هشدار کارشناسان درباره قطع درختان شمال به بهانه سیلاب

به گزارش خبرگزاری رکنا، داغ شدن بحث قطع و جمع‌آوری درختان شکسته و افتاده در بستر رودخانه‌ها و همچنین درختان سرپایی که در مکاتبات اخیر از آن‌ها با عنوان «درختان سرپای خطرساز» یاد شده، موضوع احتمال قطع درختان در شمال کشور بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. 

مسئولان منابع طبیعی تأکید دارند که منظور از این مکاتبات، درختان شکسته و افتاده است، اما در برخی نامه‌های منتشرشده، صراحتاً به درختان سرپا نیز اشاره شده است.

درمورد همین موضوع حنیف گلزار، کارشناس محیط‌زیست، به فارس گفت: از نظر من، اصطلاح «درختان شکسته و افتاده» در این بحث می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا درختانی که شکسته‌اند و در کف جنگل قرار گرفته‌اند، صرفاً چوب‌های بلااستفاده نیستند، بلکه بخشی از زیستگاه جنگل به شمار می‌روند.

این کارشناس محیط‌زیست ادامه داد: این درختان زیستگاهی هستند و گاهی وجود آن‌ها حتی از درختان سرپا نیز برای اکوسیستم جنگل اهمیت بیشتری دارد. گونه‌های متنوعی از موجودات زنده، از جمله قارچ‌ها، حشرات، جوندگان و خزندگان، در بدنه این درختان زندگی می‌کنند، لانه می‌سازند و زادآوری می‌کنند. این فرایند به تداوم حیات و پویایی جنگل کمک می‌کند.

گلزار بیان کرد: واقعیت این است که اگر از من یا بسیاری از متخصصان حوزه جنگل درباره تعریف «درختان سرپای خطرساز» سؤال کنید، پاسخ مشخصی برای این اصطلاح نداریم؛ زیرا چنین عنوانی تعریف علمی و فنی روشنی ندارد.

وی افزود: من نمی‌گویم هیچ درختی در هیچ شرایطی نمی‌تواند خطرساز باشد، اما موضوعی که در این مکاتبات مطرح شده، صرفاً به درختان بیمار یا پوسیده محدود نیست. مسئله این است که یک عنوان کلی و مبهم مطرح شده و قرار است بر اساس آن درباره قطع درختان تصمیم‌گیری شود.

این کارشناس محیط‌زیست گفت: شرکت آب منطقه‌ای این موضوع را با این استدلال مطرح می‌کند که امسال ممکن است تحت تأثیر پدیده ال‌نینو، رودخانه‌ها طغیان کنند. بر اساس این استدلال، احتمال داده می‌شود که درختان حاشیه رودخانه‌ها در اثر سیلاب به داخل بستر رودخانه سقوط کنند، مسیر جریان آب را ببندند و در نتیجه، شدت سیلاب افزایش پیدا کند.

وی اظهار داشت: درختان حاشیه رودخانه‌ها نه‌تنها لزوماً خطرساز نیستند، بلکه ریشه‌های آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در تثبیت خاک کرانه‌های رودخانه داشته باشد.

ابهام درباره قطع درختان سرپا

هادی میادلیری، معاون سازمان حفاظت محیط زیست در گفت‌وگو با فارس در پاسخ به پرسشی درباره خطرآفرین اعلام شدن درختان سرپا در برخی مکاتبات دستگاه‌های اجرایی گفت: اساساً مشخص نیست منظور از درخت خطرآفرین چیست و این درخت قرار است برای چه کسی خطر ایجاد کند. چنین عنوانی به‌تنهایی مبنای فنی و مدیریتی برای قطع درختان نیست.

معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست بیان کرد: درختان افتاده در داخل جنگل می‌توانند سرعت حرکت آب را کاهش دهند و با ایجاد تأخیر در رسیدن روان‌آب‌ها به یک نقطه، فرصت بیشتری برای نفوذ آب به خاک فراهم کنند. بنابراین، این درختان نه‌تنها لزوماً عامل سیل نیستند، بلکه می‌توانند در کاهش شدت روان‌آب‌ها نقش داشته باشند.

کیادلیری تأکید کرد: اگر هدف کاهش خطر سیل است، باید مدیریت آب در مناطق شهری به‌درستی انجام شود و از تخریب جنگل‌ها و مراتع بالادست جلوگیری کرد. قطع درختان حاشیه رودخانه‌های جنگلی راهکار مناسبی برای حل این مشکل نیست.

وی گفت: درختان خشک و افتاده بخشی از کارکرد طبیعی جنگل هستند و نباید با استناد به دلایل کلی و احتمالی، زمینه برای قطع گسترده آن‌ها فراهم شود. هرگونه اقدام در این زمینه باید بر اساس بررسی‌های مشخص و ضرورت‌های واقعی مدیریت جنگل انجام شود./ فارس