پاسخ مدیران خودرو به اتهام تخلف ارزی / شریعت: مدیران خودرو شرکت رانتی نیست

به گزارش رکنا و به نقل از اسب بخار، بهرام شریعت، مدیرعامل مدیران خودرو، در جمع خبرنگاران به اتهام‌هایی که طی روزهای اخیر درباره عملکرد ارزی، نحوه خرید قطعات و ادعای بیش‌اظهاری در ارزش‌گذاری CKDهای این شرکت مطرح شده است، پاسخ داد.

شریعت این اتهام‌ها را رد کرد و گفت: «تمام خریدهای شرکت از تولیدکننده خارجی انجام می‌شود، مبالغ قراردادها با ارقام ثبت‌شده در وزارت صمت مطابقت دارد و هیچ شرکت واسطه‌ای متعلق به او یا خانواده‌اش در این معاملات حضور ندارد.»

او در بخش دیگری از صحبت‌های خود، با تشریح سابقه مدیران خودرو، به رکورد تولید ۱۸۰ هزار دستگاهی شرکت در سال ۱۴۰۲، برنامه افزایش عمق ساخت داخل، پروژه موتورسازی و طرح ایجاد پارک صنعتی اشاره کرد و گفت: «هدف نهایی مجموعه، حرکت از مونتاژکاری به سمت یک خودروسازی دانش‌بنیان و صادرات‌محور است.»

پاسخ به اتهامات ارزی

یکی از مهم‌ترین محورهای صحبت‌های شریعت به موضوع ارز و نحوه تأمین آن اختصاص داشت.

مدیرعامل مدیران خودرو با اشاره به سابقه فعالیت این شرکت اظهار کرد: «عملکرد ارزی ۱۵ سال گذشته این مجموعه مورد حسابرسی قرار گرفته و به گفته او، در این بررسی مسئله‌ای مشاهده نشده است.»

شریعت همچنین تأکید کرد که مدیران خودرو اساساً به دنبال استفاده از ارز ترجیحی نبوده است. او با اشاره به جلسه‌ای با وزیر وقت صمت گفت زمانی که موضوع اختصاص ارز ترجیحی به تولید خودرو مطرح شد، شخصاً با دریافت این ارز مخالفت کرده و اعلام کرده است که مدیران خودرو حتی یک دلار ارز ترجیحی نمی‌خواهد.

به گفته شریعت، مدیران خودرو طی سال‌های فعالیت خود نزدیک به یک میلیون دستگاه خودرو تولید کرده و حدود یک میلیارد دلار نیز صادرات و تهاتر داشته است.

نحوه تأمین ارز مدیران خودرو

او در تشریح شیوه تأمین ارز شرکت در دوره تحریم‌ها افزود: «دولت اجازه داده بود مدیران خودرو کالاهای کامودیتی را از رینگ صادراتی بورس کالا خریداری و صادر کند.»

به گفته شریعت، این روش علاوه بر کمک به تأمین ارز کشور، الزاماً برای خود شرکت نیز ارزان تمام نمی‌شده و در برخی موارد هزینه بیشتری نسبت به نرخ‌های معمول ایجاد کرده است.

شریعت تأکید کرد: «مدیران خودرو تاکنون هیچ رانتی از هیچ نهادی دریافت نکرده است.»

رد ادعای بیش‌اظهاری

بخش دیگری از صحبت‌های مدیرعامل مدیران خودرو به ادعای بیش‌اظهاری در ارزش قطعات CKD اختصاص داشت؛ موضوعی که طی روزهای اخیر مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است.

شریعت با رد این ادعا تأکید کرد: «تمام خریدهای مدیران خودرو مستقیماً از تولیدکننده خارجی انجام می‌شود و هیچ شرکت واسطه‌ای متعلق به او، خانواده‌اش یا شرکتی که در آن سهم داشته باشد، در این معاملات حضور ندارد.»

به گفته او، ارزش CKDهای خریداری‌شده مطابق اسناد و مدارک موجود بوده و ارقام قراردادهای خارجی نیز با مبالغ ثبت سفارش‌شده در وزارت صمت مطابقت دارد.

شریعت همچنین اعلام کرد: «تمام مبلغ اعلام‌شده در قراردادها به طرف خارجی پرداخت شده و هیچ کمیسیونی در این فرآیند وجود نداشته است.»

او در واکنش به اظهارات یکی از نمایندگان مجلس درباره این موضوع نیز گفت این ادعاها را به‌شدت تکذیب می‌کند و از بخش حقوقی شرکت خواسته است موضوع را از مسیر قضایی پیگیری کند.

CBU با CKD یکی نیست

یکی از نکات فنی مورد تأکید شریعت، تفاوت میان ارزش یک خودروی کامل وارداتی یا CBU و قطعات منفصله مورد استفاده در تولید یا CKD بود.

او معتقد است ارزش ثبت‌شده در کد TSC گمرک مربوط به خودروی کامل وارداتی است و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن ساختار تولید، زنجیره تأمین و هزینه‌های مختلف، همان عدد را مبنای محاسبه ارزش CKD قرار داد.

