی” شامل رادار هشدار اولیه “AR-۳۲۷” و رادار دفاع موشکی بالستیک “AN/FPS-۱۳۲”. بوده‌اند.»**

هدف‌ها نظامی بوده‌اند نه «ابرگریز»

گزارش‌های فنی مهدی زارع نشان می‌دهد هدف‌گیری‌ها کاملاً نظامی بوده، از بحرین تا قطر. او توضیح می‌دهد که همه اهداف در گروه زیرساخت‌های دفاعی و انرژی قرار داشتند. متن کامل گفته‌های او به این شکل آمده است:

«مهدی زارع، استاد دانشگاه در این‌باره می‌گوید: در بحرین رادار هشدار اولیه سه بعدی برد بلند “AR-۳۲۷” در سایت جبل الدخان توسط یک حمله پهپادی مورد اصابت قرار گرفت و منهدم شد. در قطر رادار هشدار اولیه AN/FPS-۱۳۲ Block ۵ که توسط ایالات متحده اداره می‌شد و جزء مهمی از شبکه دفاع موشکی بالستیک است، مورد اصابت قرار گرفت. این حمله خسارات قابل توجهی به بار آورده است، و یک تحلیل آن را “ضربه‌ای از نظر راهبردی معنادار” علیه یک سامانه ۱.۱ میلیارد دلاری نامیده است. ضمنا ایران دارایی‌های نیروی دریایی ایالات متحده در کویت، پایگاه هوایی العدید در قطر و سایت‌های مختلف در اسرائیل را هدف قرار داد. همه اهداف شناسایی شده، زیرساخت‌های راهبردی نظامی یا انرژی بودند. گفته ادعایی در مورد هدف این رادارها (“دفع ابرهای باران‌زا”) در هیچ یک از منابع و گزارش های علمی یافت نمی‌شود.»

با این توضیحات، روشن است که روایت «رادارهای دافع ابر» پایه علمی یا عملی ندارد و بیشتر محصول فضای هیجانی شبکه‌های اجتماعی است.

رادار هواشناسی بوشهر نابود شد

در ادامه این تنش‌های جنگی، بعدازظهر سه‌شنبه ۳۱ مارس ۲۰۲۶، حمله‌ای تازه زیرساخت‌های هواشناسی ایران را هدف گرفت. این بار نه رادار نظامی، بلکه رادار هواشناسی بوشهر. بخش کامل توضیح استاد دانشگاه چنین است:

«او ادامه می‌دهد: از سوی دیگر «دشمن آمریکایی-صهیونیستی» بعدازظهر سه‌شنبه، ۳۱ مارس ۲۰۲۶، «تأسیسات رادار هواشناسی در استان بوشهر» را هدف قرار داد. این حمله «خسارات گسترده‌ای به تأسیسات رادار و ساختمان اداری آنها وارد کرده و آنها را کاملاً غیرقابل استفاده کرده است». هدف اعلام شده، تخریب «زیرساخت‌های خدماتی، فنی و علمی ایران» بوده است.»

با نابودی این رادار، یکی از مهم‌ترین ابزارهای پایش جوی در جنوب کشور از کار افتاد؛ ابزاری که نبود آن بر پیش‌بینی‌های هواشناسی و هشدارهای اقلیمی تأثیر مستقیم می‌گذارد.