خطر بیخ گوش میراث جهانی؛ ستون‌های چهلستون بر اثر انفجار کج شدند!

 به گزارش رکنا  ، روز دوشنبه (۲۹ تیر) بود که اعلام شد بررسی‌های فنی، انحراف ستون‌های چهلستون را تأیید کرده‌اند. با وجود نگرانی‌ها، استاندار اصفهان می‌گوید این بنا در کوتاه‌مدت در معرض ریزش نیست و استحکام‌بخشی با روش‌های نوین در حال انجام است و همزمان مرمت تعدادی از بناهای تاریخی آسیب‌دیده در جنگ نیز به پایان رسیده.

بمباران ساختمان استانداری اصفهان از سوی ائتلاف آمریکایی ـ صهیونیستی در جریان جنگ رمضان، که در عرصه دولتخانه صفوی، حریم درجه ۲ میدان نقش‌جهان و حریم درجه یک کاخ جهانی چهلستون رخ داد، آسیب‌های گسترده‌ای به بناهای تاریخی این محدوده وارد کرد. بر اساس اعلام میراث فرهنگی اصفهان، ۲۹ بنای تاریخی استان در این حملات آسیب دیدند و بررسی‌های اولیه از احتمال انحراف دو ستون میانی ایوان چهلستون بر اثر موج انفجار خبر می‌داد.

روز دوشنبه مصطفی هادی‌پور، مدیر پایگاه جهانی کاخ‌موزه چهلستون اصفهان در گفت‌وگو با همشهری انحراف ستون‌های چهلستون را تایید کرد و گفت که با پایش روزانه مجموعه مشخص شد چهار ستون اطراف حوض دچار آسیب شده‌اند.

استاندار اصفهان هم در گفت‌وگو با همشهری با تأیید این موضوع اظهار کرد: «در ستون‌های مجاور حوض ایوان ستون‌دار در اثر موج انفجار ناشی از اصابت موشک‌های دشمن به مجموعه استانداری انحراف مشاهده شده است. این انحراف توسط شرکت مهندسی مشاور عمارت خورشید به مدیریت دکتر فرامرز پارسی به‌صورت دقیق بررسی و تایید شده است.»

مهدی جمالی‌نژاد افزود: «اقدامات حفاظت اضطراری از جمله بررسی‌های کارشناسی، شاهدگذاری، شمع‌بندی، نصب داربست‌های حفاظتی و مسدودسازی موقت بخش‌های در معرض خطر توسط پایگاه جهانی چهلستون انجام شده است و همچنان ادامه دارد.»

او با بیان اینکه اعتبار مرمت اضطراری برای مقاوم‌سازی ستون‌ها، دوپوش و مقرنس‌های طاق اصلی به‌منظور جلوگیری از تخریب‌های موضعی اختصاص یافته است، اظهار کرد: «برآورد کارشناسی برای اجرای مرمت کامل این مجموعه بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان است که به وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اعلام شده است. همچنین با اعزام کارشناسان شورای فنی وزارتخانه، روند تأمین اعتبار و اجرای عملیات مرمت و استحکام‌بخشی با حضور استادان پیشکسوت حوزه مرمت دنبال خواهد شد.»

استاندار اصفهان: حفاظت اضطراری چهلستون در جریان است | پایان مرمت این بناهای آسیب‌ دیده

استاندار اصفهان تأکید کرد: «همچنین با استفاده از ظرفیت خیران میراث فرهنگی و همچنین اعتبار مدیریت بحران، برای تأمین منابع مالی مورد نیاز مرمت این بنای ارزشمند اقدام خواهد شد.»

جمالی‌نژاد با تأکید بر اینکه ستون‌های چهلستون در کوتاه‌مدت در معرض ریزش قرار ندارند، گفت: «با این حال، برای تضمین پایداری بلندمدت بنا و کاهش خطرات احتمالی آینده، تهیه مدل سازه‌ای دقیق و اجرای عملیات استحکام‌بخشی با استفاده از روش‌های نوین و کم‌تهاجمی ضروری و این روند هم‌اکنون در حال انجام است.»

او ادامه داد: «ترک‌سنج‌ها روی بنا نصب شده و پایش مستمر سازه در حال انجام است. همچنین نقشه‌برداری دقیق، فتوگرامتری و تهیه مستندهای سه‌بعدی از مجموعه در دستور کار قرار دارد. به گفته کارشناسان، امروز دیگر نیازی به روش‌های تهاجمی گذشته برای باز کردن کامل ستون‌ها نیست؛ بلکه با الگوبرداری از جراحی‌های کم‌تهاجمی، می‌توان عملیات استحکام‌بخشی را در محل و با حداقل آسیب به اصالت بنا انجام داد.»

استاندار اصفهان افزود: «خوشبختانه استادان باسابقه‌ای که در استحکام‌بخشی ستون‌های عالی‌قاپو تجربه موفقی داشتند، در این پروژه نیز مسئولیت نظارت و همکاری را بر عهده خواهند داشت.»

جمالی‌نژاد با اشاره به روند مرمت دیگر بناهای آسیب‌دیده استان گفت: «مرمت برخی بناهای آسیب‌دیده از جنگ، از جمله تکیه خوانساری‌ها، تکیه مادرشاهزاده، تکیه بابارکن‌الدین، عمارت جبه‌خانه و فاز نخست مرمت عمارت رکیب‌خانه، خانه تاریخی مشکی و خانه جابرزاده به پایان رسیده است.»

او ادامه داد: «هم‌اکنون فاز نخست مرمت تالار اشرف، مسجد جامع عباسی، کاخ هشت‌بهشت، کاروانسرای حمام کوهپایه و مسجد جامع خوانسار که در جریان جنگ رمضان آسیب دیده‌اند، در حال اجراست و پیش‌بینی می‌شود این عملیات تا پایان شهریور به پایان برسد.»

استان اصفهان بیش از ۲۲ هزار و ۷۵۰ اثر واجد ارزش تاریخی دارد که تاکنون یک‌هزار و ۱۰۱ اثر آن در فهرست آثار ملی ثبت شده است. در جریان حملات ائتلاف آمریکایی ـ صهیونیستی در جنگ رمضان، ۲۹ بنای تاریخی این استان آسیب دیدند که در میان آن‌ها، میدان نقش‌جهان، مسجد جامع اصفهان و مجموعه کاخ جهانی چهلستون از مهم‌ترین آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند.

همچنین بمباران مجدد ساختمان استانداری اصفهان در عرصه دولتخانه صفوی ـ بخشی از محور تاریخی ـ فرهنگی اصفهان ـ که در حریم درجه ۲ میدان نقش‌جهان و حریم درجه یک کاخ چهلستون قرار دارد، خسارت‌های تازه‌ای به این مجموعه تاریخی وارد کرد.