مدیریت اقتصادی کشور دارد، خواهر و برادرها را هم از هم دور می‌کند؛ والدین را از فرزندان بی اطلاع / گوشت ۲.۴ میلیونی و قیمه چندمیلیونی سفره جمعه ای پهن نمی کند

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  جمعه‌ها در رسم و رسوم ایرانی‌ها فقط یک روز تعطیل نبود؛ روز دید و بازدید، دورهمی‌های خانوادگی، ناهار خانه پدربزرگ و مادربزرگ و بهانه‌ای برای کنار هم نشستن بود. اما حالا انگار گرانی دارد یکی از قدیمی‌ترین سنت‌های ایرانی را هم از خانواده‌ها می‌گیرد؛ صله‌رحم هم دارد به یک هزینه سنگین تبدیل می‌شود.

امروز جمعه است. روزی که در خاطره خیلی از ما با خانه مادربزرگ، سفره‌ای بزرگ، عطر قورمه‌سبزی و صدای خنده خواهر و برادرها گره خورده است. روزی که پدر و مادرها فرزندانشان را دعوت می‌کردند، عروس و دامادها می‌آمدند، نوه‌ها دور هم جمع می‌شدند و یک ناهار ساده بهانه‌ای بود برای تازه شدن دیدارها.

اما امروز برای برگزاری همان دورهمی ساده باید اول ماشین‌حساب برداشت. نگاهی به قیمت‌های اعلام‌شده بازار گوشت در جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ بیندازید؛ هر کیلو فیله گوسفندی ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان، ران گوسفندی ۲ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان، گوشت آبگوشتی یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و گوشت خورشتی گوساله ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد.

حالا تصور کنید پدربزرگ و مادربزرگی بخواهند دو فرزندشان، عروس و داماد و دو نوه‌شان را برای ناهار دعوت کنند؛ یک خانواده هشت‌نفره که قرار است فقط یک قابلمه قورمه‌سبزی بخورند و چند ساعت کنار هم باشند.

اگر برای این جمع حدود یک تا یک‌ونیم کیلو گوشت خورشتی در نظر بگیریم، فقط هزینه گوشت این غذا بین ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تا ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان می‌شود. هنوز برنج، لوبیا، سبزی، لیموعمانی، روغن، مخلفات و میوه را حساب نکرده‌ایم.

یعنی یک ناهار خانوادگی معمولی، پیش از آنکه به سفره برسد، چند میلیون تومان هزینه روی دست میزبان می‌گذارد.

حالا از این جمع هشت‌نفره بگذریم. یک زوج جوان را تصور کنید که بعد از یک هفته کار و تلاش، در روز تعطیل دلشان می‌خواهد کنار هم یک قیمه درست کنند و ناهار بخورند. حتی برای همین دو نفر هم باید هزینه گوشت، برنج، لپه و باقی مواد غذایی را حساب کنند. اگر بخواهند خواهر و برادرشان را هم دعوت کنند، هزینه بیشتر می‌شود؛ خاله و عمه و بچه‌هایشان که دیگر جای خود دارند.

مسئله فقط قیمت گوشت نیست؛ مسئله این است که هزینه با هم بودن، روزبه‌روز بیشتر می‌شود برای یک زوج دونفره هم ماجرا چندان ساده نیست. اگر برای یک قیمه دونفره حدود ۳۰۰ گرم گوشت در نظر بگیریم، فقط گوشت آن با نرخ کیلویی ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان، ۷۲۰ هزار تومان تمام می‌شود. با احتساب برنج، لپه، رب، روغن و سایر مخلفات، هزینه یک ناهار ساده دونفره می‌تواند حدود یک تا یک‌ونیم میلیون تومان باشد. این برآورد بسته به نوع برنج و مواد مصرفی تغییر می‌کند. قیمت‌های منتشرشده آبان‌ماه برای برنج ایرانی نیز از حدود ۳۳۰ تا ۵۲۰ هزار تومان در هر کیلو و برای لپه حدود ۲۴۰ تا ۳۰۰ هزار تومان گزارش شده است.

