سینمای ایران نیازمند نقدی مبتنی بر بنمایههای فرهنگی و اصیل است
سپس منوچهر محمدی، تهیهکننده سینما، در سخنرانی خود با نگاهی انتقادی به جایگاه نقد در ایران، گفت: «مرجعیت نقد در سینما و عرصههای فرهنگی کشور، به شدت کمرنگ شده است. نقد باید دو کارکرد اصلی داشته باشد. نخست، برای فیلمساز راهگشا باشد تا بتواند نقاط ضعف و لکنتهای خود را شناسایی کند و دوم، برای مردم به عنوان یک مرجع معتبر و راهنما عمل کند.»
محمدی با اشاره به تفاوت ساختاری نقد در ایران و جهان، افزود: «در بسیاری از نقاط جهان، بخشی از فروش فیلمها وابسته به قلم منتقدان است؛ در حالی که در اینجا، نقدها بیش از آنکه تحلیلی باشند، به سمت ژورنالیسم متمایل شدهاند.»
او همچنین با توصیه به منتقدان جوان، بر ضرورت مطالعه گسترده در حوزههای ادبیات، فلسفه، روانشناسی و جامعهشناسی تأکید کرد تا نقدها از دل فرهنگ و بستر بومی این سرزمین بیرون بیاید.»
او در بخش دیگری از سخنان خود، با مقایسه سینمای جهان، به نقش بنمایه در آثار اشاره کرد و گفت: «سینمای آمریکا بر پایه تفکر لیبرالدموکراسی و فردگرایی بنا شده، سینمای هند رگههایی از اندیشههای بودایی را در خود دارد و سینمای شرق آسیا بر پایه آرای کنفوسیوس شکل گرفته است. در مقابل، ویژگی اصلی سینمای ایران باید شاعرانگی باشد؛ شاعرانگیِ اصیل و ریشهدار (مانند سبک سعدی) که میتواند راه خروج ما از تقلید و رسیدن به اصالت باشد.»
او مفهوم شاعرانگی را فراتر از یک سبک ادبی، به عنوان یک بنمایه عمیق معرفی کرد و گفت: «شاعرانگی در واقع تجلی مفاهیم اجتماعی، سیاسی، فلسفی و عرفانی در قالب کلمات است.»
او ادامه داد: «منظور من ساخت فیلم درباره شاعران نیست، بلکه منظور وجود این بنمایه در ذات اثر است؛ همان چیزی که در آثار بزرگی چون سینمای عباس کیارستمی به وضوح دیده میشود.»
این تهیهکننده سینما در بخش بسیار تأملبرانگیزی، جایگاه منتقد را با پیوند میان «شمس و مولانا» مقایسه کرد و گفت: «مقام منتقد نسبت به فیلمساز باید همچون مقام شمس نسبت به مولانا باشد؛ یعنی منتقد باید بتواند از طریق نقد و برخورد خود، نوعی تحول درونی در فیلمساز ایجاد کند تا او نسبت به اثر خود سختگیرتر شود و به هر چیزی رضایت ندهد.»
او در پایان افزود: «تنها از این مسیر است که میتوان به سینمایی دست یافت که هم از نظر محتوا و هم از نظر فرم، به عنوان یک نماد ملی از فرهنگ و هنر ایرانی در جهان تجلی یابد.»
پس از آن فاطمه محمدی، مدیر عامل موزه سینمای ایران، مهدی یزدانی خرم نویسنده، امیر قادری منتقد، منوچهر شاهسواری دبیر چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر و محمد تفیفهیم، اکبر نبوی و میلاد دخانچی برای اهدای جوایز نفرات برتر روی صحنه آمدند.
جایزه سوم به دونفر تعلق گرفت هانیه شجاعی زند برای نقد فیلم «غبار میمون» و امیر کبیریان برای نقد فیلم «نیم شب» تعلق گرفت.
جایزه نفر دوم نیز به دو نفر تعلق گرفت، محدثه کارخانه برای فیلم «خواب» و ناصر سهرابی برای نقد فیلم «نیم شب» و جایزه نفر اول به محمدرجا صاحبدل برای نقد فیلم «نیم شب» تعلق گرفت.
در ادامه مراسم، فاطمه محمدی، مدیرعامل موزه سینمای ایران، ضمن تبریک میلاد با سعادت امام هشتم گفت:« در سخنان اساتید عزیز جنگ روایت ها مطرح شد، به نظر من روایت دقیق ، با تفکر انتقادی همراه خواهد بود. اگر این تفکر انتقادی را در همه زمینه های زندگی و زیست اجتماعی خودمان لحاظ کنیم، روز به روز پیشرفت خواهیم کرد. اگر تفکر انتقادی درست بدون حب و بغض در سینمای ما وجود داشته باشد، سینمای عزیز و با افتخارمان که ایران را در جهان با سینمای آن می شناسند که به نظر من نقد نقش بسیار پررنگی در تحلیل لایه های عمیق این سینما بازی می کند. »
او ادامه داد:«همواره تلاش کردهام نقش کوچکی در حمایت از این قشر فرهیخته ایفا کنم. خدا توفیق داد با حمایت استاد بزرگم جناب آقای منوچهر شاهسواری که هم رییس هیات مدیره مجموعه موزه سینمای ایران است و هم دبیر جشنواره بودند که اگر حمایت ایشان نبود ما نمی توانستیم این برنامه را برگزار کنیم.و از تمام دوستانی که در برگزاری این مراسم تلاش کردند، تشکر می کنم»
در نهایت میلاد دخانچی گفت: « ۲۵۰ اثر به دست ما رسید، این نقدها در دوره جشنواره و در فضای سریع و استرسی نگارش شد و به همین دلیل شاید بد نباشد فرصت دوبارهای به آنها بدهیم چون جستارهای فوقالعادهای به دست ما رسید.»
در پایان مراسم مهدی یزدانی خرم بیان کرد: « من از ابراهیم گلستان چیزهای زیادی یاد گرفتم و یکی این است که همیشه حق با مردم نیست و اینکه آرتیست پشت کلمه هنرمند قایم شود کار درستی نیست و نکته بعد اینکه پیشنهاد میدهم بخش ویژهای به پرویز دوایی عزیز اختصاص داده شود. ژورنالیست اصلا چیز بدی نیست آلبر کامو هم نویسنده بزرگی بود هم ژورنالیستی قوی بود.»
سومین دوره ی جایزه نقد به همت موسسه دوزیست و با حمایت موزه سینمای ایران و کانون اندیشه جوان برگزار شد. دبیری این جایزه بر عهده مریم شوندی بود.
ارسال نظر