توصیه دانشجویان به دانش آموزان: فقط درس نخوانید، مهارت یاد بگیرید / در ایران پول مهم تر از مدرک است!

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، اگر آینه‌ای داشتید که می‌توانست آینده را به شما نشان دهد و از روزهایی بگوید که هنوز تجربه‌شان نکرده‌اید، احتمالا با دقت به حرف‌هایش گوش می‌دادید؛ شاید حتی برای انتخاب مسیر زندگی‌تان از او کمک می‌گرفتید. حالا دانش‌آموزان چنین فرصتی دارند؛ آنها می‌توانند به جای نگاه کردن به آینه، پای صحبت کسانی بنشینند که تا همین چند سال پیش پشت نیمکت‌های مدرسه بودند و امروز، پس از ورود به دانشگاه، با واقعیت‌های تحصیل، بازار کار، انتخاب رشته و دغدغه‌های آینده روبه‌رو شده‌اند. دانشجویانی که در آستانه روز دانش‌آموز، از تجربه‌هایشان می‌گویند؛ تجربه‌هایی که شاید بتواند چراغ راه نسل بعدی باشد.

آیا درس خواندن و ورود به دانشگاه هنوز مطمئن‌ترین مسیر برای ساختن آینده است؟ پاسخ برخی دانشجویان به این سوال چندان امیدوارکننده نیست. جوانانی که خودشان از سد کنکور عبور کرده و حالا در دانشگاه تحصیل می‌کنند، معتقدند داشتن مدرک دانشگاهی لزوما به معنای داشتن شغل مناسب، درآمد کافی یا آینده‌ای مطمئن نیست. برخی حتی می‌گویند اگر دوباره فرصت انتخاب داشتند، به جای دانشگاه، زودتر وارد بازار کار می‌شدند.

در آستانه روز دانش‌آموز، خبرنگار رکنا از دانشجویان پرسیده است اگر بخواهند یک توصیه به دانش‌آموزان داشته باشند، چه می‌گویند؟ پاسخ‌ها تصویری متفاوت از نگاه نسل جوان به تحصیل ارائه می‌دهد؛ نسلی که از یک سو دانشگاه را فرصتی برای رشد و تجربه می‌داند و از سوی دیگر، نسبت به کارآمدی مدرک دانشگاهی در شرایط اقتصادی امروز تردید دارد.

کاش دانشگاه را رها می کردم و سراغ کار می رفتم!

یکی از دانشجویان ۲۱ ساله رشته اقتصاد که هم‌زمان با تحصیل کار می‌کند، معتقد است اگر اختیار تصمیم‌گیری درباره زندگی‌اش را دوباره در دست داشت، احتمالاً به جای ورود به دانشگاه، مستقیماً وارد بازار کار می‌شد.

او با اشاره به شرایط اقتصادی جامعه گفت: به نظر من هر کسی باید یک مدرک کارشناسی به‌عنوان مدرک پایه داشته باشد، اما اگر فرد از ابتدا انرژی خود را صرف ورود به بازار کار کند، در جامعه ایران می‌تواند موفق‌تر باشد. من هم‌اکنون هم کار می‌کنم و هم دانشجو هستم، اما اگر فقط خودم درباره زندگی‌ام تصمیم می‌گرفتم، ترجیح می‌دادم سر کار بروم و دانشگاه نیایم.

این دانشجو معتقد است مدرک کارشناسی لزوماً نمی‌تواند شرایط اقتصادی مناسبی برای افراد ایجاد کند و شاید ادامه تحصیل تا مقطع دکتری بتواند در برخی مسیرها مؤثر باشد.

دانشجوی دیگری نیز با تأکید بر اهمیت درآمد و مهارت در زندگی امروز، به دانش‌آموزان توصیه کرد تمام تمرکز خود را صرف درس خواندن نکنند و در کنار تحصیل، به دنبال یادگیری یک مهارت یا ورود به بازار کار باشند. از نگاه او، تحصیلات برای برخورداری از مقبولیت اجتماعی اهمیت دارد، اما ثروت و توانایی کسب درآمد نیز مسئله‌ای است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

مدرک علوم سیاسی دارم، اما شاید آینده شغلی‌ام در رشته دیگری باشد

نگرانی درباره آینده شغلی در میان دانشجویان علوم سیاسی نیز به چشم می‌خورد. یکی از دانشجویان این رشته گفت علوم سیاسی انتخاب اول او نبوده و در ابتدا به دلیل توجه به بازار کار، رشته دیگری را ترجیح می‌داده است.

