روغن ترمز خودرو را هر چند وقت یک‌بار باید عوض کرد؟ خطر پنهان رطوبت در سیستم ترمز

به گزارش رکنا، روغن‌های ترمز DOT 3، DOT 4 و DOT 5.1 از نوع گلیکولی هستند و به‌طور طبیعی رطوبت محیط را جذب می‌کنند. ورود آب به این مایع باعث کاهش نقطه جوش آن می‌شود؛ موضوعی که به‌ویژه هنگام ترمزگیری‌های مکرر و شدید اهمیت پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی، افزایش دمای سیستم ترمز ممکن است باعث جوشیدن روغن و تشکیل حباب‌های بخار در مدار هیدرولیک شود. از آنجا که بخار برخلاف مایع به‌راحتی فشرده می‌شود، فشار پدال به‌درستی به ترمزها منتقل نخواهد شد و راننده ممکن است با کاهش محسوس قدرت ترمزگیری مواجه شود.

نشانه‌های فرسودگی روغن ترمز چیست؟

اگرچه تشخیص دقیق وضعیت روغن ترمز بدون تجهیزات تخصصی امکان‌پذیر نیست، برخی نشانه‌ها می‌توانند زنگ خطری برای بررسی سیستم باشند:

• تغییر رنگ روغن: روغن ترمز تازه معمولاً شفاف و زرد کم‌رنگ است. تیره یا کدر شدن آن می‌تواند نشانه آلودگی و فرسودگی باشد؛ البته روشن بودن رنگ، سلامت روغن را تضمین نمی‌کند.

• نرم شدن پدال ترمز: احساس اسفنجی بودن پدال یا افزایش مسیر حرکت آن می‌تواند نشانه وجود هوا، بخار یا ایراد دیگری در سیستم ترمز باشد.

• سابقه نامشخص سرویس: اگر مدت زیادی از آخرین تعویض روغن ترمز گذشته یا زمان سرویس آن مشخص نیست، بررسی وضعیت مایع ضروری است.

جذب رطوبت چگونه قدرت ترمزگیری را کاهش می‌دهد؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های روغن ترمز، نقطه جوش آن است. برای مثال، نقطه جوش روغن DOT 4 تازه در شرایط استاندارد آزمایش حدود ۲۳۰ درجه سانتی‌گراد است. اما با افزایش میزان رطوبت، این دما می‌تواند به شکل قابل‌توجهی کاهش پیدا کند.

بر اساس داده‌های فنی مطرح‌شده در منابع صنعت خودرو، جذب حدود ۳ تا ۴ درصد رطوبت می‌تواند نقطه جوش برخی روغن‌های ترمز را به محدوده ۱۵۵ درجه سانتی‌گراد برساند.

این اتفاق در مسیرهای کوهستانی، سرازیری‌های طولانی و شرایطی که راننده ناچار به ترمزگیری مکرر است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا افزایش دمای سیستم می‌تواند زمینه‌ساز جوشیدن روغن و افت عملکرد ترمز شود.

زمان مناسب تعویض روغن ترمز چه موقع است؟

توصیه عمومی برای بسیاری از خودروها، تعویض روغن ترمز هر دو سال یک‌بار است؛ با این حال، زمان دقیق سرویس باید مطابق دفترچه راهنمای خودرو و توصیه سازنده تعیین شود.

در برخی خودروها، معیارهای متفاوتی برای زمان یا مسافت تعویض در نظر گرفته شده است. بنابراین بهتر است رانندگان به جای اتکا به یک عدد ثابت، برنامه سرویس اختصاصی خودروی خود را دنبال کنند.

اگر خودروی کارکرده خریداری کرده‌اید و از زمان آخرین تعویض روغن ترمز اطلاع ندارید، بررسی و در صورت نیاز تعویض این مایع را در اولویت سرویس‌های اولیه قرار دهید.

چگونه از سلامت روغن ترمز مطمئن شویم؟

برای ارزیابی دقیق وضعیت روغن ترمز، استفاده از تجهیزات تخصصی سنجش نقطه جوش توصیه می‌شود. برخی تسترهای الکترونیکی ارزان‌قیمت تنها میزان رطوبت یا وضعیت تقریبی مایع را تخمین می‌زنند و نمی‌توانند جایگزین بررسی تخصصی باشند.

همچنین باید توجه داشت که نرم شدن یا اسفنجی شدن پدال ترمز همیشه به معنای خرابی روغن نیست و ممکن است به دلایل دیگری مانند نشتی، وجود هوا در مدار یا ایراد قطعات سیستم ترمز اتفاق بیفتد.

هشدار مهم ایمنی: اگر پدال ترمز خودرو نرم شده، بیش از حد پایین می‌رود یا قدرت ترمزگیری کاهش یافته است، با خودرو رانندگی نکنید و آن را برای بررسی تخصصی به تعمیرگاه منتقل کنید. در صورت احتمال نقص جدی، از امداد خودرو یا یدک‌کش کمک بگیرید.

فراموش نکنید که روغن ترمز یکی از اجزای حیاتی سیستم ایمنی خودرو است و بی‌توجهی به سرویس به‌موقع آن می‌تواند هزینه‌ای بسیار بیشتر از یک سرویس دوره‌ای به همراه داشته باشد.