لباس چوپانان مد شد!

به گزارش رکنا، یک لباس، گاه پیش از آنکه در ویترین یک خانه مد بزرگ قرار بگیرد، بخشی از زندگی روزمره مردمانی بوده است که برای کار، سفر یا زیستن در طبیعت آن را به تن می‌کرده‌اند. پوشش‌های چوپانی از همین دست‌اند؛ لباس‌هایی که شکل و جنس آنها بیش از آنکه تابع مد باشد، پاسخی به اقلیم، کار و نیاز به محافظت در برابر سرما، باد و باران بوده است. 

در میان تصاویر منتشر شده از مجموعه پاییز ـ زمستان ۲۰۲۶ لویی‌ ویتون، بالاپوش‌هایی دیده می‌شود که در نگاه نخست، بیش از آنکه یادآور لباس‌های متعارف مد شهری باشند، به پوشش‌های جوامع روستایی، عشایری و چوپانی نزدیک‌اند

خانه لویی‌ ویتون این مجموعه را به طراحی نیکولاس گسکیه، دهم مارس ۲۰۲۶ در موزه لوور پاریس رونمایی کرد و آن را با عنوان مجموعه پاییز ـ زمستان ۲۰۲۶ معرفی کرده است. 

نیکولاس گسکیه ( Nicolas Ghesquière) طراح این مجموعه، در توضیح منابع الهام خود اشاره‌ای به شولا یا پوشش ایرانی نداشته است، اما از تلاش برای بازخوانی پوشش فرهنگ‌های مختلف جهان سخن گفته است.

مجله «Vogue» نیز در بررسی مجموعه، یکی از پوشش‌های ابتدایی نمایش را شبیه «کِپِنِک‌های سنتی چوپانان ترکیه» دانسته است؛ پوشش‌هایی که برای محافظت چوپانان در برابر شرایط جوی استفاده می‌شدند و در نسخه لویی‌ ویتون با متریال‌هایی مانند موی حیوانی و پشم با حاشیه چرمی بازطراحی شده‌اند. 

 Vogue به ارجاع‌های دیگری در مجموعه از جمله پرو، نپال و استپ‌های مغولستان اشاره کرده و «گسکیه» فضای کلی این مجموعه را نوعی «فولکلور جدید برای آینده» توصیف کرده است.

«شولا» بالاپوشی پهن، بلند و بدون آستین است که در منابع مربوط به پوشاک سنتی شمال ایران، به‌ویژه در میان چوپانان تالشی و گالش، معرفی شده است.

بر اساس مدخل پوشاک منطقه خزر در دانشنامه ایرانیکا، چوپانان کوهستانی در تالش و گالش، روی لباس‌های خود بالاپوشی پهن با نام‌ «شولا» به تن می‌کردند؛ پوششی بدون آستین و حتی بدون جای آستین که از یک قطعه نمد تاخورده ساخته می‌شد. 

این جزئیات نشان می‌دهد که شولا صرفاً یک قطعه پوشاک نبوده، بلکه با شیوه زندگی چوپانی و شرایط زیست در مناطق کوهستانی پیوند داشته است.

هرچند شولا در منابع مربوط به پوشاک مازندران و گیلان ارتباط پررنگی با چوپانان و گالش‌ها دارد، اما نمونه‌های مشابه آن در مناطق دیگر ایران نیز گزارش شده است. 

البته شولا را نباید با چوقای بختیاری یکی دانست؛ هرچند هر دو در گروه بالاپوش‌های سنتی جوامع دامدار قرار می‌گیرند و ممکن است از نظر کلی برای مخاطب، شباهت‌هایی داشته باشند.