انصاری: حل بحران‌های محیط زیست بدون مشارکت مردم و دستگاه‌های اجرایی ممکن نیست/ بقای ماهیان خاویاری در معرض خطر جدی است

به گزارش خبرگزاری رکنا، شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، با تأکید بر ضرورت رفع موانع مشارکت‌های مردمی در حوزه محیط‌زیست گفت ظرفیت‌سازی برای حضور تشکل‌های مردم‌نهاد و فعالان مستقل و پرهیز از نگاه‌های بازدارنده می‌تواند به حل بسیاری از مسائل زیست‌محیطی کمک کند. او همچنین با اشاره به بحران آب، وضعیت تالاب‌ها، آلودگی هوا، کیفیت سوخت و حفاظت از دریای خزر، بر ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی و اجرای قوانین زیست‌محیطی تأکید کرد.

انصاری با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های مختلف در مدیریت منابع آب اظهار کرد: تخصیص حق‌آبه‌ها بر عهده وزارت نیرو است، اما تعیین و تدقیق حق‌آبه تالاب‌ها و سهم طبیعت از منابع آب بر عهده سازمان حفاظت محیط‌زیست قرار دارد. به گفته او، با وجود بارش‌های اخیر، کشور همچنان با محدودیت جدی منابع آب مواجه است و بخش کشاورزی باید با اصلاح الگوی کشت، استفاده از محصولات کم‌آب‌بر و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، مصرف آب را مدیریت کند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با انتقاد از وضعیت تخصیص منابع آب به طبیعت گفت در عمل، ابتدا نیازهای صنعت و کشاورزی تأمین می‌شود و سهم تالاب‌ها و طبیعت از منابع باقی‌مانده اختصاص می‌یابد. او تأکید کرد حق‌آبه طبیعت باید مطابق قوانین و مقررات در اولویت قرار گیرد. توسعه سامانه‌های تصفیه فاضلاب و استفاده مجدد از پساب در صنایع و فضای سبز شهری نیز از جمله راهکارهایی است که می‌تواند فشار بر منابع آب را کاهش دهد.

انصاری درباره اولویت‌های بودجه‌ای سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: حدود ۱۲ درصد از عرصه سرزمینی کشور، معادل بیش از ۱۹ میلیون هکتار، در قالب مناطق چهارگانه تحت حفاظت قرار دارد. حفاظت از این مناطق و صیانت از تنوع زیستی، به تجهیزات عملیاتی، خودروهای مناسب و فناوری‌های نوین پایش نیاز دارد.

او با اشاره به فعالیت حدود چهار هزار محیط‌بان در کشور اعلام کرد تاکنون ۱۵۴ محیط‌بان در مسیر انجام وظیفه به شهادت رسیده‌اند و شمار دیگری نیز در درگیری با متخلفان و شکارچیان غیرمجاز آسیب دیده‌اند. به گفته انصاری، با وجود افزایش حقوق محیط‌بانان در دو سال گذشته، تورم موجب شده است این افزایش‌ها پاسخگوی نیازهای معیشتی آنان نباشد. او همچنین از پیگیری اصلاح قانون به‌کارگیری سلاح برای تقویت حمایت‌های قانونی از محیط‌بانان خبر داد و ابراز امیدواری کرد اصلاحات موردنظر در صحن علنی مجلس نیز تصویب شود.

معاون رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه حفاظت از محیط‌زیست مسئولیتی همگانی است، گفت بر اساس اصل پنجاهم قانون اساسی، همه افراد و دستگاه‌ها در این زمینه مسئولیت دارند. او تشکل‌های مردم‌نهاد را حلقه واسط میان دولت و جامعه دانست و افزود باید زمینه فعالیت مؤثر این تشکل‌ها، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند حفاظت از حیات‌وحش، تالاب‌ها، زیستگاه‌ها و مدیریت پسماند، فراهم شود. انصاری همچنین از برنامه ارتقای سامانه ۱۵۴۰ برای تسریع در رسیدگی به شکایت‌های مردمی و بهبود فرایند پاسخگویی خبر داد.

او در ادامه با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در حوزه محیط‌زیست گفت: سازمان حفاظت محیط‌زیست در بسیاری از موضوعات، نقش نظارتی و هماهنگ‌کننده دارد و مسئولیت اجرایی مستقیماً بر عهده دستگاه‌های دیگری است. برای نمونه، تأمین حق‌آبه تالاب‌ها بر عهده وزارت نیرو و اجرای بخش‌های مختلف قانون هوای پاک بر عهده بیش از ۲۰ دستگاه اجرایی قرار دارد. تحقق اهداف زیست‌محیطی مستلزم آن است که همه دستگاه‌های مسئول، وظایف قانونی خود را جدی بگیرند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست همچنین بر ضرورت تقویت نظارت بر پروژه‌های عمرانی و صنعتی تأکید کرد و گفت: در دولت چهاردهم، آیین‌نامه ارزیابی اثرات زیست‌محیطی به تصویب رسیده است. بر اساس این رویکرد، پروژه‌ها باید پیش از آغاز، ارزیابی زیست‌محیطی دریافت کنند و تخصیص اعتبار به تأیید دستگاه متولی محیط‌زیست وابسته باشد. استقرار صنایع آب‌بر در مناطق کم‌آب و اجرای طرح‌هایی مانند جاده‌سازی، سدسازی و انتقال آب بین‌حوضه‌ای بدون توجه کافی به ملاحظات محیط‌زیستی از چالش‌های گذشته محسوب می‌شود.

انصاری درباره دریای خزر گفت: پنج کشور ساحلی مسئولیت مشترکی در زمینه مقابله با آلودگی، افت سطح آب و حفاظت از تنوع زیستی این پهنه آبی دارند. با توجه به تهدید جمعیت فک خزری و خطراتی که کاهش کیفیت آب برای ماهیان خاویاری ایجاد کرده است، همکاری منطقه‌ای و توسعه تصفیه‌خانه‌ها و مدیریت پسماند ضروری است.

او با اشاره به محدودیت تأمین سوخت در نیمه دوم سال و احتمال تشدید آلودگی هوا، بر ضرورت تأمین سوخت باکیفیت برای جایگاه‌های عرضه سوخت در کلان‌شهرها و نیروگاه‌های واقع در محدوده‌های شهری تأکید کرد. انصاری گفت سازمان حفاظت محیط‌زیست پیگیر استفاده از سوخت مناسب‌تر در نیروگاه‌هایی مانند شازند، اصفهان و منتظر قائم، به‌ویژه در روزهای وارونگی دما، است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در مجموع تأکید کرد که حفاظت مؤثر از منابع آب و خاک، کاهش آلودگی و صیانت از زیست‌بوم‌های کشور، بدون اجرای قوانین، پاسخگویی دستگاه‌های مسئول و مشارکت واقعی مردم امکان‌پذیر نیست و محیط‌زیست باید در متن تصمیم‌گیری‌های توسعه‌ای قرار گیرد./ ایلنا