هنرهای بومی کردستان در مسیر جهانی‌شدن و هنرمندان چشم‌انتظار بازار اند

به گزارش خبرگزاری رکنا، صنایع‌دستی کردستان با برخورداری از تنوع رشته‌ها، مهارت هنرمندان و پیشینه فرهنگی غنی، ظرفیت تبدیل‌شدن به یکی از محورهای اشتغال، گردشگری و توسعه صادرات استان را دارد؛ ظرفیتی که با وجود برنامه‌هایی برای ایجاد هاب منطقه‌ای، توسعه آموزش و گسترش بازارهای فروش، همچنان با چالش دسترسی به بازار مصرف و نبود بازارچه‌های دائمی روبه‌رو است.

صنایع‌دستی تنها میراثی از هنر گذشتگان نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز اشتغال پایدار و رونق اقتصادی مناطق مختلف باشد. با این حال، فاصله میان تولید و فروش همچنان یکی از موانع اصلی فعالیت هنرمندان کردستانی است؛ مسئله‌ای که باعث شده بخشی از توان تولیدی این حوزه به درآمد مستمر تبدیل نشود.

سنندج در مسیر تبدیل‌شدن به قطب صنایع‌دستی غرب کشور

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان از برنامه‌ریزی برای ایجاد هاب منطقه‌ای صنایع‌دستی غرب کشور در سنندج خبر داد و گفت: هدف این است که تولیدات هنرمندان استان علاوه بر حضور در بازارهای داخلی، به بازارهای بین‌المللی نیز راه پیدا کند.

پویا طالب‌نیا با اشاره به اختصاص مجموعه‌ای نزدیک به ۸ هزار مترمربع در سنندج برای فعالیت‌های مرتبط با صنایع‌دستی اظهار کرد: جذب سرمایه‌گذار و تأمین اعتبار برای راه‌اندازی کارگاه بزرگ صنایع‌دستی در این مجموعه در حال پیگیری است.

وی همچنین از برنامه تبدیل ملک متعلق به میراث فرهنگی در خیابان شهدا به مرکز فروش صنایع‌دستی خبر داد و افزود: ایجاد فروشگاه در مجموعه خانه کرد نیز برای معرفی و عرضه محصولات هنرمندان پیش‌بینی شده است.

به گفته طالب‌نیا، قرار است محصولات با بارکد اختصاصی عرضه شوند تا هنرمندان بدون نیاز به حضور دائمی در فروشگاه، آثار خود را در اختیار خریداران قرار دهند و پس از فروش نیز برای تأمین مجدد محصولات مطلع شوند.

خانه حبیبی؛ فرصتی برای معرفی هنرهای بومی

مدیرکل میراث فرهنگی کردستان از برنامه تبدیل خانه حبیبی سنندج به موزه هنرهای ملی نیز خبر داد و گفت: در این مجموعه ۱۴ رشته شاخص صنایع‌دستی استان معرفی می‌شود و در کنار فضای نمایشگاهی، بخش آموزشی نیز در نظر گرفته شده است.

این برنامه با هدف معرفی ظرفیت‌های هنری کردستان و انتقال مهارت‌های سنتی به نسل جدید دنبال می‌شود؛ اقدامی که می‌تواند زمینه آشنایی گردشگران و علاقه‌مندان با هنرهای بومی را فراهم کند.

آموزش ۶۲۰ نفر و صدور یک‌هزار مجوز تولید

معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی کردستان، آموزش را یکی از محورهای اصلی توانمندسازی هنرمندان دانست و اظهار کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا پایان شهریورماه، حدود ۶۲۰ نفر در ۱۰ شهرستان استان به‌صورت رایگان در دوره‌های صنایع‌دستی شرکت کرده‌اند.

فرزانه فرج‌الهی افزود: برنامه‌ریزی شده است شمار آموزش‌دیدگان تا پایان سال به یک‌هزار و ۹۰۰ نفر برسد. همچنین از ابتدای سال تاکنون حدود یک‌هزار پروانه تولید انفرادی برای فعالان این حوزه صادر شده است.

وی با اشاره به حمایت‌های مالی از صنعتگران گفت: در سال ۱۴۰۴، یک‌هزار و ۱۳۹ نفر از فعالان صنایع‌دستی استان در مجموع ۱۵۲ میلیارد و ۹۱۰ میلیون تومان تسهیلات دریافت کردند.

