قتل دختر جوان به خاطر اتهام سرقت گوشی موبایل / قصاص برای دو متهم و 10 سال حبس برای همدستش

به گزارش رکنا، ۹ تیر سال ۱۴۰۰ ناپدید شدن دو دختر جوان به پلیس کرج اعلام شد. در تحقیقات اولیه مشخص شد سارا به همراه خواهرزاده اش از خانه خارج شده اما با گذشت ساعت ها هیچ کدام به خانه بازنگشته اند.

به دنبال این شکایت، تحقیقات پلیسی آغاز شد و حدود ۲۴ ساعت بعد، خواهرزاده سارا خود را هراسان به پلیس رساند و راز ناپدید شدن خاله اش را برملا کرد. او گفت: سارا با پسر جوانی به نام بهنام دوست شده بود. روز حادثه به همراه سارا برای شرکت در جشن تولدی که بهنام ما را دعوت کرده بود، رفتیم. باغی در خارج از کرج. اما به محض ورود، بهنام به همراه دو پسر دیگر ما را زندانی کردند. آنها به سراغ سارا رفتند و او را شکنجه دادند و مدام از او می خواستند گوشی تلفن همراهی را که برداشته برگرداند. من در فرصتی مناسب موفق به فرار شدم اما سارا گروگان آنهاست و تصور می کنم که بلایی سرش آمده باشد.

با اظهارات خواهرزاده سارا، کارآگاهان پلیس وارد عمل شده و راهی باغ ویلایی شدند اما از سارا و پسرها خبری نبود. در ادامه مشخص شد سارا از سوی سرنشینان یک پراید به بیمارستان منتقل شده اما جان باخته است. در ادامه کارآگاهان پلیس موفق به دستگیری بهنام و دو پسر جوان شدند.

بهنام پس از دستگیری در تحقیقات گفت: مدتی قبل در یک میهمانی گوشی تلفن همراهم گم شد و دوستانم گفتند سارا گوشی را برداشته است. روز حادثه با ترفند شرکت در میهمانی، سارا را به باغ کشاندم که به همراه خواهرزاده اش آمده بود. او را کتک زدیم تا اعتراف کند گوشی تلفن من کجاست اما او حرفی نزد. در میان شکنجه های ما حالش بد شد و او را به مقابل بیمارستانی برده و در اورژانس رها کردیم.

با اعتراف بهنام و دو دوستش، با تکمیل تحقیقات و پس از بازسازی صحنه جنایت، پرونده برای صدور حکم به دادگاه کیفری استان تهران ارجاع شد. متهمان در دادگاه به دفاع از خود پرداختند و قضات دادگاه کیفری، بهنام و یکی از همدستانش به نام سعید را به خاطر مشارکت در قتل، به قصاص محکوم کردند و همدست دیگرشان به خاطر شرکت در آدم ربایی به ۱۰ سال حبس محکوم شد.

با تأیید حکم در دیوان عالی کشور، پرونده برای اجرا به دادسرای امور جنایی تهران ارجاع شد. اما اولیای دم سارا روز گذشته به شعبه دوم اجرای احکام دادسرا آمده و از آنجایی که دو مرد عامل قتل دخترشان بودند و توانایی پرداخت تفاضل دیه برای اجرای حکم قصاص آنها را نداشتند، خواهان پرداخت تفاضل دیه از بیت المال شدند.

سوالات متداول درباره این پرونده قضایی:

(حقوقی) ۱: قصاص مرد در برابر زن مستلزم پرداخت تفاضل دیه است. این تفاضل چقدر است و چرا باید پرداخت شود؟ بر اساس ماده ۳۰۶ قانون مجازات اسلامی، در قصاص نفس، چنانچه قاتل مرد و مقتول زن باشد، اولیای دم مقتول برای اجرای قصاص، باید تفاضل دیه (نصف دیه) را به قاتل یا وراث او بپردازند. دلیل این حکم، تفاوت دیه مرد و زن در فقه اسلامی است (دیه مرد کامل معادل دیه دو زن است). در این پرونده، دو قاتل مرد هستند و مقتول زن است. بنابراین برای اجرای قصاص، خانواده مقتول باید نصف دیه کامل (به عبارت دیگر تفاضل دیه) را به هر یک از قاتلان یا وراث آنها پرداخت کنند. از آنجایی که خانواده مقتول توانایی پرداخت این مبلغ را ندارند، از بیت المال درخواست کمک کرده اند.