شریعت گفت: «مقایسه مستقیم قیمت یک خودروی CBU با ارزش قطعات CKD می‌تواند به نتایج نادرست منجر شود و برای بررسی چنین موضوعی باید ساختار قراردادها، سطح تجهیزات، هزینه حمل، فناوری، خدمات و سایر اجزای زنجیره تأمین مورد توجه قرار گیرد.»

مدیرعامل مدیران خودرو برای توضیح بیشتر به بازار روسیه اشاره کرد و توضیح داد که محصولات این شرکت در این بازار، با وجود برخورداری از امکانات بیشتر، بین ۱۰ تا ۳۰ هزار دلار ارزان‌تر عرضه می‌شوند.

از نگاه شریعت، این موضوع نشان می‌دهد مقایسه قیمت خودرو در بازارهای مختلف، بدون بررسی دقیق ساختار هزینه و شرایط هر بازار، نمی‌تواند مبنای مناسبی برای قضاوت درباره گران‌خریدن یا گران‌فروشی باشد.

نقطه عطف ۱۸۰ هزار دستگاه

اما بخش مهم دیگری از سخنان شریعت به آینده مدیران خودرو و دلایل افزایش فشارها بر این شرکت اختصاص داشت.

به گفته مدیرعامل مدیران خودرو، این شرکت در سال ۱۴۰۲ حدود ۱۸۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرد و با فاصله قابل توجهی نسبت به سایر خودروسازان خصوصی، به سومین خودروساز کشور از نظر تیراژ تبدیل شد. او همچنین مدیران خودرو را از نظر فروش، دومین خودروساز کشور در آن سال دانست.

شریعت معتقد است عبور از تیراژ ۱۸۰ هزار دستگاه، مدیران خودرو را وارد مرحله جدیدی کرد؛ مرحله‌ای که در آن امکان سرمایه‌گذاری گسترده‌تر در زیرساخت‌ها، توسعه زنجیره تأمین و افزایش عمق ساخت داخل فراهم شد.

به گفته او، در همین مقطع برنامه‌ای جامع برای افزایش داخلی‌سازی به وزارت صمت ارائه شد، اما همزمان با آغاز حرکت شرکت در این مسیر، مشکلات و سنگ‌اندازی‌ها نیز افزایش پیدا کرد.

سه گروه مخالف مدیران خودرو

شریعت در ادامه تحلیل خود از دلایل مخالفت با توسعه مدیران خودرو را مطرح کرد. او معتقد است سه گروه می‌توانند از رشد این شرکت متضرر شوند.

گروه نخست، مجموعه‌هایی هستند که از سرمایه‌گذاری مدیران خودرو در زیرساخت‌ها و افزایش داخلی‌سازی متضرر می‌شوند. به اعتقاد شریعت، توسعه یک خودروساز خصوصی و ورود آن به مقیاس اقتصادی تولید قطعه و خودرو می‌تواند موقعیت برخی مجموعه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

گروه دوم، مجموعه‌هایی هستند که از افزایش رقابت در بازار خودرو استقبال نمی‌کنند. شریعت معتقد است مدیران خودرو پس از رسیدن به تیراژ بالا، عملاً وارد رقابت با خودروسازان بزرگ کشور شده است و این موضوع برای برخی جریان‌های علاقه‌مند به انحصار خوشایند نیست.

گروه سوم نیز به اعتقاد او، مجموعه‌هایی هستند که از واردات خودروهای دست‌دوم یا خودروهای متفرقه موجود در کشورهای همسایه منتفع می‌شوند و توسعه یک خودروساز بزرگ داخلی را مانعی برای فعالیت خود می‌دانند.

این بخش از سخنان شریعت البته بیشتر جنبه تحلیلی داشت و او نیز از خبرنگاران خواست این ادعاها و تحلیل‌ها را بررسی کنند.

مخالف واردات نیستیم

شریعت در ادامه با اشاره به اینکه با اصل واردات خودرو مخالف نیست و آن را یکی از ابزارهای ایجاد رقابت در بازار می‌داند، تأکید کرد: «اگر بازار رقابتی باشد، مدیران خودرو و شریک خارجی آن نیز مجبور خواهند بود کیفیت و عملکرد خود را ارتقا دهند.»

به گفته شریعت، مسئله اصلی نه اصل واردات، بلکه چارچوب آن است. از نگاه او، خودروهای وارداتی باید از نظر کیفیت، استاندارد، امکانات و خدمات پس از فروش شرایط مشخصی داشته باشند تا در نهایت هزینه مشکلات احتمالی بر دوش مصرف‌کننده قرار نگیرد.

این موضع شریعت از این جهت قابل توجه است که مدیران خودرو خود یکی از بازیگران اصلی بازار خودروهای مونتاژی و وارداتی در ایران محسوب می‌شود و همزمان با توسعه تولید داخلی، از رقابت ناشی از واردات نیز سخن می‌گوید.

