تتو روی دست پسر به قتل پدر منجر شد

به گزارش رکنا، اواخر سال ۱۴۰۳، گزارش یک درگیری مرگبار به پلیس اعلام شد. پس از حضور مأموران در محل و انجام بررسی های اولیه، مشخص گردید که پسری به نام نادر، با ضربه چاقو، مرد ۶۵ ساله ای به نام محمود را به قتل رسانده و سپس از محل جنایت گریخته است.

با دستور قضایی، جسد محمود به سازمان پزشکی قانونی منتقل شد و مأموران تحقیقات خود را برای روشن شدن ابعاد مختلف این پرونده آغاز کردند.

پسر ۱۹ ساله مقتول در توضیح ماجرا به پلیس گفت: «نادر از اقوام دور و یکی از رفقای من بود. چند روز قبل، من و او به یک سالن رفتیم و روی دست هایمان خالکوبی (تتو) کردیم. از آن جا که خانواده ام به شدت با این کار مخالف بودند، با دیدن تتو روی دست هایم بسیار ناراحت شدند. پدرم از من توضیح خواست و من هم به او گفتم که با حرف های نادر ترغیب به انجام این کار شدم. پدرم عصبانی شد و به خانه ی آن ها رفت و به نادر اعتراض کرد. در نهایت، این موضوع با وساطت دوستان و همسایه ها فیصله پیدا کرد. فردای آن روز، نادر به همراه چند نفر به جلوی خانه ی ما آمدند و بار دیگر دعوا شروع شد. در نهایت، او با چاقو ضربه ای به گردن پدرم زد و بعد هم همه ی آن ها گریختند.»

پسر دیگر مقتول نیز در اظهارات خود به پلیس گفت: «در خانواده ی ما، تتو زدن اصلاً قابل قبول نیست. روزی که پدرم متوجه شد برادرم روی دست هایش تتو زده است، بسیار عصبانی شد.»

پس از دستگیری متهم و اعتراف او به قتل، پرونده برای رسیدگی به شعبه ۱۳ دادگاه کیفری یک استان تهران فرستاده شد.

در دادگاه چه گذشت؟

در ابتدای جلسه دادگاه، اولیای دم مقتول درخواست قصاص کردند. پس از آن، متهم به جایگاه رفت و گفت: «من اتهام خود را قبول دارم. اما به واقع، روز حادثه ما برای درگیری و قتل به آن جا نرفته بودیم. چون ما با خانواده محمود نسبت دور فامیلی داریم، به جلوی خانه شان رفتم تا از محمود دلجویی کنم و کدورتی باقی نماند. اما به محض این که رسیدیم، محمود شروع به فحاشی کرد و من هم نتوانستم خودم را کنترل کنم و با چاقو ضربه ای به گردنش زدم. همان موقع فهمیدم چه اشتباهی کردم و از ترس فرار کردم.»

قاضی از متهم پرسید: «آیا شما پسر مقتول را برای تتو زدن فریب داده بودی؟»

متهم در پاسخ گفت: «او خودش دوست داشت که تتو بزند، اما جوری وانمود کرد که انگار من مجبورش کرده بودم. من هیچ کسی را فریب ندادم.»

با پایان یافتن اظهارات متهم، قضات برای صدور رأی وارد شور شدند.

سوالات متداول درباره این پرونده قضایی:

۱ [حقوقی]: آیا ادعای متهم مبنی بر این که «برای دلجویی رفته بودم و مقتول فحاشی کرد» می تواند دفاع مشروع محسوب شده و او را از قصاص نجات دهد؟ خیر، فحاشی هر چند ناپسند و جرم مستقلی است، اما هرگز مصداق دفاع مشروع نیست. مطابق ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی، دفاع مشروع نیازمند «خطر فعلی و قریب الوقوع برای جان، عرض، مال یا ناموس» است. صرف فحاشی (حتی اگر بسیار زشت باشد) تهدید جانی ایجاد نمی کند. در نتیجه این ادعا نمی تواند قصاص را ساقط کند، هرچند ممکن است به عنوان یک جهت تخفیف در تعیین مجازات های تعزیری (در صورت گذشت اولیای دم) مورد توجه دادگاه قرار گیرد.

