شب دعوتم به جام جهانی، به شاهچراغ رفتم / از داخل فدراسیون برای نرفتنم به جام‌جهانی شیطنت کردند!

به گزارش رکنا، فنایی در ابتدای برنامه که از آپارات اسپرت پخش می شود،  درباره حضورش در المپیک بارسلونا و قضاوت دیدار فینال فوتبال میان تیم های اسپانیا و لهستان گفت: آن مسابقات نقطه عطف مهمی در دوران حرفه ای من بود. پس از تخصصی شدن داوری و کمک داوری، من به عنوان یکی از نخستین کمک داوران تخصصی ایران در سطح بین المللی فعالیت کردم و حضور در آن رقابت ها سکوی پرتاب بزرگی برایم شد.

داوری در جام جهانی؟ خودم هم باورم نمی‌شد!

وی در ادامه صحبت‌هایش درباره انتخاب برای حضور در جام‌جهانی گفت: زمانی که نامم در فهرست داوران جام‌جهانی قرار گرفت، خودم هم باورم نمی‌شد. آن روزها در تهران نبودم و برای قضاوت دو مسابقه به شیراز رفته بودم؛ یکی به‌عنوان داور و دیگری به‌عنوان کمک‌داور. شب در هتل بودم که با منزل تماس گرفتم. آن زمان نه موبایل وجود داشت و نه فضای مجازی مثل امروز بود. همسرم گفت فردی تماس گرفته و گفته موضوعی درباره یک «جام» مطرح شده اما دقیق متوجه نشده بود که منظور جام‌جهانی است.

فنایی ادامه داد: بعد از تماس با یکی از دوستانم متوجه شدم خبر انتخابم منتشر شده است. او با هیجان گفت: مگر خبر نداری؟ اسمت برای جام‌جهانی اعلام شده! ابتدا تصور کردم شوخی می‌کند، اما گفت خبرگزاری‌ها این خبر را منتشر کرده‌اند و همه از آن مطلع شده‌اند.

این داور باسابقه درباره واکنش احساسی خود به این اتفاق توضیح داد: آن شب به حرم شاهچراغ رفتم و ساعت‌ها همان‌جا نشستم. واقعاً بغض کرده بودم و مدام با خودم می‌گفتم خدایا فقط این خبر حقیقت داشته باشد و تصمیم‌شان عوض نشود. حضور در جام‌جهانی، بزرگ‌ترین آرزوی هر داوری است؛ بالاترین سطح فوتبال دنیا.

وی افزود: فردای آن روز پیش از شروع مسابقه در ورزشگاه گوینده ورزشگاه اعلام کرد که خبر خوشی برای فوتبال ایران رسیده و من به‌عنوان داور جام‌جهانی انتخاب شده‌ام. البته هنوز مراحل نهایی باقی مانده بود، چون باید در دوره‌های انتخابی و ارزیابی نهایی فیفا شرکت می‌کردیم.

برخی از داخل فدراسیون می خواستند به جام جهانی نروم!

فنایی در ادامه صحبت‌هایش به مشکلات و حاشیه‌هایی که پیش از سفر به جام جهانی برایش ایجاد شده بود اشاره کرد و گفت: متأسفانه در آن مقطع، برخی شیطنت‌ها در داخل فدراسیون صورت گرفت. البته نمی‌خواهم خیلی وارد جزئیات شوم اما بعضی افراد عمداً مدارک مربوط به سفر و ویزای من را پنهان کرده بودند تا نتوانم به جام جهانی بروم. این اتفاق ارتباطی به رئیس فدراسیون نداشت و بیشتر از سوی برخی عوامل داخلی و حتی تعدادی از پیشکسوتان داوری رخ داده بود؛ مسائلی که ریشه در حسادت‌ها و رقابت‌های صنفی داشت.

این داور بین‌المللی با اشاره به فضای خاص جام‌جهانی ۱۹۹۴ اظهار کرد:  مارادونا در آن مسابقات رفتارهای خاص خودش را داشت و همه نگاه‌ها به او بود. بعد از بازی آرژانتین مقابل یونان، همان شادی معروف و فریادهایش مقابل دوربین‌ها خبرساز شد. در آن دوره فیفا شیوه تست دوپینگ را تغییر داده بود، چون در گذشته برخی بازیکنان تلاش می‌کردند با ترفندهایی از تست عبور کنند.

