وقتی طوفان‌ ها پرده از اسرار زحل و مشتری برمی‌ دارند

به گزارش رکنا، دانشمندان دانشگاه MIT کشف کرده‌اند که ساختار و اندازه گردباد‌های دائمی در قطب‌های زحل و مشتری، منعکس کننده ترکیب داخلی سیارات، از جمله چگالی داخلی آنها است.

دانشمندان خاطرنشان کردند که یکی از غیرمعمول‌ترین ویژگی‌های مشتری و زحل، وجود این گردباد‌های "ابدی" - هشت سر و شش ضلعی شکل، با قطر هزاران کیلومتر - در نزدیکی قطب‌های شمال این سیارات غول پیکر است. کشف آنها توسط کاوشگر‌های جونو و وویجر، علاقه قابل توجهی را به مطالعه فرآیند‌هایی که این گردباد‌ها را در داخل سیارات ایجاد می‌کنند، برانگیخته است.

آنچه به ویژه دانشمندان را مجذوب خود کرده است این است که چرا این گردباد‌ها با وجود ترکیب و اندازه مشابه سیارات، تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارند. برای مثال، گردباد قطبی زحل بسیار بزرگتر از مشتری است، با این حال گردباد قطبی مشتری توسط هشت گردباد کوچکتر احاطه شده است که حداقل در طول ماموریت جونو در مدار بزرگترین سیاره منظومه شمسی پایدار می‌مانند.

برای کشف دلایل این تفاوت، دانشمندان سیاره‌ای یک مدل کامپیوتری از فضای داخلی مشتری و زحل ایجاد کردند، جایی که مواد در ابتدا به صورت تصادفی حرکت می‌کنند، اما بعداً به صورت ساختار‌های چرخشی سازماندهی می‌شوند. محققان با استفاده از این مدل، محاسبه کردند که چگونه شکل گردباد‌های قطبی با تغییرات در چگالی، دما، اندازه، سرعت چرخش و سایر خواص سیاره غول پیکر تغییر می‌کند. محاسبات نشان داد که شکل گردباد‌ها روی سطح سیاره غول پیکر به شدت به چگالی مواد در پایه خود گردباد‌های چرخشی بستگی دارد.

استادیار کان وانینگ از دانشگاه MIT اظهار داشت: «برای اولین بار، ما توانستیم نشان دهیم که الگوی گردباد‌ها روی سطح سیارات غول‌پیکر، نشان دهنده چگونگی شکل‌گیری فضای داخلی این سیارات و همچنین میزان انعطاف‌پذیری مواد در پایه این گردباد‌های چرخان است. یکی از پیامد‌های احتمالی این امر این است که زحل دارای کف بسیار سفت‌تری نسبت به مشتری است.»