۲ [حقوقی]: همراهانی که با متهم به جلوی خانه مقتول رفته اند، چه مسئولیت کیفری دارند و آیا آن ها نیز به عنوان معاون یا شریک جرم تحت تعقیب قرار می گیرند؟ بستگی به نقش آن ها دارد. اگر صرفاً همراه متهم بوده اند و درگیری شروع شده بدون این که تحریک یا کمکی کرده باشند، عنوان «معاونت» برای آن ها صادق نیست. اما اگر آن ها نیز فحاشی کرده، متهم را تحریک به حمله کرده اند یا مانع فرار مقتول شده اند، می توانند به اتهام «معاونت در قتل عمد» (ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی) تحت تعقیب قرار گیرند. مجازات معاونت در قتل عمدی، حبس تعزیری درجه ۳ (۶ تا ۱۵ سال) یا درجه ۴ (۴ تا ۱۰ سال) است، نه قصاص.

۳ [کارشناسی]: از نظر پزشکی قانونی، چرا ضربه چاقو به ناحیه گردن معمولاً کشنده است و این موضوع چه کمکی به اثبات قصد قبلی متهم می کند؟ گردن محل عبور شریان های کاروتید (تأمین کننده خون مغز)، نای و اعصاب حیاتی است. پارگی شریان کاروتید باعث خونریزی شدید داخلی و مرگ در عرض چند دقیقه می شود. پزشکی قانونی با بررسی عمق، جهت و محل دقیق زخم می تواند تشخیص دهد که آیا ضربه عمداً به ناحیه حیاتی فرود آمده یا تصادفی بوده است. ضربه کشنده به گردن معمولاً با نیروی قابل توجه و قصد قبلی زده می شود، نه در یک حرکت دفاعی یا ترساندن.

۴ [حقوقی]: آیا ترغیب کردن پسر مقتول به تتو توسط متهم، می تواند به عنوان «تسبیب در قتل» (ایجاد زمینه مرگ به صورت غیرمستقیم) برای متهم محسوب شود و مجازات جداگانه ای داشته باشد؟ به طور کلی، ترغیب به انجام کاری که خودی جرم نیست (تتو فی نفسه در قانون جرم انگاری نشده)، نمی تواند سبب مسئولیت کیفری شود. اما اگر متهم می دانسته که این کار باعث خشم شدید و غیرقابل کنترل پدر (مقتول) می شود و احتمال درگیری و قتل وجود دارد، محکمه ممکن است او را تا حدی «مسبب غیرمستقیم» بداند. با این حال، اثبات این امر بسیار دشوار است و به نظر نمی رسد در این پرونده اتهام جداگانه ای متوجه متهم به خاطر ترغیب به تتو باشد، مگر این که تتو با شرایط خاصی (مانند استفاده از مواد مضر یا ایجاد آسیب جدی) همراه بوده باشد.

۵ [کارشناسی]: از نظر روان شناسی جنایی، چگونه یک اختلاف بر سر تتو به قتل منجر می شود و حضور همراهان چه نقشی در تشدید خشونت دارد؟ تتو در این پرونده به نماد «تعارض نسلی و ارزشی» تبدیل شده است. پدر مقتول تتو را شکستن هنجارهای سنتی می دید و متهم نیز احساس تحقیر می کرد. روز بعد، متهم با همراهان به خانه مقتول رفت (احتمالاً برای بازگرداندن عزت نفس). حضور تماشاگران و حامیان (پدیده «تسهیل اجتماعی») باعث می شود فرد رفتارهای جسورانه تر و پرخطرتری انجام دهد تا در نظر دیگران «قوی» نشان داده شود. وجود چاقو نیز فرصت قتل را در لحظه خشم فراهم کرد. اگر متهم تنها بود، احتمالاً پس از فحاشی مقتول، فرار می کرد.