زنگ خطر در صنعت خودرو / شامخ به ۴۲ واحد رسید و رکود عمیق‌تر شد

به گزارش رکنا، بررسی آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد شامخ خودرو برای سومین ماه متوالی پایین‌تر از مرز خنثای ۵۰ قرار گرفته است. این شاخص در مقایسه با مهرماه سال گذشته نیز ۲۸.۲ درصد کاهش داشته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد وضعیت فعالیت بنگاه‌های خودرویی نسبت به سال قبل به شکل محسوسی تضعیف شده است.

شامخ خودرو به کف رکودی سال نزدیک شد

شاخص مدیران خرید گروه خودرو در مهرماه به ۴۲ واحد رسید؛ در حالی که این رقم در شهریورماه بالاتر بود و عدد ۵۰ را به‌عنوان مرز رونق و رکود پشت سر گذاشته بود. مقایسه سالانه نیز از افت ۲۸.۲ درصدی شامخ حکایت دارد؛ چراکه این شاخص در مهرماه سال گذشته ۵۸.۵ واحد ثبت شده بود.

به این ترتیب، پس از ماه‌های ابتدایی سال که فعالیت صنعت خودرو تحت تأثیر شرایط جنگی و محدودیت‌های اقتصادی قرار داشت، مهرماه بار دیگر به یکی از رکودی‌ترین مقاطع فعالیت خودروسازان و قطعه‌سازان تبدیل شده است.

شاخص انتظارات تولید در ماه‌های آینده نیز تصویر امیدوارکننده‌ای ارائه نمی‌دهد. این شاخص برای چهارمین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ قرار گرفته و از ۴۷ واحد در شهریورماه به ۳۸.۵ واحد در مهرماه رسیده است؛ کاهشی که نشان‌دهنده بدبینی و احتیاط فعالان صنعت خودرو نسبت به چشم‌انداز تولید است.

سقوط تولید و فروش خودرو در مهرماه

بررسی اجزای شامخ نشان می‌دهد بیشترین افت در مهرماه مربوط به شاخص میزان تولید محصولات بوده است. این شاخص از ۵۵.۴ واحد در شهریور به ۴۲.۷ واحد در مهرماه رسیده و کاهش ۲۲.۹ درصدی را ثبت کرده است. در مقایسه با مهرماه سال گذشته نیز شاخص تولید ۲۸.۸ درصد افت داشته است.

آمار تولید سه خودروساز بزرگ کشور، یعنی ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو نیز این روند نزولی را تأیید می‌کند. مجموع تولید این سه شرکت در هفت‌ماهه سال گذشته ۴۸۹ هزار و ۷۲۴ دستگاه بود، اما در مدت مشابه امسال به ۳۳۲ هزار و ۸۵۷ دستگاه کاهش یافته است. بنابراین تولید هفت‌ماهه آنها حدود ۳۲ درصد افت کرده است.

تولید مهرماه نیز در مقایسه با شهریور کاهش ۸.۵ درصدی داشته است.

شاخص فروش محصولات هم یکی دیگر از بخش‌های آسیب‌دیده صنعت خودروست. این شاخص از ۵۰.۸ واحد در شهریور به ۳۹.۴ واحد در مهرماه رسیده و افت ۲۲.۴ درصدی را تجربه کرده است.

داده‌های سامانه کدال نیز از کاهش فروش خودروسازان حکایت دارد. فروش هفت‌ماهه سه خودروساز بزرگ از ۴۵۳ هزار و ۸۷۱ دستگاه در سال گذشته به ۳۱۴ هزار و ۱۹۲ دستگاه در سال جاری رسیده است؛ به این ترتیب، فروش آنها ۳۰.۷ درصد کاهش یافته است. فروش مهرماه نیز نسبت به ماه پایانی تابستان ۳۰ درصد افت داشته است.

سفارش‌های جدید در پایین‌ترین سطح سال

افت تقاضا در شاخص سفارش‌های جدید نیز قابل مشاهده است. این شاخص که برای دوازدهمین ماه متوالی در محدوده انقباضی قرار دارد، از ۴۸.۲ واحد در شهریور به ۴۱ واحد در مهرماه رسیده و ۱۴.۹ درصد کاهش یافته است.

مقایسه سالانه وضعیت دشوارتری را نشان می‌دهد. شاخص سفارش‌های جدید در مهرماه سال گذشته ۶۸.۳ واحد بود؛ اما در مهرماه امسال به ۴۱ واحد رسیده است. این ارقام از کاهش قابل‌توجه سفارش‌گذاری در زنجیره خودروسازی حکایت دارند.

