9 شهریور سالروز درگذشت صمد بهرنگی؛ معلمی که قصه‌ هایش هنوز زنده‌ اند

به گزارش رکنا، بهرنگی در ۲ تیر ۱۳۱۸ در تبریز متولد شد و در ۲۹سالگی، در ۹ شهریور ۱۳۴۷ در رود ارس جان باخت. بهرنگی پس از پایان تحصیلات در دانشسرای تربیت معلم، به آموزگاری در مدارس روستاهای آذربایجان شرقی پرداخت. همزمان تحصیلات خود را در رشته زبان و ادبیات انگلیسی ادامه داد و بخش مهمی از زندگی کوتاهش را صرف آموزش کودکان و نوجوانان و شناخت فرهنگ عامه آذربایجان کرد.

«ماهی سیاه کوچولو»؛ داستانی که ماندگار شد

نام صمد بهرنگی بیش از هر چیز با «ماهی سیاه کوچولو» گره خورده است؛ داستانی که در سال ۱۳۴۷ توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با تصویرگری فرشید مثقالی منتشر شد. این اثر، داستان ماهی کوچکی است که زندگی در جویبار محدود خود را کافی نمی‌داند و برای کشف دنیایی بزرگ‌تر راهی سفر می‌شود.

بهرنگی علاوه بر داستان‌نویسی، به گردآوری افسانه‌ها و فرهنگ شفاهی آذربایجان نیز علاقه داشت و آثاری در زمینه فرهنگ عامه و مسائل آموزشی از خود بر جای گذاشت. «اولدوز و کلاغ‌ها»، «اولدوز و عروسک سخنگو»، «یک هلو و هزار هلو»، «۲۴ ساعت در خواب و بیداری» و «کندوکاو در مسائل تربیتی ایران» از دیگر آثار شناخته‌شده او هستند.

مرگی در رود ارس

صمد بهرنگی در شهریور ۱۳۴۷ هنگام شنا در رود ارس غرق شد و پیکرش چند روز بعد پیدا شد. درباره چگونگی مرگ او در طول سال‌ها روایت‌ها و گمانه‌زنی‌های متفاوتی مطرح شده است؛ بنابراین بهتر است ادعاهای مربوط به عمدی بودن مرگ او را به‌عنوان یک موضوع مورد اختلاف تاریخی مطرح کرد، نه یک واقعیت قطعی.

مرگ زودهنگام بهرنگی در ۲۹سالگی، به پایان فعالیت ادبی او انجامید، اما پایان تأثیرگذاری‌اش نبود. آثار او همچنان خوانده می‌شوند و «ماهی سیاه کوچولو» به یکی از شناخته‌شده‌ترین داستان‌های ادبیات کودک و نوجوان ایران تبدیل شده است.

صمد بهرنگی؛ نویسنده‌ای فراتر از قصه‌های کودکانه

اهمیت بهرنگی تنها در داستان‌هایی که برای کودکان نوشت خلاصه نمی‌شود. او به آموزش، نابرابری‌های اجتماعی، زندگی کودکان روستایی و فرهنگ و ادبیات عامه توجه داشت و تلاش می‌کرد ادبیات کودک را از داستان‌های صرفاً سرگرم‌کننده فراتر ببرد.

نهم شهریور، تنها سالروز درگذشت یک نویسنده نیست؛ یادآور معلمی است که در ۲۹سال زندگی، آثاری آفرید که نسل‌های مختلف با آن‌ها بزرگ شدند. صمد بهرنگی رفت، اما ماهی سیاه کوچولوی او همچنان در جست‌وجوی دریای بزرگ‌تر، در ذهن و خاطره خوانندگان شنا می‌کند.