اشتغال بدون بیمه و حقوق ۱۲ میلیونی کارکنان داروخانه‌ها

به گزارش خبرگزاری رکنا، اقتصاد ایران در ماه‌های اخیر، به‌ویژه پس از جنگ و تشدید نااطمینانی‌های اقتصادی، با موج تازه‌ای از افزایش قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید و تعمیق بحران معیشتی روبه‌رو شده است. جهش نرخ ارز، افزایش هزینه‌های تولید، اختلال در زنجیره تأمین و رشد قیمت کالاهای اساسی، فشار مضاعفی را بر خانوارهای ایرانی وارد کرده است. در چنین شرایطی، کارگران و حقوق‌بگیران بیش از هر گروه دیگری آسیب دیده‌اند؛ چراکه درآمد آنها نه‌تنها متناسب با نرخ تورم افزایش نیافته، بلکه هر روز فاصله بیشتری با هزینه‌های واقعی زندگی پیدا کرده است.

امروز بخش بزرگی از نیروی کار کشور، به‌ویژه کارگران تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی، با دستمزدهایی زندگی می‌کنند که حتی پاسخگوی ابتدایی‌ترین نیازهای معیشتی نیست. هزینه مسکن، خوراک، درمان، حمل‌ونقل و آموزش طی سال‌های گذشته با شتابی بسیار بیشتر از رشد دستمزدها افزایش یافته و بسیاری از خانوارهای کارگری را به مرز فقر یا زیر خط فقر سوق داده است. همزمان، رکود اقتصادی و کاهش فعالیت بسیاری از بنگاه‌ها باعث شده امنیت شغلی نیز بیش از گذشته در معرض تهدید قرار گیرد و بسیاری از کارگران برای حفظ شغل خود، ناچار به پذیرش حقوق‌های پایین‌تر یا حتی اشتغال بدون بیمه شوند.

داروخانه‌ها نیز از این بحران مستثنی نیستند. اگرچه این مراکز از بیرون بخشی از نظام درمان و سلامت به شمار می‌آیند، اما کارکنان آنها نیز همانند میلیون‌ها کارگر دیگر با مشکلات معیشتی، دستمزدهای ناکافی و ناامنی شغلی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های اداره داروخانه، رشد اجاره‌بها، کاهش قدرت خرید مردم و افت فروش دارو و مکمل‌های غذایی، وضعیت اقتصادی بسیاری از داروخانه‌های خصوصی را نیز با دشواری روبه‌رو کرده است.

در گفت‌وگوی پیش رو، برهان آرش، فعال کارگری و نماینده کارکنان داروخانه‌های استان کرمانشاه، تصویری از وضعیت نیروی کار داروخانه‌ها ارائه می‌دهد؛ روایتی که در عین تمرکز بر کارکنان این بخش، بازتاب‌دهنده شرایط دشوار میلیون‌ها کارگر ایرانی است؛ کسانی که به گفته او، دیگر برای زندگی کار نمی‌کنند، بلکه فقط برای زنده ماندن تلاش می‌کنند.

این شغل فقط برای زنده ماندن است، نه زندگی کردن

آرش در ابتدای گفت‌وگو تأکید می‌کند که وضعیت کارکنان داروخانه‌ها را نمی‌توان جدا از شرایط کلی کارگران کشور بررسی کرد. به گفته او، بخش بزرگی از کارگران تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی با حقوق‌هایی زندگی می‌کنند که حتی هزینه‌های اولیه زندگی را نیز تأمین نمی‌کند.

او می‌گوید: کارگران امروز برای زندگی کار نمی‌کنند؛ فقط برای زنده ماندن کار می‌کنند. فردی که دو فرزند دارد، مستأجر است و ماهانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان حقوق می‌گیرد، وقتی باید ۱۵ تا ۱۶ میلیون تومان اجاره خانه پرداخت کند، دیگر چیزی برای خوراک، پوشاک، رفت‌وآمد و هزینه‌های خانواده باقی نمی‌ماند.

به گفته او، افزایش‌های سالانه دستمزد نیز تأثیر محسوسی بر بهبود زندگی کارگران نداشته است. آرش می‌گوید: هر سال چند میلیون ناقابل به حقوق اضافه می‌کنند و انتظار دارند خوشحال باشیم، اما مشکل معیشتی ما حل نمی‌شود. ما قشری هستیم که تا آخر عمر با نگرانی تأمین هزینه‌های زندگی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم.

اشتغال بدون بیمه و دستمزدهای پایین در داروخانه‌ها

این فعال کارگری معتقد است وضعیت کارکنان داروخانه‌های خصوصی حتی از حداقل‌های قانونی نیز فاصله گرفته است. به گفته او، بسیاری از داروخانه‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی، نیروهای خود را بدون بیمه استخدام می‌کنند.

او می‌گوید: داروخانه‌هایی هستند که صریح می‌گویند بیمه نمی‌کنیم؛ اگر با حقوق ۱۲ میلیون تومان موافقی، بیا سر کار. خیلی‌ها هم از روی ناچاری، بیکاری و نداشتن شغل بهتر این شرایط را قبول می‌کنند.

به گفته آرش، حتی کارکنانی که بیش از ۱۰ یا ۱۵ سال سابقه کار دارند و مسئولیت‌های مهمی در داروخانه بر عهده گرفته‌اند، معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان حقوق دریافت می‌کنند؛ رقمی که با هزینه‌های زندگی تناسبی ندارد.