کاهش سفارش‌های جدید در کنار افت فروش، انگیزه شرکت‌ها برای افزایش تولید را محدود می‌کند. از سوی دیگر، دشواری تأمین قطعات و مواد اولیه و محدودیت‌های ارزی نیز توان خودروسازان و قطعه‌سازان برای پاسخ‌گویی به سفارش‌های موجود را تحت فشار قرار داده است.

رکورد افزایش قیمت مواد اولیه در مهرماه

در شرایطی که تولید و فروش خودرو کاهش یافته، هزینه تأمین مواد اولیه مسیر معکوسی را طی کرده است. شاخص قیمت خرید مواد اولیه در مهرماه به ۹۶.۲ واحد رسیده که بالاترین رقم ثبت‌شده در یک سال گذشته است.

این شاخص در شهریورماه ۸۸.۵ واحد بود و در مهرماه ۸.۷ درصد افزایش پیدا کرد. مقایسه با مهرماه سال گذشته نیز رشد ۸.۹ درصدی را نشان می‌دهد.

افزایش نرخ ارز، محدودیت واردات قطعات و مواد اولیه، تغییر قیمت نهاده‌ها در بورس کالا و رشد هزینه‌های حمل‌ونقل و لجستیک از جمله عواملی هستند که می‌توانند هزینه تأمین مواد مورد نیاز صنعت خودرو را بالا ببرند.

ترکیب افزایش هزینه مواد اولیه با کاهش تقاضا، شرایط دشواری برای بنگاه‌های خودرویی ایجاد کرده است. در چنین وضعیتی، خودروسازان ممکن است نتوانند تمام افزایش هزینه‌ها را به قیمت فروش منتقل کنند؛ موضوعی که می‌تواند حاشیه سود، نقدینگی و توان ادامه تولید آنها را تحت تأثیر قرار دهد.

کاهش مصرف انرژی و افزایش موجودی انبار

شاخص مصرف حامل‌های انرژی نیز در مهرماه کاهش یافته است. این شاخص از ۵۹.۵ واحد در شهریور به ۴۷.۸ واحد در مهرماه رسیده که نشان‌دهنده افت ۱۹.۶ درصدی است. قرار گرفتن این شاخص زیر مرز ۵۰ می‌تواند نشانه‌ای از محدود شدن فعالیت خطوط تولید باشد.

در مقابل، شاخص موجودی محصول در انبار از ۴۴.۲ واحد در شهریور به ۴۶.۱ واحد در مهرماه افزایش یافته و رشد ۴.۳ درصدی را ثبت کرده است.

افزایش موجودی انبار در شرایط افت تولید و فروش می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از جمله باقی ماندن محصولات آماده عرضه به دلیل ضعف تقاضا یا توقف خودروهای ناقص در کارخانه‌ها به علت کمبود قطعات. بنابراین افزایش این شاخص لزوماً به معنای انباشت خودروهای کامل و آماده فروش نیست و برای ارزیابی دقیق‌تر باید وضعیت محصولات قابل عرضه و خودروهای ناقص به‌صورت جداگانه بررسی شود.

صادرات خودرو رشد کرد؛ اما همچنان در محدوده رکود است

در میان شاخص‌های بررسی‌شده، میزان صادرات یکی از معدود بخش‌هایی بوده که در مهرماه رشد کرده است. شاخص صادرات از ۴۲.۳ واحد در شهریور به ۴۶.۳ واحد در مهرماه رسیده و ۹.۴ درصد افزایش یافته است.

با وجود این رشد، شاخص صادرات همچنان پایین‌تر از مرز خنثای ۵۰ قرار دارد و از دی‌ماه سال گذشته تاکنون نتوانسته وارد محدوده رونق شود.

چشم‌انداز صنعت خودرو همچنان نگران‌کننده است

مجموع شاخص‌های شامخ مهرماه از قرار گرفتن صنعت خودرو در یک وضعیت دوگانه حکایت دارد: از یک سو تقاضا، سفارش‌های جدید، تولید و فروش کاهش یافته و از سوی دیگر هزینه خرید مواد اولیه به بالاترین سطح یک سال اخیر رسیده است.

تداوم این شرایط می‌تواند فشار بر نقدینگی خودروسازان و قطعه‌سازان را افزایش دهد و چرخه‌ای از کاهش سفارش، افت تولید، محدودیت فروش و دشواری تأمین مواد اولیه ایجاد کند. در چنین شرایطی، بازگشت شامخ خودرو به محدوده ۴۲ واحد را می‌توان نشانه‌ای از عمیق‌تر شدن رکود در زنجیره خودروسازی کشور دانست.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1267320