ویتامین C؛ سپری برای مغز در برابر زوال شناختی؟

به گزارش رکنا، یافته‌های یک مطالعه جدید در ژاپن نشان می‌دهد که سطح بالاتر ویتامین C در خون سالمندان می‌تواند با سلامت بهتر مغز، حجم بیشتر ماده خاکستری و ارتباطات عصبی قوی‌تر همراه باشد؛ موضوعی که توجه پژوهشگران را به نقش احتمالی این ویتامین در پیشگیری از افت شناختی جلب کرده است.

ویتامین C یکی از ریزمغذی‌های ضروری است که بدن قادر به تولید آن نیست و باید از طریق رژیم غذایی تأمین شود. این ویتامین پس از جذب وارد جریان خون شده و به مغز می‌رسد؛ جایی که نقش آن در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

مطالعات پیشین نیز نشان داده‌اند که میزان ویتامین C در بافت مغز نسبتاً بالا بوده و حتی در مایع مغزی‌نخاعی از خون بیشتر است. برخی پژوهش‌ها همچنین ارتباطی میان دریافت کافی این ویتامین و کاهش خطر ابتلا به آلزایمر گزارش کرده‌اند.

بررسی بیش از دو هزار سالمند در ژاپن

در این تحقیق، داده‌های خون ۲۰۴۴ فرد سالمند با میانگین سنی ۶۹ سال بررسی و با تصاویر مغزی آن‌ها مقایسه شد تا ارتباط میان سطح ویتامین C و ساختار مغز مشخص شود.

تمرکز اصلی پژوهش بر «شبکه حالت پیش‌فرض» مغز (DMN) بود؛ شبکه‌ای که حتی در حالت استراحت نیز فعال است و نقش مهمی در حافظه، توجه و پردازش اطلاعات دارد.

ارتباط مثبت با ساختار و عملکرد مغز

نتایج نشان داد افرادی که سطح بالاتری از ویتامین C داشتند، به طور متوسط ماده خاکستری بیشتری در مغز خود داشتند؛ بخشی که در حافظه، تصمیم‌گیری و پردازش هیجانات نقش کلیدی دارد.

همچنین این افراد از ارتباطات قوی‌تر در شبکه‌های عصبی مغز برخوردار بودند؛ نشانه‌ای از عملکرد بهتر سیستم عصبی.

با این حال پژوهشگران تأکید می‌کنند که این مطالعه از نوع مقطعی است و نمی‌تواند ثابت کند ویتامین C مستقیماً باعث بهبود عملکرد مغز می‌شود.

آیا ویتامین C از زوال شناختی جلوگیری می‌کند؟

به گفته محققان، این نتایج تنها یک ارتباط احتمالی را نشان می‌دهد و می‌تواند از این فرضیه حمایت کند که تغذیه غنی از ویتامین C ممکن است در حفظ سلامت مغز نقش داشته باشد.

پیش‌تر نیز مشخص شده بود که ضعف در شبکه حالت پیش‌فرض مغز با بیماری‌هایی مانند آلزایمر، پارکینسون و افسردگی مرتبط است.

هنوز به شواهد بیشتری نیاز است

پژوهشگران تأکید می‌کنند برای نتیجه‌گیری قطعی، به مطالعات بلندمدت و گسترده‌تر نیاز است. در این بررسی، عواملی مانند سن، جنسیت و برخی بیماری‌ها نیز در تحلیل داده‌ها در نظر گرفته شده‌اند.

با این وجود، کارشناسان تغذیه همچنان توصیه می‌کنند دریافت کافی ویتامین C از طریق میوه‌ها و سبزیجاتی مانند پرتقال، کیوی، توت‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای و بروکلی می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم برای حمایت از سلامت مغز باشد؛ هرچند هنوز نمی‌توان آن را راهکاری قطعی برای پیشگیری از زوال عقل دانست.