او توضیح داد که با وجود علاقه به علوم سیاسی، قصد ندارد در مقطع کارشناسی ارشد این رشته را ادامه دهد و احتمالا به سمت رشته‌های مدیریت یا حوزه‌های مالی و حسابداری خواهد رفت.

دانشجوی ۲۱ ساله دیگری نیز با وجود علاقه به رشته علوم سیاسی، از ناامیدی نسبت به آینده شغلی خود صحبت کرد. او معتقد بود برای فعالیت در این حوزه باید فرصت‌های شغلی مستقل‌تری وجود داشته باشد و در غیر این صورت ممکن است ناچار شود به سراغ کاری برود که ارتباطی با رشته تحصیلی‌اش ندارد.

یکی دیگر از دانشجویان نیز با اشاره به نقش نگرش و عقاید افراد در موفقیت، معتقد بود صرف برخورداری از سواد علمی نمی‌تواند تضمین‌کننده پیشرفت باشد. او گفت اگر دانشگاه نمی‌رفت، احتمالا به سراغ شغل آزاد و آرایشگری می‌رفت.

دانشگاه رفتن کافی نیست؛ باید مهارت و ارتباطات هم داشته باشید

در میان توصیه‌های دانشجویان، یک نکته بارها تکرار شد: دانش‌آموزان نباید تمام دوران تحصیل خود را فقط به درس و کنکور اختصاص دهند.

یکی از دانشجویان با اشاره به تجربه شخصی خود گفت در دو سال پایانی مدرسه تمام تمرکزش را بر کنکور گذاشته و به همین دلیل فرصت چندانی برای دنبال کردن علاقه‌اش به نجوم نداشته است. او اکنون معتقد است اگر به دوران دانش‌آموزی بازمی‌گشت، در کنار درس خواندن، فعالیت در انجمن‌ها، یادگیری مهارت و کارآموزی را جدی‌تر دنبال می‌کرد.

او همچنین به دانش‌آموزان توصیه کرد حتی اگر در رشته مورد علاقه خود پذیرفته نشدند، از فرصت دانشگاه برای شبکه‌سازی و ایجاد ارتباطات حرفه‌ای استفاده کنند؛ چراکه این ارتباطات و تجربه‌های کاری می‌توانند در آینده به سرمایه‌ای مهم برای ورود به بازار کار تبدیل شوند.

دانشجوی دیگری نیز تأکید کرد دانش‌آموزان در کنار درس خواندن، حتما یک مهارت هنری یا حرفه‌ای یاد بگیرند و تمام چهار سال دانشگاه را صرف مطالعه نکنند.

با وجود همه انتقادها، دانشگاه هنوز ارزش تجربه کردن دارد

با وجود این نگاه‌های انتقادی، برخی دانشجویان همچنان تحصیل دانشگاهی را یکی از مهم‌ترین فرصت‌های رشد فردی می‌دانند. از نگاه آنها، دانشگاه فقط محل یادگیری درس‌های تخصصی نیست، بلکه محیطی برای شناخت آدم‌های متفاوت، آشنایی با عقاید گوناگون و کسب تجربه‌های اجتماعی است.

یکی از دانشجویان علوم سیاسی معتقد بود حتی اگر فرد در دوران دانشگاه چندان اهل درس خواندن نباشد، حضور در کلاس و شنیدن دیدگاه استادان و هم‌کلاسی‌ها می‌تواند به رشد فکری او کمک کند. به گفته او، دانشگاه به افراد یاد می‌دهد چگونه با کسانی که عقاید متفاوتی دارند گفت‌وگو کنند، به حرف دیگران گوش دهند و در مواجهه با اختلاف نظرها رفتار سنجیده‌تری داشته باشند.

