دبیرخانه «محکم» دقیقا دارد چه کار می کند؟ + فیلم

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، دبیرخانه «محکم» با عنوان «مدیریت حل کلان مسائل کشور» در وزارت علوم، با هدف استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها برای شناسایی و ارائه راهکار برای مشکلات و چالش‌های کشور تشکیل شده است. این دبیرخانه تلاش می‌کند مسائل ارجاع‌شده از سوی دستگاه‌های اجرایی، وزارتخانه‌ها و استان‌ها را متناسب با ظرفیت و تخصص دانشگاه‌ها میان آنها توزیع و روند رسیدگی به این مسائل را پیگیری کند.

صمد نژادابراهیمی، مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم، در گفت‌وگو با رکنا درباره شکل‌گیری دبیرخانه محکم گفت: محکم سرواژه «مدیریت حل کلان مسائل کشور» است. در واقع، باید به این پرسش پاسخ دهیم که دانشگاه‌ها با چه هدفی ایجاد شده‌اند، آیا وجود آنها ضرورت دارد و تا چه اندازه می‌توانند در حل مسائل کشور نقش‌آفرین باشند؟

وی با اشاره به تغییر نقش دانشگاه‌ها در دوره‌های مختلف افزود: در مقطعی، مهم‌ترین انتظار از دانشگاه‌ها تربیت نیروی انسانی متخصص و مورد نیاز کشور بود. در آن زمان، جمعیت باسواد کشور چندان بالا نبود و دانشگاه‌ها وظیفه تربیت مهندس، معلم و کارشناسان حوزه‌های مختلف را بر عهده داشتند. دانشگاه‌ها نیز در این زمینه عملکرد موفقی داشتند و توانستند نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور را تربیت کنند. حتی در آن دوره، برای تأمین نیازهای ملی، برخی افراد از مقطع کارشناسی بورسیه می‌شدند و به آنها کمک‌هزینه تحصیلی تعلق می‌گرفت تا در رشته‌های مورد نیاز کشور تحصیل کنند.

مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم ادامه داد: پس از آن، این نگاه مطرح شد که صرف تربیت نیروی انسانی کافی نیست و دانشگاه‌ها باید تأثیر ملموس‌تری در زندگی مردم داشته باشند. در همین راستا، موضوع فناوری و نقش دانشگاه‌ها در توسعه آن مورد توجه قرار گرفت. زمانی ساخت محصولات ایرانی یک تابو محسوب می‌شد، اما امروز تولیدات داخلی به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده‌اند. محصولات ایرانی با سطوح کیفی مختلف، حاصل تلاش متخصصانی هستند که در دانشگاه‌های کشور تربیت شده‌اند.

نژادابراهیمی با اشاره به شرایط کنونی کشور تصریح کرد: امروز با مجموعه‌ای از مسائل و مشکلات مواجه هستیم که مردم آنها را به‌طور مستقیم احساس می‌کنند؛ از جمله مسئله آب و سایر چالش‌های ملی. در این شرایط، دانشگاه‌ها و وزارت علوم در کنار سایر وزارتخانه‌ها باید نقش خود را ایفا کنند. برای حل این مسائل به نرم‌افزار و مغزافزار نیاز داریم و دانشگاه می‌تواند نقش مغزافزار کشور را بر عهده بگیرد. دانشگاهیان لزوماً در مرحله اجرا دخالت مستقیم ندارند، بلکه وظیفه آنها بررسی مسائل، تحلیل شرایط و ارائه راهکارهای علمی و تخصصی است.

وی با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر نقش دانشگاه‌ها در حل مشکلات کشور گفت: آقای پزشکیان نیز در موضوعات مختلف از دانشگاه‌ها مطالبه‌گری می‌کنند و معتقدند دانشگاه‌ها مغزهای متفکر کشور هستند. دبیرخانه محکم نیز در همین راستا شکل گرفته است تا مدیریت این فرایند را بر عهده بگیرد. رئیس‌جمهور مسئولیت‌هایی را به دانشگاه‌ها واگذار کرده‌اند و اگر دانشگاه‌ها نتوانند این نقش را به‌درستی ایفا کنند، با چالش مواجه خواهیم شد؛ چراکه مسائل کشور به دانشگاه‌ها سپرده شده، اما در مقابل، راهکار مؤثری دریافت نشده است.

مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم درباره سازوکار فعالیت این دبیرخانه توضیح داد: کارکرد دبیرخانه محکم ملی است و نمایندگانی از وزارتخانه‌های مختلف در آن عضویت دارند تا مسائل و مشکلاتی را که با آنها مواجه هستند، به دبیرخانه ارجاع دهند. پس از دریافت این مسائل، بر اساس توانمندی‌ها و ظرفیت‌های تخصصی دانشگاه‌ها، موضوعات به مراکز دانشگاهی مناسب واگذار می‌شود.

نژادابراهیمی ادامه داد: یکی از وظایف دبیرخانه این است که از ارجاع بیش از اندازه مسائل به یک دانشگاه جلوگیری کند. مسائل مطرح‌شده از سوی دولت، وزارتخانه‌ها و استان‌ها در قالب یک نظام مسائل تجمیع و سامان‌دهی می‌شوند و سپس متناسب با توانمندی دانشگاه‌ها میان آنها توزیع خواهند شد. در ادامه نیز باید روند انجام کار و میزان پیشرفت آن پیگیری شود تا اطمینان حاصل کنیم مسائل به‌درستی بررسی شده و راهکار مناسبی برای دستگاه یا مجموعه ارجاع‌دهنده ارائه شده است.

وی در پایان تأکید کرد: هدف نهایی از تشکیل دبیرخانه محکم، افزایش بهره‌وری، کمک به بهبود معیشت مردم و استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها برای حل مشکلات جامعه است.