رفتار عجیب مظفرالدین شاه مقابل امپراطور اتریش

به گزارش رکنا، مظفرالدین‌شاه قاجار در سفرنامه نخست خود به فرنگ، خاطره جالبی از ورود به شهر وین و استقبال امپراطور اتریش از او روایت کرده است؛ روایتی که در بخشی از آن، شاه قاجار از شنیدن موسیقی نظامی چنان به وجد می‌آید که مقابل امپراطور حرکاتی انجام می‌دهد و به گفته خودش، این رفتار با استقبال او نیز روبه‌رو می‌شود.

مظفرالدین‌شاه سفر نخست خود به اروپا را در ماه پایانی سال ۱۳۱۷ قمری آغاز کرد و شرح روزهای این سفر را به‌صورت روزنوشت به ثبت رساند. در یکی از این یادداشت‌ها، مربوط به پنجشنبه ۲۴ جمادی‌الاول سال ۱۳۱۸ قمری، برابر با ۲۹ شهریور ۱۲۷۹ شمسی، جزئیات حرکت از ماریم‌باد به سمت وین و استقبال رسمی از او در پایتخت اتریش را شرح داده است.

او در این خاطره ابتدا از استقبال گرم مردم ماریم‌باد هنگام ترک این شهر می‌نویسد و می‌گوید پس از ۲۰ روز اقامت، به اهالی شهر انس گرفته بود و خداحافظی با آن‌ها برایش تأثیرگذار و اندوه‌بار بود. مردم در خیابان‌ها و حتی از پنجره خانه‌ها برای او دست تکان می‌دادند و شاه نیز با حرکت دست و سر به ابراز محبت آن‌ها پاسخ می‌داد.

مظفرالدین‌شاه پس از حرکت با قطار و عبور از چند شهر و آبادی، حدود ساعت ۵ و ۴۵ دقیقه بعدازظهر به ایستگاه فرانسوا ژوزف وین رسید؛ جایی که امپراطور اتریش و مجارستان با لباس رسمی، نشان و حمایل دولت ایران و تمثال ناصرالدین‌شاه به استقبال او آمده بود.

شاه قاجار در ادامه از دیدار گرم و صمیمانه با امپراطور، معرفی مقام‌های دو کشور به یکدیگر و حرکت مشترک آن‌ها با کالسکه روباز به سمت اقامتگاه سلطنتی موسوم به «هوف‌بورگ» روایت می‌کند. در طول مسیر، جمعیت زیادی از مردم وین در خیابان‌ها حضور داشتند و با فریادهای شادی و تکان دادن دستمال از ورود او استقبال می‌کردند.

اما بخش جالب این خاطره، به استقبال دسته‌های موسیقی نظامی اتریش مربوط می‌شود. مظفرالدین‌شاه درباره لحظه عبور از میان سربازان و نوازندگان می‌نویسد:

«موزیکانچی با دیدن ما شروع به نواختن کردند، الحق عجب آهنگی بود. به وجد آمدم، یک حرکاتی نزد اعلیحضرت امپراطور انجام دادم، او هم خوشش آمد.»

او همچنین نظم و آراستگی ارتش اتریش، لباس‌های نظامیان، خیابان‌های وسیع و ساختمان‌های بلند وین را مورد تحسین قرار می‌دهد و از معماری و زیبایی این شهر ابراز شگفتی می‌کند.

مظفرالدین‌شاه در پایان این روزنوشت، از حضور در اقامتگاه امپراطور، آشنایی با رجال و مقام‌های بلندپایه اتریش و صرف شام مشترک با امپراطور در تالار الکساندر می‌نویسد. او پس از گفت‌وگو با میزبان سلطنتی و پایان مراسم، به محل اقامت خود بازمی‌گردد و استراحت می‌کند.

منبع: مظفرالدین‌شاه قاجار، سفرنامه فرنگستان، سفر اول، تهران: شرق، چاپ دوم، ۱۳۶۳، صفحات ۲۰۳ تا ۲۰۵.