فیلم / برندهها پول ندارند / بازار خرید و فروش حواله خودرو داغتر از همیشه
رکنا اقتصادی: در سایه کاهش قدرت خرید مردم و اختلاف فاحش قیمت خودرو درب کارخانه و بازار آزاد، بازار خرید و فروش حواله خودرو داغ است.
به گزارش رکنا، بازار خودرو این روزها با پدیدهای روبهرو شده که اگرچه سالهاست وجود دارد، اما در شرایط فعلی اقتصاد ایران بیش از گذشته خودنمایی میکند؛ خرید و فروش حواله و امتیاز خودرو.
افزایش قیمت خودرو، کاهش قدرت خرید خانوارها و الزام متقاضیان به پرداخت مبالغ سنگین برای تکمیل وجه باعث شده بسیاری از افرادی که در طرحهای فروش خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی برنده میشوند، عملاً توان مالی لازم برای نهایی کردن خرید خود را نداشته باشند.
نتیجه این وضعیت، شکلگیری بازاری پررونق برای خرید و فروش حوالهها و امتیازهای ثبتنام خودرو است؛ بازاری که اگرچه از نظر حقوقی محل بحث و مناقشه است، اما در عمل به سادگی در فضای مجازی، سایتهای خرید و فروش و حتی نمایشگاههای خودرو جریان دارد.
وقتی برنده شدن به معنای خرید خودرو نیست
در سالهای اخیر شرکت در قرعهکشیها و طرحهای فروش خودرو برای بسیاری از مردم به نوعی سرمایهگذاری تبدیل شده است. با این حال برنده شدن در قرعهکشی یا تخصیص خودرو، لزوماً به معنای توانایی خرید خودرو نیست.
بسیاری از متقاضیان پس از اعلام نتایج، با رقمهای چند صد میلیون تومانی یا حتی میلیاردی تکمیل وجه مواجه میشوند؛ مبالغی که در شرایط تورمی فعلی تأمین آن برای همه خانوارها ممکن نیست. به همین دلیل بخشی از برندگان ترجیح میدهند امتیاز خود را به فرد دیگری واگذار کرده و از این محل سودی کسب کنند.
اختلاف قیمت بیشتر، حواله گرانتر
ارزش حواله خودرو ارتباط مستقیمی با فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد دارد. هرچه این فاصله بیشتر باشد، خریداران حاضرند مبلغ بیشتری برای تصاحب نوبت یا امتیاز خودرو پرداخت کنند.
در حال حاضر حواله خودروهای پرتقاضای داخلی از جمله پژو ۲۰۷، تارا و برخی محصولات هایما در بازار مشتریان زیادی دارد. در بخش خودروهای مونتاژی نیز محصولاتی مانند لوکانو، برخی محصولات کرمان موتور و تعدادی از کراساوورهای چینی جزو پرمعاملهترین حوالهها محسوب میشوند.
بررسیهای میدانی از بازار و بررسی پلتفرمهای خرید و فروش خودرو نشان میدهد حواله پژو ۲۰۷ در برخی موارد تا حدود ۲۵۰ میلیون تومان خرید و فروش میشود. در خودروهای مونتاژی این رقم معمولاً بین ۳۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان متغیر است اما در خودروهای خاص و پرتقاضا به ارقام بسیار بالاتری میرسد.
برای نمونه حواله برخی خودروهای وارداتی محبوب نظیر هوندا آکورد و آئودی Q5 e-tron بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان قیمتگذاری میشود. حواله لوکانو نیز بسته به مدل و شرایط تحویل، بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان معامله میشود.
بازار میلیاردی حواله واردات خودرو جانبازان
بخش دیگری از این بازار به سهمیه واردات خودرو ویژه جانبازان مربوط میشود؛ بازاری که ارزش معاملات آن به مراتب بیشتر از حواله خودروهای عادی است.
امتیاز واردات خودرو جانبازان بسته به درصد جانبازی(از 50 درصد تا 70 درصد ویژه) و سقف مجاز واردات، بین ۱.۵ تا ۳.۵ میلیارد تومان ارزشگذاری میشود. حوالههای مربوط به جانبازان ۷۰ درصد ویژه معمولاً در بالاترین سطح قیمتی قرار دارند.
خریداران اصلی این امتیازها نیز اغلب واردکنندگان، واسطهها و نمایشگاه داران فعال در حوزه خودروهای لوکس هستند که از این سهمیهها برای واردات خودروهای گرانقیمت استفاده میکنند.
حوالهفروشی؛ فرزند اختلاف قیمت کارخانه و بازار
ریشه اصلی شکلگیری بازار خرید و فروش حواله را باید در فاصله قابل توجه میان قیمت کارخانه و بازار جستوجو کرد.
زمانی که یک خودرو در کارخانه با قیمتی بسیار پایینتر از بازار عرضه میشود، عملاً یک رانت اقتصادی ایجاد میشود. همین اختلاف قیمت باعث میشود برنده شدن در قرعهکشی یا دریافت نوبت خرید، خود به یک دارایی ارزشمند تبدیل شود؛ داراییای که قابلیت خرید و فروش پیدا میکند.
تا زمانی که شکاف قیمتی میان کارخانه و بازار وجود داشته باشد، پدیدههایی مانند قرعهکشی، دلالی کد ملی، نوبتفروشی و خرید و فروش حواله نیز ادامه خواهد داشت.
دردسر حقوقی حوالهها
اگرچه بازار خرید و فروش حواله در عمل فعال است، اما از منظر رسمی بارها نسبت به غیرقانونی بودن آن هشدار داده شده است. وزارت صمت، خودروسازان و پلیس فتا در سالهای مختلف اعلام کردهاند که انتقال امتیاز ثبتنام و فروش حواله خودرو در بسیاری از طرحهای فروش ممنوع بوده و حتی در برخی موارد قابلیت پیگیری قانونی دارد. همچنین در بسیاری از قراردادهای فروش، امکان صلح و انتقال امتیاز به شخص دیگر پیشبینی نشده است.
در چنین معاملاتی، خریدار حواله با ریسکهای قابل توجهی مواجه است؛ از جمله اینکه شرکت خودروساز انتقال را به رسمیت نشناسد یا در صورت بروز اختلاف، اثبات حقوق طرفین دشوار شود.
با این حال واقعیت بازار چیز دیگری است. در شرایطی که بسیاری از مردم توان تأمین نقدینگی لازم برای تکمیل وجه خودرو را ندارند و اختلاف قیمت کارخانه و بازار همچنان پابرجاست، خرید و فروش حواله همچنان به حیات خود ادامه میدهد؛ بازاری زیرزمینی اما پررونق که به نظر میرسد تا زمان اصلاح سازوکار قیمتگذاری خودرو، مشتریان خود را حفظ خواهد کرد.
ارسال نظر