چرا ترامپ پوتین را «دوست من» خطاب کرد؟ پشت پرده این رفاقت سیاسی چه معامله‌ای در جریان است؟

به گزارش خبرنگار سیاسی رکنا، وقتی رئیس‌جمهور آمریکا در یک نشست رسمی، رقیب دیرینه واشینگتن را «دوست من» خطاب می‌کند و چند روز بعد همان تعبیر را در شبکه اجتماعی‌اش تکرار می‌کند، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً یک تعارف دیپلماتیک یا لغزش کلامی دانست. این یک پیام سیاسی حساب‌شده است؛ پیامی که مخاطب آن فقط پوتین نیست، بلکه اروپا، ناتو، چین و تمام بازیگرانی هستند که هنوز نظم جهانی را بر مبنای دوستی‌ها و دشمنی‌های سنتی تحلیل می‌کنند.

 پایان دشمنی یا آغاز معامله؟

ترامپ با تکرار عنوان «دوست» برای پوتین، مرز نمادین میان دشمن و شریک را جابه‌جا می‌کند. او برخلاف سنت سیاست خارجی آمریکا، لزوماً روسیه را تهدیدی نمی‌بیند که باید مهار شود؛ بلکه آن را قدرتی می‌داند که می‌توان با آن مذاکره کرد، امتیاز گرفت و حتی بر سر منافع مشترک به تفاهم رسید.

این تغییر زبان، بی‌اهمیت نیست. در سیاست بین‌الملل، گاهی یک واژه می‌تواند هزینه سیاسی نزدیک‌شدن به یک رقیب را کاهش دهد. ترامپ با این ادبیات، پیش از هر توافق احتمالی، فضای روانی و سیاسی آن را آماده می‌کند.

 اروپا؛ متحدی که ممکن است پشت میز معامله جا بماند

پیام ترامپ برای اروپا از خود پوتین نگران‌کننده‌تر است. اروپایی‌ها سال‌ها امنیت خود را به اتحاد راهبردی با واشینگتن و مقابله با روسیه گره زده‌اند؛ اما حالا با رئیس‌جمهوری روبه‌رو هستند که ممکن است بدون درنظرگرفتن اولویت‌های امنیتی اروپا، مستقیماً با کرملین وارد معامله شود.

این یعنی در نگاه ترامپ، ائتلاف‌ها لزوماً تعهدات دائمی نیستند؛ آن‌ها تا جایی اعتبار دارند که در خدمت منافع آمریکا باشند. چنین رویکردی می‌تواند شکاف دو سوی آتلانتیک را عمیق‌تر و اعتماد اروپا به تضمین‌های امنیتی واشینگتن را متزلزل کند.

 پیام به چین؛ دشمن اصلی کجاست؟

یکی از مهم‌ترین ابعاد این رفتار، ارتباط آن با رقابت آمریکا و چین است. ترامپ ممکن است با کاهش تنش با مسکو، به‌دنبال محدودکردن هم‌زمانی بحران‌ها و جلوگیری از نزدیک‌ترشدن راهبردی روسیه و چین باشد.

از این زاویه، صمیمیت نمایشی با پوتین می‌تواند بخشی از محاسبه بزرگ‌تر واشینگتن برای تغییر موازنه قدرت باشد؛ یعنی کاهش هزینه تقابل با روسیه و آزادکردن ظرفیت آمریکا برای تمرکز بر پکن.

خاورمیانه؛ هیچ ائتلافی تضمین‌شده نیست

برای کشورهای خاورمیانه نیز این پیام اهمیت دارد. اگر واشینگتن حاضر باشد در مناسبات خود با مسکو تجدیدنظر کند، چرا نباید در قبال دیگر متحدان و شرکای منطقه‌ای نیز منافعش را دوباره محاسبه کند؟

این رفتار یک هشدار روشن دارد ، در جهان ترامپ، هیچ رابطه‌ای لزوماً ابدی نیست و هیچ شریکی نباید تصور کند که جایگاهش در سیاست خارجی آمریکا تغییرناپذیر است.

مسئله اصلی این نیست که ترامپ واقعاً پوتین را دوست دارد یا نه؛ مسئله این است که او می‌خواهد دوستی را به ابزار سیاست خارجی و معامله‌گری قدرت تبدیل کند.

ترامپ با یک کلمه، هزینه نزدیک‌شدن به مسکو را پایین می‌آورد، متحدان اروپایی را در موقعیت تردید قرار می‌دهد و به پکن علامت می‌دهد که ممکن است آرایش قدرت در جهان تغییر کند.

شاید خطرناک‌ترین ویژگی سیاست خارجی ترامپ همین باشد: او می‌خواهد دشمنان دیروز را به شرکای احتمالی امروز تبدیل کند و به متحدان دیروز بفهماند که هیچ تضمینی برای فردا وجود ندارد. در جهان ترامپ، دوستی یک تعهد نیست؛ یک ابزار چانه‌زنی است.

 

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1268529