از اجاره اتاق‌ های ۴ متری تا کانکس خوابی در تهران!

به گزارش رکنا، در کنار گزارش‌ های مربوط به کوچک‌ تر شدن فضاهای اجاره ای و رواج اتاق‌ های ۴ تا ۱۵ متری و حتی اجاره اتاق های اشتراکی در تهران، نشانه‌ های دیگری از فشار سنگین بازار مسکن نیز به چشم می‌ خورد؛ از کانکس‌ خوابی در حاشیه شهر گرفته تا ماشین‌ خوابی در نقاط مختلف پایتخت. در این میان، جوانانی را می‌ بینیم که با وجود تلاش برای یافتن کار، به‌ ویژه مهاجرانی از شهرهای دیگر که به تهران آمده اند، به دلیل ناتوانی در تأمین هزینه‌ های مسکن، به شکل‌ های غیرمتعارف سکونت روی آورده اند. برخی با خوابیدن در خودرو شب‌ ها را در آن سپری می‌ کنند و برخی دیگر به زندگی در کانکس‌ ها یا فضاهای موقت و حداقلی تن داده اند؛ روندی که به‌ خوبی عمق بحران معیشت و مسکن در پایتخت را نشان می‌ دهد.

روایت اول | از «خانه» تا کانکس؛ عقب‌نشینی اجباری مستأجران

افزایش مداوم اجاره‌بها در سال‌های اخیر، حالا بازار مسکن را به مرحله‌ای رسانده که برخی خانوارها برای تأمین سرپناه، به گزینه‌هایی روی آورده‌اند که تا همین چند سال پیش بیشتر کاربرد کارگاهی یا موقت داشت؛ «کانکس‌نشینی» حالا برای بخشی از مستأجران به انتخابی ناخواسته تبدیل شده است.

به گزارش چند ثانیه آنلاین، افزایش قیمت اجاره مسکن در سال‌های اخیر، بسیاری از خانوارها را با مشکلات جدی در تأمین سرپناه روبه‌رو کرده است. بالا رفتن نرخ اجاره آپارتمان‌ها، کاهش توان مالی مستأجران و فاصله روزافزون میان درآمد و هزینه‌های زندگی باعث شده برخی افراد به گزینه‌هایی روی بیاورند که تا چند سال پیش کمتر به عنوان محل سکونت دائمی مطرح بودند؛ یکی از این گزینه‌ها، اجاره کانکس برای زندگی است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد اکنون برخی کانکس‌های مسکونی با مبالغ قابل توجهی اجاره داده می‌شوند. به عنوان مثال، برای اجاره بعضی از این کانکس‌ها، مبلغ ودیعه بین ۳۰ تا ۳۵ میلیون تومان تعیین شده و مستأجران باید ماهانه حدود ۵ تا ۵.۵ میلیون تومان نیز اجاره پرداخت کنند. این در حالی است که کانکس‌ها معمولاً امکانات محدودتری نسبت به واحدهای مسکونی استاندارد دارند و اغلب در حاشیه شهرها، زمین‌های کارگاهی یا مناطق کم‌برخوردار مستقر می‌شوند.

کارشناسان معتقدند گرانی مسکن و کمبود واحدهای اجاره‌ای ارزان‌قیمت، مهم‌ترین دلایل گسترش این پدیده است. بسیاری از خانواده‌ها که توان پرداخت اجاره واحدهای مسکونی در شهرها را ندارند، برای کاهش هزینه‌ها ناچار به انتخاب فضاهای کوچک‌تر و کم‌امکانات‌تر شده‌اند. در برخی موارد حتی کارگران فصلی، زوج‌های جوان یا افرادی که به تازگی مهاجرت کاری انجام داده‌اند، کانکس را به عنوان تنها گزینه در دسترس انتخاب می‌کنند.

از سوی دیگر، نبود نظارت کافی بر بازار اجاره و افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز نیز به رشد این وضعیت دامن زده است. فعالان حوزه مسکن هشدار می‌دهند ادامه روند افزایش اجاره‌بها می‌تواند شکل‌های جدیدی از سکونت غیرمتعارف را گسترش دهد؛ موضوعی که علاوه بر پیامدهای اقتصادی، تبعات اجتماعی و رفاهی نیز به همراه خواهد داشت.

در شرایطی که هزینه اجاره حتی برای فضاهای موقت و کوچک مانند کانکس نیز به چند ده میلیون تومان ودیعه و چند میلیون تومان اجاره ماهانه رسیده، بسیاری از مستأجران خواستار اجرای سیاست‌های حمایتی، افزایش ساخت مسکن ارزان‌قیمت و کنترل بازار اجاره هستند.

روایت دوم | تهرانِ اتاق‌های ۴ متری؛ وقتی «سرپناه» کوچک‌تر می‌شود

بررسی فایل‌های منتشر شده نشان می‌دهد که در برخی مناطق تهران، اتاق‌هایی با متراژ تنها ۴ تا ۱۵ مترمربع با مبالغی بین ۲ تا ۱۶ میلیون تومان اجاره ماهانه و تا ۱۰۰ میلیون تومان ودیعه عرضه شده‌اند.

به گزارش اقتصادنیوز، بررسی تازه آگهی‌های اجاره در تهران نشان می‌دهد بازار اجاره خانه‌های کوچک‌متراژ، به‌ویژه واحدهای زیر ۱۵ مترمربع، بیش از گذشته در حال گسترش است؛ اتاق‌هایی که عمدتاً در خانه‌های قدیمی، آپارتمان‌های ویلایی یا ساختمان‌های فرسوده قرار دارند و با امکاناتی حداقلی به افراد مجرد، کارگران، رانندگان پلتفرم‌های اینترنتی و سالمندان تنها اجاره داده می‌شوند.