او تأکید می‌کند: کارکنان داروخانه‌ها از وضعیت فعلی رضایت ندارند و شرایط اقتصادی این بخش اصلاً مناسب نیست.

بحران داروخانه‌های خصوصی؛ کاهش نیرو و افزایش هزینه‌ها

آرش در پاسخ به این پرسش که آیا وضعیت اقتصادی صاحبان داروخانه‌ها نیز وخیم‌تر شده است، پاسخ می‌دهد که شرایط نسبت به گذشته بدتر شده است. به گفته او، بسیاری از داروخانه‌ها برای کاهش هزینه‌ها ناچار به تعدیل نیرو شده‌اند. او می‌گوید: داروخانه‌ای که قبلاً پنج نیرو داشت، حالا دو نفر را تعدیل کرده است، چون دیگر توان پرداخت هزینه‌ها را ندارد.

آرش  افزایش شدید اجاره‌بهای واحدهای تجاری را یکی از عوامل اصلی فشار بر داروخانه‌ها می‌داند و می‌گوید: قبلاً اجاره یک واحد تجاری در شهرستان های کوچک، ماهانه ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومان بود، اما امروز برخی مالکان برای همان ملک ۸۰ میلیون تومان اجاره می‌خواهند. داروخانه با این شرایط چقدر درآمد دارد که هم اجاره بدهد و هم هزینه‌های دیگر را تأمین کند؟

کاهش مراجعه بیماران و افت فروش

به گفته این فعال کارگری، گرانی دارو و کاهش قدرت خرید مردم باعث شده نرخ مراجعه‌کنندگان به داروخانه‌ها نیز کاهش یابد.

او می‌گوید: خیلی از مردم دیگر به پزشک مراجعه نمی‌کنند. به جای اینکه نسخه کامل بگیرند، فقط چند قرص یا داروی ضروری می‌خرند یا حتی به خوددرمانی روی آورده‌اند.

به اعتقاد او، این روند درآمد داروخانه‌ها را کاهش داده و فشار اقتصادی بیشتری بر کارکنان و صاحبان این واحدها وارد کرده است.

مکمل‌های دارویی؛ کالایی که از سبد خانوار حذف شده است

آرش در بخش دیگری از گفت‌وگو به کاهش فروش مکمل‌های دارویی اشاره می‌کند. او می‌گوید: قیمت مکمل‌ها چند برابر شده است. مکملی که قبلاً حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود، حالا ۵ میلیون تومان شده است. وقتی سه یا چهار قلم مکمل به حدود ۲۰ میلیون تومان می‌رسد و طبیعی است که بسیاری از مردم دیگر توان خرید آن را نداشته باشند.

به گفته این فعال کارگری، بسیاری از مراجعه‌کنندگان حتی در صورت تجویز پزشک نیز خرید این اقلام را به ماه‌های بعد موکول می‌کنند یا به‌طور کامل از خرید آنها صرف‌نظر می‌کنند.

گرانی فقط به دارو محدود نیست

این فعال کارگری تأکید می‌کند که بحران اقتصادی همه بخش‌های زندگی مردم را دربر گرفته است. او با اشاره به افزایش قیمت کالاهای مصرفی می‌گوید: از مواد غذایی گرفته تا ساده‌ترین کالاهای مصرفی، قیمت همه‌چیز چند برابر شده است. دستکش ظرفشویی که قبلاً حدود ۴۵ هزار تومان بود، امروز به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.

او همچنین به افزایش شدید هزینه‌های بخش کشاورزی اشاره می‌کند و می‌گوید: همانطور که گفتم بحران همگانی است و همه‌ی بخش‌ها را شامل می‌شود. ببینید، کود شیمیایی که سال گذشته همکاران کشاورز ما برای گندم حدود ۷۰۰ هزار تومان می‌گرفتند، حالا به حدود هفت میلیون تومان رسیده است. بنابراین فقط کارگران نیستند که مشکل دارند؛ کشاورزان، تولیدکنندگان و بسیاری از اقشار جامعه نیز با همین فشارها روبه‌رو هستند.

ثروتمندان ثروتمندتر و فقرا فقیرتر می‌شوند

آرش در پایان گفت‌وگو، تصویری کلی از وضعیت اقتصادی کشور ارائه می‌دهد. به باور او، روند افزایش قیمت‌ها بیش از همه به زیان اقشار کم‌درآمد تمام شده است.

این فعال کارگری می‌گوید: کسانی که سرمایه دارند، با افزایش قیمت‌ها باز هم ثروتمندتر می‌شوند، اما کارگران و حقوق‌بگیران هر روز فقیرتر می‌شوند. ما سرمایه‌ای نداریم که ارزش آن با تورم بالا برود؛ تنها چیزی که داریم حقوقی است که دیگر جوابگوی زندگی نیست.

به گفته او، مشکلات کارکنان داروخانه‌ها تنها بخشی از بحران گسترده‌ای است که امروز بسیاری از کارگران ایرانی با آن مواجه‌اند؛ بحرانی که از کاهش قدرت خرید و ناامنی شغلی تا افزایش هزینه‌های زندگی، همه ابعاد معیشت آنان را تحت تأثیر قرار داده است./ ایلنا