(حقوقی) ۲: بیت المال چه زمانی موظف به پرداخت تفاضل دیه برای اجرای قصاص است؟ بر اساس ماده ۴۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری، در مواردی که اولیای دم توانایی مالی برای پرداخت تفاضل دیه نداشته باشند و قاتل نیز از پرداخت دیه (به جای قصاص) خودداری کند یا توانایی پرداخت نداشته باشد، بیت المال می تواند نسبت به پرداخت تفاضل دیه اقدام کند. هدف از این حکم، تسهیل اجرای قصاص و جلوگیری از معطل ماندن پرونده های قتل به دلیل مسائل مالی است. با این حال، این پرداخت نیازمند تأیید مقام قضایی و رعایت تشریفات قانونی است. در این پرونده، خانواده سارا با ارائه مدارک و اثبات عدم توانایی مالی، درخواست خود را مطرح کرده اند.

(کارشناسی) ۳: چرا بهنام و سعید به اتهام مشارکت در قتل محکوم شدند اما همدست دیگرشان فقط به آدم ربایی محکوم شد؟ از نظر کارشناسی حقوق کیفری، مشارکت در قتل مستلزم آن است که متهم در اجرای قتل نقش مستقیم و مؤثر داشته باشد. در این پرونده، بهنام طراح اصلی نقشه قتل بوده و در شکنجه و قتل سارا نقش مستقیم داشته است. سعید نیز به عنوان همدست در شکنجه و قتل مشارکت داشته است. اما نفر سوم، اگرچه در آدم ربایی شرکت کرده، اما در شکنجه و قتل نقشی نداشته یا نقش او بسیار کمرنگ بوده است. به همین دلیل، دادگاه او را فقط به اتهام مشارکت در آدم ربایی به ۱۰ سال حبس محکوم کرده است. این رأی نشان می دهد که دادگاه با دقت نقش هر متهم را در وقوع جرم بررسی کرده و متناسب با میزان مشارکت، مجازات صادر کرده است.

(حقوقی) ۴: آیا خواهرزاده سارا که شاهد جنایت بوده، می تواند به عنوان شاهد در دادگاه مورد استناد قرار گیرد؟ بله. شهادت خواهرزاده سارا (که به عنوان شاهد عینی وقوع جرم بوده) در دادگاه قابل استناد است. با این حال، شهادت یک نفر (شاهد واحد) در جرایم سنگینی مانند قتل، معمولاً به تنهایی کافی نیست. در این پرونده، علاوه بر شهادت خواهرزاده سارا، اعترافات متهمان، آثار فیزیکی در صحنه جرم، مدارک پزشکی قانونی و سایر قرائن نیز وجود داشته است که همگی در کنار هم به دادگاه برای صدور رأی کمک کرده اند. خواهرزاده سارا به عنوان یک شاهد مطلع، نقش مهمی در کشف حقیقت و دستگیری متهمان داشته است.

(کارشناسی) ۵: اگر متهمان بگویند قصد قتل نداشتیم و صرفاً می خواستیم او را بترسانیم، آیا می توانند از قصاص فرار کنند؟ از نظر کارشناسی حقوق کیفری، اقدام به شکنجه و کتک زدن مکرر فرد تا حدی که حال او بد شود و سپس او را در مقابل بیمارستان رها کنند، نشانه سوء نیت و بی تفاوتی نسبت به جان مقتول است. حتی اگر متهمان ادعا کنند که قصد قتل نداشته اند، اعمال آنها (شکنجه شدید، عدم انتقال به موقع به بیمارستان) می تواند به عنوان «قتل شبه عمد» یا حتی «قتل عمد با سوء نیت احتمالی» تلقی شود. در هر صورت، اگر دادگاه احراز کند که متهمان رفتار خطرناکی انجام داده اند که نوعاً منجر به مرگ می شود، نمی توانند با ادعای عدم قصد قتل از مجازات فرار کنند. در این پرونده، دادگاه کیفری با بررسی مستندات، قصد قتل را محرز تشخیص داده و رأی به قصاص صادر کرده است.