دانشجوی ۲۱ ساله دیگری از رشته اقتصاد نیز دانشگاه را تجربه‌ای فراتر از درس و امتحان توصیف کرد و گفت تنوع آدم‌ها و دیدگاه‌هایی که در دانشگاه با آن‌ها روبه‌رو می‌شویم، تجربه‌ای است که در دوران دبیرستان کمتر به دست می‌آید. به اعتقاد او، ورود مستقیم به بازار کار و صرف‌نظر کردن از دانشگاه می‌تواند فرد را از این تجربیات محروم کند.

درس بخوانید، به‌روز باشید و به علاقه‌تان اعتماد کنید

برخی دانشجویان نیز توصیه کردند دانش‌آموزان با وجود محدودیت‌های موجود، ارتباط خود را با منابع علمی و اطلاعات روز حفظ کنند و زندگی خود را به یک حوزه محدود نکنند.

یکی از دانشجویان ۲۰ ساله علوم سیاسی گفت دانش‌آموزان باید به‌روز باشند، از اینترنت برای دسترسی به منابع علمی استفاده کنند و موضوعات متنوعی را تجربه کنند. او با اشاره به محدودیت‌های اینترنتی معتقد بود با وجود دشواری دسترسی به برخی منابع، هنوز راه‌هایی برای دسترسی به اطلاعات و مطالب علمی وجود دارد.

دانشجوی دیگری نیز به دانش‌آموزان توصیه کرد علاوه بر مطالعه، به علاقه و حس درونی خود اعتماد کنند. او با تأکید بر اهمیت کتاب، به‌ویژه برای دانش‌آموزان و دانشجویان علوم انسانی، گفت مطالعه مستمر همچنان یکی از مهم‌ترین راه‌های عمیق شدن در رشته‌های تحصیلی است.

یک دانشجوی دیگر علوم سیاسی نیز معتقد بود دانش‌آموزان باید درس را در اولویت قرار دهند؛ چراکه تحصیلات دانشگاهی می‌تواند زمینه ارتباط‌گیری، افزایش دانش و رسیدن به فرصت‌های شغلی مرتبط با رشته را فراهم کند.

دانشگاه تهران؛ فرصتی برای ارتباطات گسترده‌تر

یک دانشجوی ۱۹ ساله رشته علوم ورزشی دانشگاه تهران نیز از دانش‌آموزان خواست در هر شرایطی درس خواندن را کنار نگذارند و برای ورود به دانشگاه‌های برتر تلاش کنند.

او که از شهر کاشان برای تحصیل به تهران آمده است، معتقد بود فضای دانشگاه تهران و فرصت‌های ارتباطی آن با دانشگاه‌های شهرستان تفاوت دارد. به گفته او، تحصیل در تهران امکان آشنایی و ارتباط با افراد مختلف و حتی برخی مسئولان و مدیران را بیشتر می‌کند؛ فرصتی که در شهرهای کوچک‌تر ممکن است محدودتر باشد.

این دانشجو معتقد بود حضور در دانشگاه‌های بزرگ می‌تواند دنیای تازه‌ای پیش روی دانشجویان قرار دهد و فرصت‌هایی برای رشد و ارتباط‌گیری فراهم کند که شاید در محیط‌های محدودتر به دست نیاید.

در مجموع، صحبت‌های دانشجویان در آستانه روز دانش‌آموز نشان می‌دهد نگاه نسل جوان به دانشگاه و تحصیلات عالی، نگاهی یک‌دست و بدون تردید نیست. آن‌ها از یک سو بر اهمیت درس خواندن، تجربه دانشگاهی و رشد فکری تأکید می‌کنند و از سوی دیگر، نسبت به آینده شغلی، درآمد و کارآمدی مدرک دانشگاهی نگرانی دارند.

شاید مهم‌ترین توصیه این دانشجویان به دانش‌آموزان این باشد: درس بخوانید، اما تمام آینده خود را به کنکور و مدرک دانشگاهی گره نزنید؛ مهارت یاد بگیرید، تجربه کسب کنید و برای ساختن آینده شغلی خود از همان سال‌های تحصیل برنامه داشته باشید.