چرا الگوی آنفلوانزا در ایران تغییر کرد؟ / تغییرات اقلیمی، شیوع ویروس را پیش‌بینی‌ناپذیر کرد

 به گزارش رکنا آمیتیس رمضانی، رئیس انجمن متخصصان عفونی و عضو هیئت علمی انستیتو پاستور ایران در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره علت تداوم شیوع آنفلوانزا در کشور گفت: انتظار ما، مانند سال‌های گذشته، این بود که ویروس آنفلوانزا به دلیل الگوی فصلی خود، با گرم شدن هوا کاهش یابد. این ویروس معمولاً از پاییز ظاهر می‌شود، در زمستان به اوج خود می‌رسد، با افزایش دما در بهار به‌تدریج کم‌رنگ شده و تا اردیبهشت‌ماه تقریباً ناپدید می‌شود. سپس از اواخر شهریور، موارد ابتلا به‌صورت پراکنده آغاز شده و دوباره روند افزایشی پیدا می‌کند.

وی افزود: علاوه بر این، آنچه از سال گذشته تاکنون مشاهده شده، تأثیر تغییرات آب‌وهوایی بر الگوی شیوع آنفلوانزا است. تغییر در میزان و الگوی بارندگی، افزایش وزش باد، بارندگی‌های بیشتر و هوای سردتر، همگی موجب شده‌اند این عوامل بر گسترش ویروس آنفلوانزا اثرگذار باشند، زیرا دما و سرما از عوامل مهم مؤثر در شیوع این ویروس به شمار می‌روند.

رمضانی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، در سال گذشته نوع ویروس آنفلوانزا دستخوش تغییر شده بود. نوعی از ویروس (H3N2) که چندین سال شایع نبود، ناگهان غالب شد. به دلیل پایین بودن سطح ایمنی جمعی در برابر این نوع و نیز عدم پوشش دقیق آن در واکسن آنفلوانزا، این ویروس از اواخر شهریورماه به‌صورت ناگهانی و گسترده شیوع یافت.

به گفته وی، بنابراین واکسن‌هایی که پیش از این زمان تهیه شده بودند، فاقد این نوع ویروس بودند. مجموعه این عوامل سبب شد الگوی همه‌گیری آنفلوانزا در سال گذشته با سال‌های پیشین متفاوت باشد؛ شدت آن بیشتر، موارد ابتلا گسترده‌تر و زمان پیک آن ــ که معمولاً اواخر آذر بود و در دی‌ماه کاهش می‌یافت ــ به دی و بهمن منتقل شد. در نتیجه، ما معمولاً با دو پیک مواجه هستیم؛ پیک اول مربوط به آنفلوانزای نوع A است که از آذر تا اوایل دی رخ می‌دهد و پیک دوم مربوط به آنفلوانزای نوع B است که معمولاً از اواخر بهمن تا اوایل اسفند مشاهده می‌شود.

رئیس انجمن متخصصان عفونی کشور تصریح کرد که تغییر زمان پیک آنفلوانزا موجب شد شدت آن افزایش یابد، پیک زودتر آغاز شود، مدت زمان آن طولانی‌تر شود و روند کاهشی و نزولی آن نیز با تأخیر اتفاق بیفتد. در نتیجه، الگوی پیک و همه‌گیری آنفلوانزا از نظر اپیدمیولوژیک دستخوش تغییراتی شد.

رمضانی اضافه کرد: این تغییرات باعث شد پیک آنفلوانزا تا اردیبهشت‌ماه ادامه یابد. از سوی دیگر، به دلیل خنک‌تر بودن هوای اردیبهشت نسبت به سال‌های گذشته، ویروس مدت بیشتری فعال ماند. البته اکنون در تیرماه وضعیت بسیار بهبود یافته است.

وی در پایان گفت: مقایسه موارد بستری و بیماران سرپایی مبتلا به ویروس آنفلوانزا در خردادماه امسال با همین بازه زمانی در سال گذشته نشان می‌دهد تعداد موارد امسال بیشتر بوده است. با این وجود، با گرم شدن تدریجی هوا، ویروس آنفلوانزا نیز به‌تدریج در حال کاهش است و این روند تا پایان شهریور ادامه خواهد داشت.