فیلم ادعای بحث برانگیز هشدار جدی درباره زلزله تهران / آبفا باعث زلزله خیزی تهران شده است

به گزارش رکنا، بررسی‌های انجام‌شده درباره وضعیت آبخوان‌های تهران و مناطق پیرامونی نشان می‌دهد برداشت گسترده از منابع آب زیرزمینی طی دهه‌های گذشته، کاهش ذخایر آبخوان‌ها و تشدید فرونشست زمین را به دنبال داشته است. در یکی از برآوردهای کارشناسی، حدود ۴۰ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی طی ۴۰ سال از دشت شهریار، کرج و غرب تهران استخراج شده و در برخی نقاط، میزان فرونشست زمین به حدود ۱۶ متر رسیده است.

برداشت آب زیرزمینی؛ تهدیدی فراتر از کم‌آبی

موضوع فقط کاهش منابع آبی نیست. فرونشست زمین می‌تواند به زیرساخت‌های شهری، ساختمان‌ها، جاده‌ها، خطوط انتقال آب و تأسیسات آسیب وارد کند.

از سوی دیگر، کارشناسان زمین‌شناسی و زلزله‌شناسی درباره ارتباط میان تغییرات آب زیرزمینی، فرونشست و رفتار گسل‌ها هشدار داده‌اند. بر اساس مطالعات مطرح‌شده، استخراج یا تزریق آب زیرزمینی می‌تواند در شرایط خاص بر گسل‌ها اثر گذاشته و احتمال تحریک لرزه‌ای را تغییر دهد؛ هرچند این موضوع به معنای پیش‌بینی وقوع زلزله در زمان مشخص نیست.

فرونشست در غرب تهران به کجا رسیده است؟

بر اساس اظهارات کارشناسی منتشرشده، فرونشست در برخی مناطق تهران و اطراف آن به چندین سانتی‌متر در سال می‌رسد و در بعضی نقاط حتی ارقام بسیار بالاتری نیز گزارش شده است. این روند در کنار کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، نگرانی‌ها درباره پایداری زمین و زیرساخت‌های منطقه را افزایش داده است.

در مقیاس ملی نیز وضعیت آب‌های زیرزمینی نگران‌کننده است. یک گزارش با استناد به اظهارات مهدی زارع، پژوهشگر حوزه زلزله، از کاهش قابل‌توجه ذخایر آب زیرزمینی ایران و قرار گرفتن صدها دشت در وضعیت ممنوعه یا بحرانی خبر داده است.

آیا فرونشست می‌تواند باعث زلزله تهران شود؟

این پرسش یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های افکار عمومی است. پاسخ کارشناسان، وقوع قطعی زلزله را تأیید نمی‌کند؛ اما تغییرات ناشی از برداشت شدید آب زیرزمینی و فرونشست می‌تواند بر شرایط تنش در پوسته زمین و گسل‌های فعال اثرگذار باشد.

بنابراین نمی‌توان از روی افزایش فرونشست، زمان یا بزرگی زلزله آینده تهران را پیش‌بینی کرد. تهران به‌طور طبیعی نیز در منطقه‌ای زلزله‌خیز قرار دارد و وجود گسل‌های متعدد، خطر زمین‌لرزه را برای پایتخت به یک مسئله جدی تبدیل کرده است.

تهران؛ همزمان با بحران آب و بحران زمین

تهران در سال‌های اخیر با کاهش منابع آب و دوره‌های طولانی خشکسالی نیز مواجه بوده است. وضعیت منابع آبی استان به اندازه‌ای شکننده شده که مدیریت مصرف و تأمین آب به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پایتخت تبدیل شده است.

در چنین شرایطی، برداشت بیش از ظرفیت طبیعی آبخوان‌ها می‌تواند چرخه‌ای خطرناک ایجاد کند؛ کاهش آب زیرزمینی، فرونشست زمین و افزایش آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها.

زنگ خطر برای پایتخت

کارشناسان تأکید دارند که مقابله با فرونشست تنها با اقدامات عمرانی ممکن نیست و باید برداشت از منابع آب زیرزمینی نیز مدیریت شود. احیای آبخوان‌ها، کاهش برداشت‌های غیرضروری، مدیریت مصرف آب و جلوگیری از تشدید فرونشست، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش پیامدهای این بحران مؤثر باشد.

به این ترتیب، مسئله آب تهران دیگر فقط به کمبود آب شرب محدود نمی‌شود؛ آینده زمین زیر پای پایتخت نیز به یکی از نگرانی‌های جدی کارشناسان تبدیل شده است.