اتاق اصناف به طور جدی پای کار بیاید؛ گرانی‌های جنگی بازار را بی‌ثبات کرده است

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  با گذشت یک ماه از آغاز جنگ ، گزارش‌های میدانی از بازارهای کشور نشان می‌دهد که نابسامانی در قیمت کالاها به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مردم تبدیل شده است. شهروندان در تهران از افزایش ناگهانی و بعضاً چندبرابری قیمت‌ها در برخی اصناف گلایه دارند و همزمان در استان‌های شمالی مانند گیلان و مازندران نیز به دلیل افزایش جمعیت مهاجران موقت، گرانی‌های شدیدتری گزارش می‌شود. در چنین شرایطی کارشناسان معتقدند نظارت اتاق اصناف و دستگاه‌های مرتبط باید بیش از گذشته تقویت شود.

بازار بنکداری؛ ثبات نسبی در عمده‌فروشی

یعقوبی ، یکی از کارشناسان حوزه بازار در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی رکنا با اشاره به وضعیت بازار عمده‌فروشی می‌گوید: بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد در برخی مراکز بنکداری تهران مانند بازار انبار نفت، افزایش قیمت‌ها به شکل جهشی مشاهده نمی‌شود و حتی در مواردی کاهش قیمت نیز دیده شده است. 

این کارشناس تأکید می‌کند که در بازارهای اصلی بنکداری که ساختار مشخص و نظارت نسبی دارند، در این یکماه نوسان شدید قیمت کمتر دیده می‌شود، اما فاصله میان قیمت عمده و خرده‌فروشی در برخی مناطق شهر قابل توجه است.

شکاف قیمت از عمده‌فروشی تا خرده‌فروشی

به گفته این کارشناس، مشکل اصلی در مرحله خرده‌فروشی و در واحدهای صنفی پراکنده در سطح شهر شکل می‌گیرد؛ جایی که نظارت کافی بر قیمت‌ها وجود ندارد. او مثال‌هایی از اختلاف قیمت برخی کالاها در مناطق مختلف تهران مطرح می‌کند؛ از جمله عرضه یک بسته خرمای ۶۰۰ گرمی تا حدود یک میلیون تومان در برخی مناطق، در حالی که همان کالا در بازارهای دیگر با قیمت بسیار پایین‌تر فروخته می‌شود.

نمونه دیگری از این تفاوت قیمت به بازار دخانیات مربوط می‌شود؛ جایی که یک بسته سیگار مارلبورو در برخی مناطق تهران تا ۵۰۰ هزار تومان فروخته شده، اما همان کالا در بازارهای عمده‌فروشی مانند مولوی حدود ۳۴۰ هزار تومان قیمت داشته است.

مهاجرت جنگی و گرانی در شمال کشور

همزمان با این شرایط، استان‌های شمالی کشور نیز با افزایش تقاضا و فشار قیمتی مواجه شده‌اند. به گفته فعالان بازار، در هفته‌های اخیر با افزایش مهاجرت موقت شهروندان از تهران و برخی شهرهای بزرگ به گیلان و مازندران، قیمت برخی کالاهای مصرفی در این مناطق رشد قابل توجهی داشته است. 

کارشناسان معتقدند افزایش ناگهانی جمعیت مصرف‌کننده در این استان‌ها، در کنار ضعف نظارت محلی، زمینه‌ساز شکل‌گیری چنین نوساناتی شده است.

بازار سنتی؛ ساختار نظارتی قوی‌تر

به اعتقاد این کارشناس، یکی از دلایل ثبات نسبی قیمت‌ها در بازارهای سنتی تهران، ساختار مدیریتی و نظارتی آنهاست. در این بازارها هیئت امنا و اتحادیه‌ها به صورت مستمر بر فعالیت واحدهای صنفی نظارت دارند و همین مسئله مانع از بروز نوسانات شدید قیمتی می‌شود.

در مقابل، در بسیاری از مناطق شهری که واحدهای صنفی پراکنده‌اند، چنین کمتر وجود ندارد و همین مسئله زمینه افزایش خودسرانه قیمت‌ها را فراهم می‌کند.

جنگ، رکود و رفتارهای سوداگرانه

این کارشناس همچنین به تغییر رفتار برخی فعالان بازار در شرایط جنگی اشاره می‌کند. به گفته او، رکود اقتصادی در ماه‌های گذشته و کاهش فروش در اسفند ماه باعث شده برخی کسبه برای جبران خسارت‌ها به افزایش قیمت‌ها روی بیاورند. در کنار این مسئله، کاهش نسبی نظارت‌ها در شرایط خاص جنگی نیز به تشدید این روند کمک کرده است.

او می‌گوید در چنین شرایطی برخی دستگاه‌های نظارتی نیز برای حمایت از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده، سختگیری‌های معمول را کاهش داده‌اند؛ اقدامی که هرچند با هدف کمک به کسبه انجام شده، اما در برخی موارد زمینه بی‌نظمی در بازار را نیز فراهم کرده است.

ضرورت تقویت نظارت اتاق اصناف

 کارشناسان معتقدند اتاق اصناف و اتحادیه‌های صنفی باید نظارت خود را بر واحدهای خرده‌فروشی در سطح شهر افزایش دهند تا از سوءاستفاده‌های احتمالی و افزایش غیرمنطقی قیمت‌ها جلوگیری شود.

در شرایطی که کشور با وضعیت جنگی مواجه است و فشار اقتصادی بر خانوارها افزایش یافته، ساماندهی بازار و کنترل قیمت‌ها می‌تواند نقش مهمی در حفظ آرامش روانی جامعه ایفا کند.