به گفته فرج‌الهی، تاکنون ۲۱۱ صنعتگر کردستانی نشان ملی اصالت و آثار و تولیدات این حوزه ۱۱ نشان بین‌المللی یونسکو دریافت کرده‌اند؛ نشان‌هایی که می‌توانند به افزایش اعتبار محصولات و اعتماد خریداران کمک کنند.

هنرستان تخصصی و تربیت نسل تازه هنرمندان

راه‌اندازی نخستین هنرستان صنایع‌دستی غرب کشور از دیگر برنامه‌های اعلام‌شده برای توسعه این حوزه است. فرج‌الهی با اشاره به این طرح گفت: هدف، فراهم‌کردن مسیر آموزش علمی و مهارتی از مقطع هنرستان تا دانشگاه و تربیت نیروهای متخصص در رشته‌های مختلف صنایع‌دستی است.

همکاری با دانشگاه کردستان، آموزش و پرورش، اداره‌کل زندان‌ها، اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی و اداره‌کل پست نیز با هدف توسعه آموزش و حمایت از تولیدکنندگان دنبال می‌شود.

فروش اینترنتی؛ راهی برای عبور از محدودیت بازار محلی

یکی از راهکارهای توسعه بازار صنایع‌دستی، استفاده از ظرفیت تجارت الکترونیک است. معاون صنایع‌دستی کردستان با اشاره به همکاری با اداره‌کل پست گفت: دوره‌هایی برای آشنایی هنرمندان با فروش در پلتفرم‌های اینترنتی از جمله روستابازار برگزار شده و برخی شرکت‌کنندگان فعالیت خود را در این زمینه آغاز کرده‌اند.

فروش اینترنتی می‌تواند محدودیت بازارهای محلی را کاهش دهد و محصولات هنرمندان استان را در معرض دید مشتریان سراسر کشور قرار دهد.

بازارچه دائمی؛ مطالبه‌ای که هنوز محقق نشده است

با وجود برنامه‌های مختلف برای افزایش تولید و توسعه فروش، ایجاد بازارچه دائمی صنایع‌دستی همچنان یکی از مطالبات فعالان این حوزه است.

فرج‌الهی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای راه‌اندازی روزبازار یا شب‌بازار صنایع‌دستی گفت: تاکنون موافقت لازم از سوی شهرداری و فرمانداری برای اجرای این طرح حاصل نشده است.

وی پیشنهاد کرده است یک روز در هفته، در بازه زمانی حدود ساعت ۲۰ تا ۲۴، فضایی اختصاصی برای عرضه مستقیم محصولات هنرمندان در نظر گرفته شود؛ فضایی که به گفته او، قرار نیست به محل فعالیت عمومی دست‌فروشان تبدیل شود.

از احیای رشته‌های فراموش‌شده تا توانمندسازی اجتماعی

برگزاری دوره‌های تخصصی چاپ پارچه، سفالگری سنتی و ساخت ابزار سنگی در محوطه‌های تاریخی زیویه و کرفتو و همچنین کارگاه ارغوان‌بافی در روستای دیوزناو از دیگر اقدامات این حوزه عنوان شده است.

آموزش صنایع‌دستی به سربازان، سالمندان و بانوان سالمند نیز با هدف انتقال مهارت و ایجاد فرصت‌های مشارکت اجتماعی و درآمدزایی دنبال می‌شود. تشکیل تشکل‌های تخصصی و تهیه کتابچه آموزشی برای آشنایی کودکان با هنرهای بومی نیز در برنامه‌های معاونت صنایع‌دستی قرار دارد.

زنجیره تولید تا فروش؛ شرط رونق صنایع‌دستی کردستان

برنامه‌های اعلام‌شده برای ایجاد هاب منطقه‌ای، توسعه مراکز فروش، آموزش تخصصی و گسترش تجارت الکترونیک می‌تواند زمینه تازه‌ای برای رشد صنایع‌دستی کردستان فراهم کند؛ اما تحقق این اهداف به رفع موانع عرضه و دسترسی هنرمندان به بازار وابسته است.

افزایش تعداد کارگاه‌ها، صدور مجوز و برگزاری دوره‌های آموزشی زمانی به توسعه اقتصادی منجر می‌شود که تولیدکنندگان بتوانند محصولات خود را به‌طور مستمر بفروشند و از محل فعالیتشان درآمد پایدار داشته باشند.

صنایع‌دستی کردستان برای تبدیل‌شدن به یکی از پایه‌های اقتصاد استان، به زنجیره‌ای کامل از آموزش و تولید تا بازاریابی، فروش و صادرات نیاز دارد؛ زنجیره‌ای که در آن بازار مصرف نباید به حلقه مفقوده توسعه تبدیل شود./ مهر