اگر سایه جنگ نرود نوروز امسال چیزی به نام گردشگری نخواهیم داشت / سفر چادری و ارزان قیمت در شأن مردم ایران نیست

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، حرمت‌الله رفیعی، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، در گفت و گو با رکنا در پاسخ به این پرسش که اگر شرایط کنونی سیاسی حاکم بر جامعه ادامه پیدا کند چه اثری بر روند گردشگری کشور، به ویژه در نوروز، خواهد داشت، گفت: اگر همین شرایط استمرار داشته باشد ما نوروزی نخواهیم داشت. قاعدتا مردم به سفر نیاز دارند؛ اما نه سفری از نوع مرسوم که بلیت هواپیما یا قطار بگیرند و راهی مقصد شوند.

وی تاکید کرد: اگر مردم هم به سفر بروند، همان سفرهای چادری یا کمپینی را تجربه می کنند. خودروهای شخصی خود را بر می دارند، چون ناچارند و به جاهایی که برایشان امکان پذیر است سفر می کنند. این نوع سفرها برای کشور چیزی به همراه ندارد جز اینکه بخشی از داشته ها نیز از دست می رود؛ یعنی مسافر وقتی بدون امکانات وارد شهری می شود، ناگزیر از فضای عمومی شهر استفاده می کند و فضای شهری، آذین بندی ها و جلوه هایی که برای آن تدارک دیده شده، آسیب می بیند؛ چراکه به دلیل مشکلات اقتصادی مسافران، کمتر از مراکز اقامتی استفاده می شود.

رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران گفت: شأن مردم ایران این نیست که سفر چادری برایشان رواج پیدا کند. یکی از انتقادات من همیشه این بوده که گزارش می دهند مثلا امروز جزیره زیبای کیش شاهد حضور این تعداد خانواده بوده که با خودرو شخصی رفته اند و چادر زده اند؛ در حالی که مردم ایران باید با صلابت از مبدأ به مقصد سفر کنند، از امکانات سفر بهره ببرند، نه اینکه سوار خودروی شخصی شوند، خستگی و رنج راه را به تن بخرند، از فضای اقامتی استفاده نکنند و بازگردند. اگر خدایی نکرده این شرایط موجود در کشور، تا نوروز ادامه پیدا کند، قطعا گردشگری نخواهیم داشت و مردم به صورت انفرادی سفرهای خود را برنامه ریزی می کنند. امیدوارم ظرف یکی دو هفته آینده سایه شوم جنگ از سر ملت ایران برداشته شود.

وی افزود: بدون استثنا هر بار گفته ام «سفر ارزان» در شأن مردم ایران نیست. لازم نیست سفر ارزان ارائه شود؛ باید سفری که حق مسلم مردم است برای آنها فراهم شود. چرا منطقه آزاد ارس و ماکو خالی از گردشگر است؛ اما چند متر آن‌طرف تر، شهر وان در ترکیه این حجم از گردشگر را جذب می کند؟ چرا باید سالانه بیش از یک میلیون نفر به دهکده وان بروند؛ در حالی که این شهر مرکز تفریحی قابل توجهی ندارد، عملا یک خیابان اصلی و چند مرکز خرید دارد و حتی مراکز اقامتی در شأن مردم ایران هم ندارد؟ مردم این همه راه را فقط برای خرید طی می کنند؛ پس فلسفه وجودی این همه مناطق آزاد در کشور چیست؟ چه میزان بودجه برای این مناطق هزینه شده و رسالت آنها دقیقا چه بوده است؟

رفیعی ادامه داد: برای مثال، کسبه از کیش به تهران می آیند، خرید می کنند و کالا را به کیش می برند، در مغازه های خود می نشینند و بعد مردم از تهران باید به کیش بروند و همان کالایی را که در تهران وجود داشته، از کیش بخرند و دوباره به تهران بازگردند. اینها حاصل سیاست گذاری های غلط دولت است. 

وی افزود: دولت وظیفه دارد زیرساخت و امکانات را فراهم کند. رونق گردشگری در ترکیه صرفا به دلیل داشتن دریا نیست؛ بلکه به واسطه محصولاتی است که مردم برای خرید به آن کشور مراجعه می کنند. چندی پیش دیدم در صداوسیما، یکی از مسئولان دولتی در پاسخ به این پرسش که چگونه ترکیه این تعداد گردشگر جذب کرده، گفته بود ترکیه برای گردشگری خود سوبسید می دهد. آیا کشوری که ۵۵ میلیون گردشگر ورودی دارد و حدود ۴۰ میلیارد دلار درآمد از صنعت گردشگری کسب می کند، سوبسید می دهد؟ آیا عقل چنین چیزی را می پذیرد؟ بخش خصوصی در ترکیه، یعنی تجار آن کشور، سهم گردشگری را پرداخت می کنند تا هزینه سفر برای گردشگران کاهش پیدا کند.

وی تاکید کرد: سیاست گذاری های غلط و جابه‌جایی مداوم مسئولان، که بعضا بدون پشتوانه تخصصی منصوب می شوند و خیلی زود هم تغییر می کنند، مانع تصمیم گیری درست برای این صنعت شده است. مسئولی که هنوز بر صندلی خود مستقر نشده، زمان خداحافظی اش می رسد؛ چنین مدیری چگونه می تواند برای گردشگری برنامه ریزی کند؟ از سوی دیگر، هیچ مشاوره ای هم از بخش خصوصی دریافت نمی شود.

رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران در پایان گفت: بخش خصوصی نباید تابع صرف اوامر مسئولان دولتی باشد. چنین الگویی در هیچ جا موفق نبوده است. به همین دلیل، گردشگری ایران نسبت به کشورهای همجوار از رونق کمتری برخوردار است؛ در حالی که حتی در اسناد و برنامه‌های توسعه نیز عقب گرد دیده می شود. در برنامه ششم توسعه هدف جذب ۲۰ میلیون گردشگر تعیین شده بود، اما در برنامه هفتم این عدد به ۱۵ میلیون کاهش پیدا کرده؛ یعنی پنج میلیون پس رفت. بارها به دولت قبل گفته ام اگر همراهی درستی با بخش خصوصی شکل بگیرد، می توانیم به جذب ۲۰ میلیون گردشگر برسیم؛ به دولت فعلی هم گفته ام امکان تحقق هدف ۱۵ میلیون گردشگر وجود دارد؛ اما همراهی لازم صورت نگرفته است. اگر مسئولان در جایگاه خود به‌درستی عمل کنند، می توان گردشگری را احیا کرد.