آگهی‌های فروش کلیه روی دیوار بیمارستان‌ها؛ فقر یا کلاهبرداری عاطفی؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  وقتی بر دیوار بیمارستان‌ها و مراکز درمانی آگهی فروش کلیه دیده می‌شود، مسئله فقط فروش یک عضو بدن نیست؛ این تصویر، نشانه‌ای از فشاری است که فقر بر زندگی انسان وارد کرده است. در چنین شرایطی، فرد دارایی مالی، پس‌انداز یا فرصت درآمدزایی کافی برای عبور از بحران ندارد و ناچار می‌شود بدن خود را به آخرین سرمایه قابل تبدیل به پول تبدیل کند. مشاهده این پدیده نشان می‌دهد که برای بخشی از جامعه، هزینه‌های زندگی، بدهی، بیکاری یا درمان آن‌قدر سنگین شده که فروش عضو به یک راه‌حل اقتصادی تبدیل شده است؛ وضعیتی که از فرسایش امنیت اقتصادی و کاهش توان معیشتی خانوارها حکایت دارد.

برای بررسی ابعاد این ماجرا، با دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز اطلاع رسانی وزارت بهداشت، گفت و گو کردیم.

دکتر حسین کرمانپور در پاسخ در خصوص این شرایط گفت: بخش عمده این آگهی ها واقعی نیست و هدف اصلی از نصب آنها، برانگیختن حس ترحم مردم است. در واقع با نوعی سوءاستفاده از احساسات عمومی روبه رو هستیم. ممکن است فردی با دیدن این آگهی ها متاثر شود، با شماره درج شده تماس بگیرد و برای کمک اعلام آمادگی کند. در چنین شرایطی، مبالغی پرداخت می شود بی آنکه اساسا فروش واقعی عضوی در کار باشد. به بیان دیگر، این شیوه در بسیاری از موارد نوعی کلاهبرداری مبتنی بر جلب ترحم است.

با این حال، تعداد زیاد این آگهی ها این تصور را ایجاد می کند که فروش عضو به شکل مستقیم و علنی در جریان است و اکثرا این نوع آگهی ها حس فقر انتقال می دهد.

کرمانپور در این باره توضیح داد: اهدای کلیه و فرایند پیوند عضو به این شکل انجام نمی شود. افرادی که قصد اهدای عضو دارند، باید از مسیر قانونی اقدام کنند. انجمن ها و سازوکارهای مشخصی برای این موضوع وجود دارد. طرفین باید ثبت نام شوند، بررسی های کامل پزشکی و حقوقی صورت گیرد و همه مراحل در چارچوب ضوابط رسمی طی شود. بنابراین کسی نمی تواند صرفا با نصب یک آگهی روی دیوار، وارد فرایند فروش یا اهدای عضو شود.

مردم باید بدانند که با دیدن این آگهی ها، لزوما با فروش واقعی عضو مواجه نیستند. در بسیاری از موارد، این نوشته ها ترفندهایی برای جلب کمک مالی و سوء استفاده عاطفی است. البته مشکلات اقتصادی در جامعه وجود دارد و قابل انکار نیست، اما نباید هر آگهی نصب شده ای را نشانه مستقیم فروش واقعی اعضای بدن دانست. فردی که واقعا قصد اهدای کلیه داشته باشد، باید وارد فرایند رسمی پزشکی شود. انجام آزمایش ها، بررسی وضعیت سلامت، احراز رضایت طرفین و طی مراحل قانونی، الزامی است. این مسیر هیچ ارتباطی با آگهی های پراکنده روی دیوار ندارد.

وی تاکید کرد: این آگهی ها در درجه نخست ابزاری برای سوءاستفاده عاطفی و دریافت پول از مردم است. در عین حال، اگر فردی بخواهد در چارچوب قانون برای اهدای عضو اقدام کند، مسیر آن روشن و مشخص است و ارتباطی با این نوشته های پراکنده ندارد.

در ادامه از او پرسیدیم آیا وزارت بهداشت یا مدیریت بیمارستان ها نمی توانند برای جمع آوری این آگهی ها اقدامی انجام دهند، چرا که وجود این کاغذها در اطراف مراکز درمانی، علاوه بر اثر روانی سنگین بر بیماران و همراهان آنها، می تواند زمینه ساز کلاهبرداری نیز باشد.

دکتر کرمانپور گفت: این نکته کاملا درست است. فشار روانی ناشی از دیدن این آگهی ها بر افرادی که در این مسیر رفت و آمد می کنند، موضوع مهمی است و باید مورد توجه قرار گیرد. این مسئله می تواند به عنوان یک مطالبه جدی پیگیری شود. لازم است با همکاری مدیریت بیمارستان، شهرداری و دیگر نهادهای مرتبط بررسی شود که چگونه می توان این وضعیت را سامان داد تا هم فضا پاکسازی شود و هم از آسیب روانی به مردم جلوگیری شود.