فیلم اختراعات دانش آموزان یک مدرسه در دل محرومیت / از مقوا ربات ساختند و از قوطی رب ماشین لباسشویی

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، گاهی در دورترین نقاط کشور، در کلاس‌های درسی که از ابتدایی‌ترین امکانات آموزشی و رفاهی محروم‌اند، استعدادهایی ظهور می‌کنند که می‌توانند آینده علم، فناوری و صنعت ایران را تغییر دهند؛ دانش‌آموزانی که با کمترین امکانات، دست به ساخت وسایلی می‌زنند که حاصل فکر خلاق، پشتکار و نبوغ آنهاست. اما پرسش اینجاست: آیا قرار است تنها به انتشار تصاویر و تحسین این خلاقیت‌ها در فضای مجازی بسنده کنیم یا برای پرورش این استعدادها برنامه‌ای جدی وجود دارد؟

در یکی از کلاس‌های درس دبیرستان شهید معینی شاهین‌دژ، دانش‌آموزانی حضور دارند که با وجود فاصله از مراکز اصلی علمی، آموزشی و امکانات پیشرفته، دست از خلاقیت برنداشته‌اند. آنها نه به آزمایشگاه‌های مجهز دسترسی دارند و نه ابزارهای گران‌قیمت در اختیارشان است؛ با این حال، از ساده‌ترین وسایل اطراف خود برای ساخت ابزارها و وسایل ابتکاری استفاده می‌کنند.

یکی از این دانش‌آموزان پنکه‌ای قدرتمند ساخته است. دانش‌آموز دیگری با استفاده از یک تکه مقوا، ربات دست‌مصنوعی طراحی کرده و دیگری با یک قوطی رب، وسیله‌ای شبیه ماشین لباسشویی ساخته است. آنچه اهمیت دارد، ذهنی است که پشت این ایده‌ها قرار گرفته؛ ذهنی که به جای تسلیم شدن در برابر کمبود امکانات، از همان محدودیت‌ها برای خلق راه‌حل‌های تازه استفاده می‌کند. یکی از دانش آموزان که یک پنکه قدرتمند ساخته است، به معلمش می‌گوید اگر کباب گیرشان بیاید، با این پنکه آن را باد می‌زند!

نگاهی به آمار و فهرست دانش‌آموزان موفق در المپیادهای علمی نشان می‌دهد که برخورداری از امکانات آموزشی، کلاس‌های تخصصی و دسترسی به مراکز علمی می‌تواند مسیر پیشرفت را هموارتر کند. در مقابل، دانش‌آموزانی که در مناطق محروم زندگی می‌کنند، گاهی باید مسیری طولانی‌تر و دشوارتر را برای اثبات توانایی‌های خود طی کنند. استعداد در این مناطق کمتر از کلان‌شهرها نیست؛ آنچه کمتر است، فرصت دیده‌شدن و امکان رشد است.

موضوع زمانی تلخ‌تر می‌شود که بدانیم این دانش‌آموزان در محیطی زندگی و تحصیل می‌کنند که بسیاری از زیرساخت‌های فرهنگی، آموزشی و حتی بهداشتی و درمانی آن با کمبود مواجه است. در چنین شرایطی، دسترسی به کتابخانه، مراکز فرهنگی، کارگاه‌های مهارتی، آزمایشگاه‌های مجهز و معلمان متخصص می‌تواند به یک امتیاز دست‌نیافتنی تبدیل شود. با این حال، همین دانش‌آموزان در دل این محرومیت‌ها به دنبال راهی برای یادگیری، تجربه و ساختن هستند.

از سوی دیگر، نقش معلمانی که در چنین شرایطی زمینه بروز خلاقیت دانش‌آموزان را فراهم می‌کنند، نباید نادیده گرفته شود. گاهی یک معلم خلاق، با تشویق یک ایده ساده یا فراهم کردن فرصتی برای تجربه و آزمایش، می‌تواند مسیر زندگی یک دانش‌آموز را تغییر دهد. کشف استعداد، تنها به امکانات گران‌قیمت وابسته نیست؛ بلکه به نگاه مسئولانه، توجه مستمر و باور به توانایی دانش‌آموزان نیز نیاز دارد.

آنچه در این کلاس درس شاهین‌دژ دیده می‌شود، فقط ساخت چند وسیله ابتکاری با مقوا و قوطی رب نیست؛ تصویری از ظرفیت انسانی و علمی مناطقی است که کمتر در کانون توجه قرار می‌گیرند. دانش‌آموزانی که در کنار خلاقیت، با نوعی پختگی و شناخت از دشواری‌های زندگی و محرومیت‌های اطراف خود صحبت می‌کنند و نشان می‌دهند که استعداد، حتی در سخت‌ترین شرایط نیز می‌تواند راهی برای بروز پیدا کند.

اما نباید فراموش کرد که تحسین این دانش‌آموزان در فضای مجازی، پایان مسئولیت جامعه و نهادهای آموزشی نیست. اگر قرار است این استعدادها به سرمایه‌های علمی و فناورانه کشور تبدیل شوند، باید برای شناسایی، حمایت و پرورش آنها برنامه‌ای عملی وجود داشته باشد؛ از تأمین تجهیزات آموزشی و آزمایشگاهی گرفته تا ایجاد فرصت حضور در مسابقات علمی، ارتباط با مراکز دانشگاهی و حمایت از ایده‌های دانش‌آموزی.

نخبگان آینده ایران ممکن است امروز در کلاس درسی در شاهین‌دژ، در یک روستای دورافتاده یا در منطقه‌ای محروم نشسته باشند. آنها برای شکوفایی استعدادهایشان بیش از آنکه به تعریف و تمجید نیاز داشته باشند، به فرصت، امکانات و حمایت واقعی احتیاج دارند. نباید اجازه داد فاصله جغرافیایی و محرومیت اقتصادی، میان استعداد و آینده آن دیوار بکشد.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1267876