چرا CKD اهمیت دارد؟

مدیرعامل مدیران خودرو در ادامه به تفاوت اثر اقتصادی واردات CBU و تولید CKD پرداخت.

از نگاه او، واردات خودروی کامل می‌تواند نیاز بازار را در کوتاه‌مدت پاسخ دهد، اما الزاماً به توسعه زنجیره صنعتی کشور منجر نمی‌شود. در مقابل، تولید CKD می‌تواند به ایجاد اشتغال، توسعه قطعه‌سازی، انتقال فناوری و شکل‌گیری زیرساخت‌های صنعتی کمک کند.

شریعت در همین چارچوب معتقد است: «مقایسه میزان ارز مصرف‌شده برای تولید یک خودرو با هزینه واردات همان خودرو به‌صورت کامل، بدون در نظر گرفتن آثار اقتصادی و صنعتی تولید، مقایسه کاملی نیست.»

او تأکید کرد ارزش واقعی یک صنعت فقط در محصول نهایی خلاصه نمی‌شود و بخش مهمی از ارزش خودرو در شبکه قطعه‌سازی، فناوری، خدمات، نیروی انسانی و بازار شکل می‌گیرد.

برنامه داخلی‌سازی

برنامه داخلی‌سازی مدیران خودرو نیز یکی از مشخص‌ترین وعده‌های آینده شرکت بود.

به گفته او، داخلی‌سازی سه محصول در دستور کار قرار دارد و با وجود مشکلات اقتصادی، کاهش تولید و مسائل حمل‌ونقل، این برنامه متوقف نشده است.

شریعت پیش‌بینی کرد به‌رغم تمام چالش‌ها، داخلی‌سازی در مدیران خودرو با شدت در حال انجام است؛ به‌نحوی که دو محصول ایکس ۷۷ و ایکس ۳۳ تا پایان سال به ۵۰ درصد داخلی‌سازی و تیگو ۷ نیز تا پایان سال به ۴۰ درصد داخلی‌سازی خواهد رسید.

پروژه موتورسازی نیز از دیگر برنامه‌های مدیران خودرو است؛ پروژه‌ای که در صورت تحقق می‌تواند یکی از مهم‌ترین گام‌های این شرکت برای کاهش وابستگی به واردات مجموعه قوای محرکه باشد.

پارک صنعتی در راه است

مدیرعامل مدیران خودرو همچنین از برنامه ایجاد یک پارک صنعتی خبر داد. هدف این طرح، حضور قطعه‌سازان داخلی و خارجی و ایجاد شرکت‌های مشترک عنوان شده است.

شریعت معتقد است چنین ساختاری می‌تواند به انتقال فناوری، توسعه زنجیره تأمین و نزدیک‌شدن صنعت خودرو ایران به فناوری‌های روز کمک کند.

این برنامه در صورت اجرا می‌تواند از نظر صنعتی اهمیت بیشتری از افزایش صرف تیراژ تولید داشته باشد؛ چراکه افزایش عمق ساخت داخل زمانی اثرگذار خواهد بود که به ایجاد توانمندی پایدار در طراحی، ساخت قطعات و توسعه فناوری منجر شود.

از شریک خارجی تا خودروسازی دانش‌بنیان

شریعت برای توضیح رویکرد خود در صنعت خودرو، به سابقه چند دهه فعالیتش اشاره کرد و گفت از سال‌های ابتدایی فعالیت حرفه‌ای خود در پروژه‌هایی مرتبط با طراحی خودرو، قالب‌های صنعتی، ریخته‌گری، قطعه‌سازی و موتورسازی حضور داشته است.

او همکاری با شریک خارجی را نیز بخشی از همین مسیر دانست؛ همکاری‌ای که در سال‌هایی آغاز شد که صنعت خودروی چین هنوز در ایران اعتبار امروز را نداشت.

به گفته شریعت، مدیران خودرو اکنون تلاش می‌کند از مرحله مونتاژ صرف عبور کند و به سمت توسعه زیرساخت‌های تولید، داخلی‌سازی و فناوری حرکت کند.

هدف نهایی او، ایجاد یک خودروسازی دانش‌بنیان و صادرات‌محور عنوان شد؛ هدفی که به گفته وی، پروژه‌های داخلی‌سازی، موتورسازی و پارک صنعتی مدیران خودرو نیز در همین راستا تعریف شده‌اند.

شریعت تأکید کرد: «مدیران خودرو با وجود فشارها و مشکلات، برنامه خود برای افزایش داخلی‌سازی و توسعه صنعتی را متوقف نخواهد کرد.»

او همچنین در پایان بار دیگر در پاسخ به اتهام‌های مطرح‌شده به این شرکت گفت: «آن را که حساب پاک است، از محاسبه چه باک است.»

اگر بخواهی، می‌توانم همین نسخه را در مرحله بعد خبرنگاری‌تر و تندتر، با تیتر و لید مناسب انتشار در سایت خبری هم تنظیم کنم، بدون دست‌زدن به محتوای اظهارات شریعت.