فیلم / زنان منطقه سوری زهی در سیستان و بلوچستان علنی مواد مخدر می فروشند / کودکان در میان پاتوق‌های مواد مخدر

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،سفر ده روزه عضو هیئت‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران به استان سیستان و بلوچستان، پرده از واقعیت‌های تلخی برداشته است که در لایه‌های پنهان محلات شهری این استان جریان دارد. مشاهدات میدانی از شهرهایی نظیر زاهدان، خاش و سراوان، نشان‌دهنده شکاف عمیق میان توسعه شهری و امنیت اجتماعی در برخی مناطق است. در این میان، پدیده‌هایی نظیر گسترش پاتوق‌های مواد مخدر، آسیب‌های اجتماعی در میان زنان و تهدید آینده کودکان، از جدی‌ترین چالش‌هایی هستند که در کنار فقر ساختاری و بیکاری پنهان، سیمای این استان را در برخی نقاط به شدت تغییر داده‌اند.

فریدون بابایی عضو هیئت‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران، در گفت‌وگو با رکنا از مشاهدات خود در جریان سفر ۱۰ روزه به استان سیستان و بلوچستان سخن گفت و از وضعیت نگران‌کننده برخی محلات شهری این استان خبر داد.

او با اشاره به بازدید از شهرهای زاهدان، زابل، سراوان، ایرانشهر، خاش و... اظهار کرد: در بخش قابل توجهی از شهرهای استان، پدیده حضور معتادان متجاهر به‌وضوح دیده می‌شود. در برخی محلات، خانه‌هایی به‌صورت آشکار به پاتوق مصرف مواد مخدر تبدیل شده‌اند و حتی در معابر عمومی نیز افراد در حال مصرف مواد هستند؛ در حالی‌که برخورد مؤثری با این وضعیت مشاهده نمی‌شود.

بابایی با اشاره به برخی محلات خاص افزود: در خاش، محله سوری‌زهی و در زاهدان، محله شیرآباد از جمله مناطقی هستند که آسیب‌های اجتماعی در آنها به شکل عینی قابل مشاهده است. به گفته او، در برخی کوچه‌ها حتی زنانی به‌صورت علنی به فروش مواد مخدر و اقلام مرتبط مشغول‌اند؛ موضوعی که به اعتقاد وی نیازمند رویکردی روشن، دقیق و جدی است.

وی با بیان اینکه در سراوان نیز شرایط مشابهی در تعدادی از محلات مشاهده شده، گفت: مطالبه مشترک ساکنان این مناطق، برخورد با عوامل توزیع مواد مخدر است؛ چراکه بخش عمده‌ای از توزیع به‌صورت خانگی انجام می‌شود. به گفته او، حتی افرادی از سایر شهرها برای خرید و مصرف مواد به این محلات مراجعه می‌کنند.

عضو هیئت‌مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران درباره وضعیت کودکان و نوجوانان در این مناطق نیز هشدار داد: در برخی از این پاتوق‌ها، کودکان کم‌سن‌وسال در کنار بزرگسالانی که مشغول مصرف مواد هستند حضور دارند یا شاهد این صحنه‌ها هستند؛ شرایطی که در صورت تداوم، آینده نسل بعدی این محلات را با تهدید جدی مواجه می‌کند.

بابایی در ادامه به مسئله بیکاری و مشاغل کاذب اشاره کرد و گفت: در بسیاری از شهرستان‌های شرقی استان، به‌ویژه مناطق مرزی، پدیده سوخت‌کشی رواج دارد؛ اختلاف قیمت سوخت میان ایران و کشورهای همسایه مانند پاکستان و افغانستان موجب شده برخی جوانان، در نبود زیرساخت‌های تولیدی و صنعتی، با حداقل سرمایه اقدام به خرید خودرو و فعالیت در این حوزه کنند؛ فعالیتی که با خطرات جدی همراه است و مصداقی از بیکاری پنهان به شمار می‌رود.

او با توصیف شرایط سکونت در برخی محلات فقیرنشین استان افزود: در برخی واحدهای مسکونی، اتاقک‌هایی ۲۰ تا ۲۵ متری وجود دارد که چندین خانواده در آن زندگی می‌کنند. دسترسی به آب شرب سالم محدود است و بسیاری از ساکنان تحت پوشش نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام خمینی قرار دارند. در مواردی نیز دام‌هایی مانند بز در فضای همان منازل شهری نگهداری می‌شود.

او در پایان تأکید کرد: مأموریت شرکت بازآفرینی شهری ایران معطوف به بهسازی کالبدی و ساماندهی محلات است و مسئولیت مستقیم معیشت بر عهده این نهاد نیست؛ با این حال، پروژه‌هایی نظیر احداث مرکز سلامت، سالن ورزشی و مدرسه در برخی محلات از جمله در سراوان در حال اجرا یا تکمیل است.

وی افزود: حل ریشه‌ای مشکلات این مناطق در گرو تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار است.
به گزارش رکنا، در نهایت، آنچه از وضعیت محلات سیستان و بلوچستان برمی‌آید، نشان می‌دهد که بازسازی فیزیکی و کالبدی تنها بخشی از معادله است. اگرچه پروژه‌های ساختمانی و زیرساختی نظیر مراکز سلامت و مدارس در حال پیشرفت هستند، اما مقابله با بحران‌های اجتماعی و ریشه‌کن کردن آسیب‌های ناشی از اعتیاد و فقر، نیازمند یک رویکرد چندجانبه است. حل چالش‌های این مناطق در گرو ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار و تقویت زیرساخت‌های اقتصادی است تا راه گریزی از فعالیت‌های غیرقانونی و بیکاری پنهان برای جوانان فراهم شود و امنیت اجتماعی به محلات بازگردد.