آقای وزیر ارتباطات اگر یک ایرانی نخواهد در هیچ شبکه اجتماعی باشد، چگونه عکس و صوت بفرستد؟ / وضعیت مخابراتی ایران برای زمان تلگراف است!

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، ایران روزگاری صاحب یکی از پیشرفته ترین سیستم های ارتباطی جهان بود. در عصر هخامنشی، چاپارها از طریق راه شاهی پیام ها را با سرعتی کم نظیر به دورترین نقاط امپراتوری می رساندند؛ سیستمی که برای زمان خود شگفت انگیز و الهام بخش بود. امروز؛ اما در قرن بیست و یکم، در عصر اینترنت، شبکه های اجتماعی و هوش مصنوعی، ارتباطات پایه در ایران همچنان در حد تماس تلفنی و پیامک متوقف مانده است؛ گویی از زمان ارسال تلگراف تاکنون هیچ پیشرفت چشمگیری در برابر تحولات جهان نداشتیم.

مخابرات ایران در حالی یکی از ضعیف ترین و ناکارآمدترین سیستم‌های ارتباطی منطقه را در اختیار شهروندان قرار می دهد که گوشی هوشمند به یک ابزار روزمره تبدیل شده است. اگر یک شهروند ایرانی بخواهد بدون عضویت در شبکه های اجتماعی داخلی یا خارجی، صرفا از خدمات رسمی مخابرات استفاده کند، انتخاب‌ هایش به تماس صوتی و پیامک محدود ختم می‌شود؛ نه امکان ارسال فایل صوتی دارد، نه تصویر، نه پیام متنی طولانی. این محدودیت ها در بسیاری از کشورهای دنیا سال هاست کنار گذاشته شده اند.

مسئولان اپراتورها در پاسخ به انتقادها، یک جمله تکراری دارند: «مقرون به صرفه نیست». سوال اینجاست؛ چرا ناکارآمدی با برچسب «غیراقتصادی بودن» توجیه می شود؛ ولی هیچ وقت درباره ناتوانی در توسعه زیرساخت ها توضیحی داده نمی شود؟ چرا مخابرات ایران در تمام این سال ها نتوانسته یا نخواسته بستری شبیه یک شبکه ارتباطی جامع طراحی کند که پیام، تصویر، صدا و داده را در قالبی امن و ارزان در اختیار مردم بگذارد؟

سال ها پیش سرویس MMS با وعده ارسال عکس و پیام چندرسانه ای راه اندازی؛ اما خیلی زود کنار گذاشته شد، چون گفته شد مردم در عصر شبکه های اجتماعی تمایلی به استفاده از آن ندارند. این پاسخ، صورت مسئله را پاک می کند. مردم به شبکه های اجتماعی رفتند چون خدمات مخابرات گران، کند و ناکارآمد بود؛ نه برعکس. اگر زیرساخت ها تقویت و خدمات با قیمت منطقی ارائه می شد، چرا باید شهروندان به سمت پلتفرم های دیگر بروند؟

مسئله فقط عقب ماندگی فنی نیست؛ مسئله نبود رقابت، نبود خلاقیت و نبود اراده برای تحول است. مخابرات ایران به جای رقابت با اپراتورها و ارائه خدمات جذاب، سال هاست در لاک انحصار و توجیه باقی مانده است. نتیجه این رویکرد، سیستمی است که نه برای شهروند جذاب است و نه برای توسعه کشور مفید.

امروز پرسش شهروندان روشن است: چگونه کشوری که قرن ها پیش با چاپارخانه ارتباطات را متحول کرد، حالا در عصر هوش مصنوعی حتی از ارائه یک پیامرسان ساده مبتنی بر زیرساخت مخابراتی عاجز است؟ فشل بودن مخابرات فقط یک ضعف فنی نیست؛ نشانه ای از مدیریتی است که تغییر را نه ضروری می داند و نه فوری.