وقتی دوپینگ مارادونا مثبت شد!

او ادامه داد: پیش از آن، بازیکنان نمونه را به‌تنهایی تحویل می‌دادند، اما در جام‌جهانی ۱۹۹۴ مأموران دوپینگ بازیکن را تا لحظه تحویل نمونه همراهی می‌کردند تا امکان هرگونه تخلف از بین برود. بعد از بازی آرژانتین و بلغارستان بود که خبر مثبت شدن تست مارادونا منتشر شد و فضای جام جهانی را کاملاً تحت‌تأثیر قرار داد.

وی در ادامه گفت: فضای جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا به‌شدت تحت‌تأثیر اتفاقات پیرامون دیه‌گو مارادونا قرار گرفته بود. جالب اینکه هشت سال قبل، در جام جهانی ۱۹۸۶، همان گل معروف با دست را زده بود و حالا دوباره نامش در مرکز توجه قرار داشت.

فنایی افزود: به یاد دارم زمانی که خبر رسید تست دوپینگ مارادونا مثبت شده، ناجی الجوینی داور تونسی مسابقه هنگام صرف شام حضور داشت. وقتی این موضوع را به او اطلاع دادند واقعاً بدنش می‌لرزید و مدام می‌گفت: مارادونا؟! حالا باید چه کار کنیم؟ فضای بسیار سنگینی ایجاد شده بود.

وی ادامه داد: حدود یک ساعت بعد، محرومیت رسمی مارادونا اعلام شد. پس از آن، شهر دالاس عملاً به‌هم ریخت. هواداران آرژانتین به‌شدت خشمگین بودند و درگیری‌ها و آشوب‌هایی در سطح شهر شکل گرفت؛ حتی برخی خودروها به آتش کشیده شدند. از همان زمان بود که مارادونا علناً علیه فیفا و سپ بلاتر موضع گرفت و آن‌ها را به فساد و مافیا متهم می‌کرد.

گلوله باران به جرم گل به خودی!

این داور بین المللی مطرح کرد: درباره یکی دیگر از اتفاقات تلخ آن جام جهانی نیز گفت: ماجرای آندرس اسکوبار، مدافع تیم ملی کلمبیا از تلخ‌ترین حوادث تاریخ فوتبال بود. او در جریان مسابقات یک گل به خودی زد و پس از بازگشت به کشورش، قربانی فضای سنگین شرط‌بندی‌ها و مافیای پشت‌پرده فوتبال شد.

وی توضیح داد: آن زمان شرط‌بندی‌های گسترده‌ای روی مسابقات انجام می‌شد و برخی تصور می‌کردند گل به خودی اسکوبار عمدی بوده است. مدتی بعد زمانی که او همراه نامزدش در یک رستوران حضور داشت، هدف گلوله قرار گرفت و جانش را از دست داد. این اتفاق نشان می‌دهد فوتبال در دنیا تا چه اندازه می‌تواند با مسائل پیچیده و خطرناک گره بخورد.

این داور بین‌المللی درباره حواشی قبل از فینال نیز گفت: پیش از اعلام رسمی اسامی، تعدادی از خبرنگاران ایتالیایی سراغم آمدند و مدام سؤال می‌کردند. آن‌ها معتقد بودند کشوری مثل ایران سابقه فوتبالی بزرگی ندارد و نباید داور فینال از ایران انتخاب شود. حتی می‌گفتند فوتبال المپیک با جام‌جهانی قابل مقایسه نیست. بعدها فهمیدم آن‌ها از تصمیم فیفا باخبر شده بودند، اما من هنوز اطلاعی نداشتم.

پیشنهاد عجیب مافیا برای داوری فینال جام‌جهانی

فنایی سپس به یکی از عجیب‌ترین اتفاقات دوران حرفه‌ای‌اش اشاره کرد و گفت: در هتل محل اقامت‌مان در لس‌آنجلس، فردی ایرانی مدام اطرافم دیده می‌شد. یک روز او را دعوت کردم تا با هم قهوه‌ای بنوشیم. در صحبت‌هایش گفت مأمور شده پیشنهادی مالی به من منتقل کند. وقتی علت را پرسیدم، گفت از طرف مافیا آمده‌اند و حاضرند یک میلیون دلار پرداخت کنند تا شرایط بازی به سود ایتالیا پیش برود.