حالا اگر همین زوج بخواهند خواهر و برادرشان را هم دعوت کنند، یا یک روز تصمیم بگیرند خاله و عمه و بچه‌هایشان را دور یک سفره جمع کنند، باید چند میلیون تومان دیگر کنار بگذارند. برآورد یک مهمانی ۱۰ تا ۱۲ نفره با غذای گوشتی، برنج و مخلفات می‌تواند به حدود ۶ تا ۷ میلیون تومان برسد حتی بیشتر.

این اعداد فقط هزینه غذاست؛ رفت‌وآمد، خرید میوه، شیرینی و پذیرایی بعد از ناهار هم باقی است. اینجاست که گرانی از مرز اقتصاد عبور می‌کند و وارد روابط خانوادگی می‌شود.

ممکن است خواهری به برادرش زنگ نزند و بگوید جمعه بیایید خانه ما، چون می‌داند دخل و خرجش به هم نمی‌رسد. ممکن است برادری دعوت پدر و مادرش را عقب بیندازد، چون نمی‌خواهد دست خالی به خانه آنها برود یا خودش توان پذیرایی از خانواده را ندارد. ممکن است مادربزرگی دلش برای دیدن نوه‌هایش تنگ شده باشد، اما دیگر نتواند مثل گذشته همه را دور یک سفره جمع کند.

شاید کسی بگوید مگر برای دیدن همدیگر حتماً باید غذای مفصل درست کرد؟ درست است؛ اما مسئله اینجاست که حتی ساده‌ترین شکل مهمانی هم هزینه دارد. خرید میوه، چای، شیرینی، ناهار و حتی کرایه رفت‌وآمد برای بسیاری از خانواده‌ها به یک حساب‌وکتاب جدی تبدیل شده است.

ماجرا فقط این نیست که مردم دیگر نمی‌توانند گوشت بخرند؛ ماجرا این است که دیگر به‌راحتی نمی‌توانند همدیگر را دعوت کنند.

صله‌رحم که روزگاری بخشی طبیعی از زندگی بود، حالا برای بعضی خانواده‌ها به یک تصمیم اقتصادی تبدیل شده است. دیدارها کمتر می‌شود، دعوت‌ها به تعویق می‌افتد، مهمانی‌ها کوچک‌تر می‌شود و فاصله میان خواهر و برادرهایی که شاید در یک شهر زندگی می‌کنند، بیشتر.

این یکی از تلخ‌ترین پیامدهای تورم است؛ پیامدی که در آمارهای ماهانه و نمودارهای اقتصادی به‌سادگی دیده نمی‌شود. تورم فقط قدرت خرید را نمی‌گیرد؛ فرصت با هم بودن را هم محدود می‌کند.

مسئولانی که امروز جمعه کنار خانواده‌هایشان نشسته‌اند، ناهار می‌خورند، با فرزندان و نوه‌هایشان حرف می‌زنند و شاید از دستاوردها و برنامه‌هایشان می‌گویند، بد نیست لحظه‌ای به خانواده‌هایی فکر کنند که برای برگزاری همین دورهمی ساده باید چند روز حساب‌وکتاب کنند.

مردمی که یک هفته کار می‌کنند، خسته به خانه برمی‌گردند و در روز تعطیل حتی برای یک ناهار خانوادگی هم باید نگران هزینه‌ها باشند.

مگر قرار است مردم فقط کار کنند، پول دربیاورند، خرج کنند و دوباره از نو برای زنده ماندن کار کنند؟ پس سهم زندگی کجاست؟ سهم خندیدن کنار خواهر و برادرها، دیدن نوه‌ها، مهمانی رفتن و مهمانی دادن چه می‌شود؟

اگر سیاست‌های اقتصادی قرار است فقط به تأمین حداقل‌های بقا محدود شود، باید پرسید تکلیف کیفیت زندگی، آرامش خانواده و روابط اجتماعی چه خواهد شد؟

کشوری که در آن مردم برای دور هم نشستن هم باید نگران جیبشان باشند، فقط با بحران معیشت روبه‌رو نیست؛ با بحران روابط انسانی هم مواجه است.

گرانی دارد سفره‌ها را کوچک می‌کند، اما خطر بزرگ‌تر این است که آدم‌ها را از هم دور کند؛ حتی خواهر و برادرها را و این فاصله، شاید از هر گرانی دیگری پرهزینه‌تر باشد.