رشد این نوع فایل‌ها نسبت به گذشته را می‌توان نشانه‌ای از تشدید فشار معیشتی، افزایش تقاضا و عقب‌نشینی بخشی از مستاجران از بازار اجاره واحدهای کامل مسکونی دانست.

بررسی فایل‌های منتشر شده نشان می‌دهد که در برخی مناطق تهران، اتاق‌هایی با متراژ تنها ۴ تا ۱۵ مترمربع با مبالغی بین ۲ تا ۱۶ میلیون تومان اجاره ماهانه و تا ۱۰۰ میلیون تومان ودیعه عرضه شده‌اند.

در فدک، مغازه‌ای ۲ متری با ۲۰۰ میلیون تومان رهن و ۵ میلیون تومان اجاره دیده می‌شود و در شهرک شریعتی نیز واحدی ۲ متری با ۱۰۰ میلیون تومان رهن و ۱۱ میلیون تومان اجاره فایل شده است؛ فایل‌هایی که نشان می‌دهد حتی کوچک‌ترین فضاهای تجاری نیز در بازار متقاضی دارند.

برای مثال، یک اتاق ۱۲ متری در محله زرگنده با ۱۰۰ میلیون تومان رهن و ۱۳ میلیون تومان اجاره ماهانه آگهی شده و اتاقی ۱۲ متری در درکه نیز با ۷۰ میلیون تومان ودیعه و ۱۶ میلیون تومان اجاره عرضه شده است. در مقابل، در برخی محله‌های جنوبی‌تر تهران مانند مولوی، هرندی یا شمشیری، اتاق‌هایی با اجاره ۳.۵ تا ۶ میلیون تومان و ودیعه‌های ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومانی دیده می‌شود.

در میان فایل‌های منتشرشده، اتاقی ۴ متری در محدوده محله دکتر هوشیار با ۱۵ میلیون تومان رهن و ۵ میلیون تومان اجاره ماهانه آگهی شده؛ فضایی که عملا در ابعاد یک انباری کوچک است اما اکنون به‌عنوان محل سکونت عرضه می‌شود.

همچنین در شهرک غرب، یک اتاق ۸ متری با ۴۰ میلیون تومان ودیعه و ۶ میلیون تومان اجاره فایل شده و در بازار بزرگ تهران نیز اتاق‌های ۱۲ تا ۱۴ متری با ودیعه ۲۰ میلیون تومانی و اجاره‌های ۶.۵ تا ۷ میلیون تومان به چشم می‌خورد.

متن برخی آگهی‌ها نیز تصویر روشنی از شرایط این بازار ارائه می‌دهد؛ بسیاری از این اتاق‌ها دارای سرویس بهداشتی، حمام و آشپزخانه مشترک هستند و در برخی موارد حتی حیاط و فضای شست‌وشو نیز میان چند مستأجر تقسیم می‌شود. در یکی از آگهی‌ها، اتاق‌های ۸ و ۱۰ متری با «حیاط و سرویس مشترک» برای «اسنپی‌ها و کارگران رستوران» مناسب اعلام شده و ظرفیت سکونت تا چهار نفر نیز برای آن در نظر گرفته شده است.

تغییر چهره بازار مسکن پایتخت

در تعداد قابل توجهی از فایل‌ها، مالک شرط «فقط مجرد آقا» را ذکر کرده و عباراتی نظیر «موجه و بدون حاشیه» یا «رفت‌وآمد بدون محدودیت» به‌دفعات تکرار شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد این بازار بیش از هر چیز متکی بر تقاضای افراد تنها و کم‌درآمد است.

برخی فایل‌ها نیز ساختاری شبیه پانسیون یا اقامتگاه اشتراکی پیدا کرده‌اند؛ به‌طوری‌که در یکی از آگهی‌های منطقه ۱۱، اتاق ۱۰ متری در «مجموعه با مدیریت هتلینگ» معرفی شده و امکاناتی مانند نظافت هفتگی مشاعات، لباسشویی مشترک و اجاره شبانه ۶۰۰ هزار تومانی برای آن ذکر شده است.

همچنین بخشی از آگهی‌ها مربوط به اجاره چند اتاق از یک واحد بزرگ‌تر است؛ به‌عنوان نمونه در محله توحید و خانی‌آباد، دو اتاق ۱۲ متری از یک واحد ۱۰۰ متری با مشاعات مشترک و دریافت اجاره به‌صورت ماهانه عرضه شده و در توضیحات آن بر «کلید مستقل» و «رفت‌وآمد آزاد» تاکید شده است.

افزایش فایل‌های اجاره اتاق در تهران را می‌توان نشانه‌ای از تغییر الگوی سکونت در پایتخت دانست؛ الگویی که در آن بخشی از مستاجران به دلیل کاهش توان مالی، ناچار به حذف حریم خصوصی، استفاده اشتراکی از امکانات اولیه و زندگی در فضاهای بسیار کوچک شده‌اند.

روندی که در صورت تداوم رشد هزینه‌های مسکن و کاهش قدرت خرید خانوارها، می‌تواند به گسترش بیشتر سکونت‌گاه‌های اشتراکی، کوچک‌متراژ و به دور از فرهنگ ایرانیان منجر شود.