قبض گاز خانوارها چگونه محاسبه می شود؟ / جزئیات ۴ پله تعرفه جدید گاز و شرایط گاز رایگان
اقتصادی رکنا: نظام جدید تعرفهگذاری گاز خانگی با تقسیم مشترکان به چهار پله مصرفی، قرار است هزینه بیشتری از پرمصرفها دریافت کند و از خانوارهای کممصرف حمایت کند؛ اما تغییرپذیری مرز پلهها و تفاوت تعرفهها، این سؤال را برای مردم ایجاد کرده است که مصرف گاز تا چه میزان مشمول تعرفه ارزان میشود و چه کسانی باید منتظر قبضهای سنگین باشند؟
به گزارش رکنا، با اجرای نظام جدید تعرفهگذاری گاز خانگی، دیگر یک الگوی مصرف ثابت برای همه شهرهای کشور مبنای محاسبه قبض نیست. در این روش، میزان مصرف هر خانوار با میانگین مصرف پنج سال گذشته همان شهر مقایسه میشود و مشترکان بر اساس میزان مصرف در چهار پله تعرفهای قرار میگیرند.
بر این اساس، خانوارهایی که کمتر از ۵۰ درصد میانگین مصرف شهر خود گاز مصرف میکنند، در پله اول قرار میگیرند. مصرف بین ۵۰ تا ۷۵ درصد میانگین، پله دوم است و مشترکانی که بین ۷۵ تا ۹۵ درصد میانگین مصرف دارند، در پله سوم قرار میگیرند. مصرف بیش از ۹۵ درصد میانگین نیز مشمول پله چهارم خواهد بود.
به این ترتیب، میزان مصرف مجاز در شهرهای سردسیر و گرمسیر یکسان نیست و شرایط اقلیمی و سابقه مصرف هر منطقه در تعیین تعرفه نقش دارد.
گازبهای پرمصرفها تا ۱۰۰ برابر بیشتر میشود
مهمترین تفاوت تعرفه جدید، فاصله قابلتوجه قیمت گاز در پلههای مختلف است. بر اساس ضرایب اعلامشده، مشترکان پله اول یک درصد، پله دوم سه درصد و پله سوم ۱۲ درصد قیمت کامل گاز را پرداخت میکنند؛ در حالی که تعرفه پله چهارم بر مبنای ۱۰۰ درصد قیمت کامل محاسبه میشود.
این یعنی هزینه هر واحد گاز در پله چهارم، ۱۰۰ برابر پله اول، حدود ۳۳ برابر پله دوم و بیش از هشت برابر پله سوم است.
قیمت کامل گاز نیز به قیمت صادراتی و نرخ ارز وابسته است؛ بنابراین مبلغ نهایی قبض مشترکان پرمصرف میتواند با تغییر این عوامل متفاوت باشد.
چه کسانی گاز رایگان دریافت میکنند؟
بر اساس ضوابط اعلامشده، خانوارهای دهک اول و دوم و مشترکان تحت پوشش نهادهای حمایتی، در صورتی که در پله اول مصرف قرار بگیرند، از پرداخت گازبها معاف میشوند.
همچنین باغویلاها و خانههای تفریحی مشمول یارانه دو پله نخست نیستند و مصرف گاز آنها دستکم با تعرفه پله سوم محاسبه میشود.
هدف این سیاست آن است که یارانه گاز بیشتر به خانوارهای کممصرف و کمدرآمد برسد و هزینه مصرف بالا از مشترکانی دریافت شود که بیش از الگوی تعیینشده گاز مصرف میکنند.
بیشتر خانوارها چقدر گازبها پرداخت میکنند؟
برآوردهای رسانهای نشان میدهد بخش عمده مشترکان خانگی در دو پله نخست قرار دارند. بر اساس برآورد اکوایران، حدود ۷۵ درصد مشترکان در پله اول هستند و گازبهای ماهانه آنها حدود ۴۰ تا ۶۰ هزار تومان برآورد شده است.
همچنین گزارشهای رسانهای و اظهارات مسئولان حاکی از آن است که حدود ۹۰ درصد مشترکان در دو پله نخست قرار میگیرند.
البته این ارقام برآوردی هستند و هنوز آمار رسمی و تفکیکشدهای از تعداد مشترکان هر چهار پله بهصورت عمومی منتشر نشده است.
چرا ممکن است قبض گاز خانوارها غیرقابل پیشبینی باشد؟
یکی از مهمترین ابهامهای نظام جدید تعرفهگذاری، تغییر مرز پلههای مصرف است. از آنجا که مبنای تعیین این مرزها میانگین مصرف شهرهاست، خانوارها باید بدانند در هر دوره چه میزان مصرف آنها در محدوده تعرفه ارزان قرار میگیرد و از چه نقطهای هزینه بیشتری پرداخت خواهند کرد.
در حال حاضر، نبود اطلاعات شفاف و در دسترس درباره سقف مصرف هر پله میتواند مدیریت هزینه گاز را برای خانوارها دشوار کند.
از سوی دیگر، تعداد اعضای خانواده، متراژ خانه و کیفیت عایقبندی ساختمان نیز در میزان مصرف تأثیر دارند؛ اما مبنای اصلی این نظام، میانگین مصرف شهر است. همین موضوع میتواند برای خانوارهایی که جمعیت بیشتری دارند یا در ساختمانهای کمبازده زندگی میکنند، محل نگرانی باشد.
آیا تعرفه جدید باعث کاهش مصرف گاز میشود؟
کاهش مصرف گاز خانگی یکی از اهداف اصلی این سیاست است، اما افزایش هزینه برای پرمصرفها بهتنهایی برای موفقیت آن کافی نیست.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مصرف گاز خانگی در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ بیش از پنج درصد کاهش یافته است؛ با این حال، برای مشخص شدن سهم تعرفههای جدید در این کاهش، باید اثر عواملی مانند دمای هوا و شرایط فصلی نیز بررسی شود.
در نهایت، موفقیت نظام جدید تعرفهگذاری به شفافیت اطلاعات وابسته است. خانوارها باید پیش از صدور قبض بدانند در کدام پله قرار دارند، سقف مصرف هر پله چقدر است و عبور از این مرز چه تغییری در هزینه آنها ایجاد میکند.
اگر این اطلاعات بهصورت دقیق و قابلفهم در اختیار مشترکان قرار نگیرد، تعرفه پلکانی بهجای آنکه ابزاری برای مدیریت مصرف باشد، ممکن است تنها به عاملی برای غافلگیری خانوارها هنگام دریافت قبض تبدیل شود.
-
فیلم/ ساخت بمب اتم از سوی ایران در تفاهمنامه چه تغییراتی داشته است؟
ارسال نظر