وی افزود: ابتدا تصور کردم شوخی می‌کند، اما وقتی از رقم شرط‌بندی‌ها صحبت کرد، متوجه شدم موضوع جدی است. حتی گفت اگر بخواهم، می‌تواند مبلغ پیشنهاد را بیشتر هم بکند. آن لحظه به او گفتم مأموران امنیتی و محافظان فیفا در تمام هتل حضور دارند و بهتر است هرچه زودتر آنجا را ترک کند. واقعاً برایم عجیب بود که چنین پیشنهادهایی در سطح فینال جام جهانی مطرح می‌شود.

وی در ادامه گفت: آن فرد بعد از واکنش من به‌شدت ترسید و خیلی سریع هتل را ترک کرد. البته بعد از آن ماجرا، مدتی نگران بودم که شاید دوباره افرادی از طرف مافیا سراغم بیایند. جام‌جهانی پر از چنین خاطرات و اتفاقات عجیبی است؛ اتفاقاتی که شاید هر داوری در سطح بین‌المللی، از جمله علیرضا فغانی، هم نمونه‌های زیادی از آن را تجربه کرده باشد.

فغانی را راحت از دست دادیم

وی با تمجید از علیرضا فغانی افزود: من همیشه اعتقاد دارم فغانی را خیلی راحت از دست دادیم. او سرمایه بزرگی برای داوری ایران بود و همچنان هم برایش آرزوی موفقیت و سلامتی دارم.

وی درباره انتخاب تیم داوری فینال نیز توضیح داد: تصمیم‌گیری برای داوران فینال توسط رؤسای کمیته‌های داوری قاره‌ها و مدیران ارشد فیفا انجام می‌شد و سپ بلاتر هم در آن جلسات حضور داشت. در آن دوران نگاه غالب این بود که فوتبال متعلق به اروپا و آمریکای لاتین است و داور آسیایی نباید فینال جام‌جهانی را قضاوت کند. اما با توجه به امتیازها و ارزیابی‌هایی که در طول مسابقات کسب کرده بودیم، در نهایت انتخاب شدیم.

مدونا که آمد، خم شدم بند کفشم را ببندم!

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش به مراسم اختتامیه فینال اشاره کرد و گفت: در مراسم اختتامیه، مدونا حضور داشت و از همان تونلی وارد زمین شد که ما باید عبور می‌کردیم. فضای عجیبی بود؛ او با بسیاری از بازیکنان و عوامل خوش‌وبش می‌کرد و با همه روبوسی می‌کرد اما من خم شدم بند کفشم را ببندم که این اتفاق بین ما نیفتد. 

وی در ادامه درباره صحنه‌های حساس فینال جام‌جهانی ۱۹۹۴ گفت: در یکی از صحنه‌ها، توپ به تیر دروازه ایتالیا برخورد کرد و دروازه‌بان این تیم پس از مهار موقعیت، هم تیر دروازه را بوسید و هم به‌نوعی نسبت به تصمیم داوری اعتراض داشت و اعتقاد می‌کرد صحنه آفساید بوده است. با این حال، تصمیم تیم داوری ادامه بازی بود.

فنایی درباره دستمزد داوران در جام‌جهانی توضیح داد: داوران اصلی در ابتدای مسابقات حدود ۲۰ هزار دلار دریافت می‌کردند و کمک‌داوران نیز رقمی نزدیک به ۱۰ هزار دلار می‌گرفتند. علاوه‌بر آن، برای هر روز حضور در مسابقات نیز مبلغی پرداخت می‌شد. در پایان هم فیفا با اهدای پاداش ویژه، از عملکرد داوران تقدیر کرد.

علی دایی از دوستان بسیار خوب من است

وی در بخش پایانی گفت‌وگو با اشاره به خاطره‌ای از علی دایی گفت: علی دایی از دوستان بسیار خوب من است. رابطه‌مان همیشه صمیمی بوده و احترام متقابل زیادی بین ما وجود دارد. خاطرات زیادی از حضور در کنار او دارم و برایش همیشه آرزوی موفقیت می‌کنم.