چرا دیدن موفقیت دیگران ناگهان احساس شکست به ما می دهد؟

ما زندگی واقعی خودمان را با چند تصویر انتخاب شده از زندگی دیگران مقایسه می کنیم؛ مقایسه ای که می تواند احساس عقب ماندن و ناکافی بودن بسازد. یک عکس از ازدواج، خرید خانه، مهاجرت، سفر یا موفقیت شغلی شاید برای صاحب آن فقط ثبت یک لحظه خوشایند باشد، اما برای کسی که تصویر را می بیند می تواند آغاز یک مقایسه آزاردهنده باشد. چرا من هنوز به اینجا نرسیده ام؟

مرور شبکه های اجتماعی گاهی کافی است تا حال فرد تغییر کند. اتفاق خوبی برای دیگری افتاده است، اما ذهن به جای خوشحال شدن، آن موفقیت را به معیاری برای سنجش زندگی خودش تبدیل می کند.

یک عکس چگونه احساس عقب ماندن می سازد؟

مشکل از جایی آغاز می شود که زندگی واقعی خودمان را با ویترین زندگی دیگران مقایسه می کنیم. ما از شکست ها، نگرانی ها، مشکلات مالی، تردیدها و روزهای دشوار خودمان خبر داریم؛ اما از زندگی دیگران معمولا همان لحظه هایی را می بینیم که برای نمایش انتخاب شده اند.

در نتیجه، تمام زندگی خودمان را در برابر چند تصویر انتخاب شده از زندگی فردی دیگر قرار می دهیم. یک عکس موفقیت آمیز ممکن است ماه ها تلاش، شکست، کمک دیگران، بدهی، اضطراب یا تردید پشت صحنه را نشان ندهد.

این موضوع به معنای دروغ بودن تمام تصاویر شبکه های اجتماعی نیست. ممکن است شادی و موفقیت نمایش داده شده کاملا واقعی باشد؛ اما واقعی بودن یک لحظه به معنای کامل بودن تصویری نیست که از زندگی فرد می بینیم.

شبکه های اجتماعی چگونه مقایسه را تشدید می کنند؟

روانشناسی اجتماعی این رفتار را مقایسه اجتماعی می نامد. انسان برای ارزیابی موقعیت، توانایی ها و پیشرفت خود به دیگران نگاه می کند. این مقایسه همیشه ناسالم نیست و گاهی می تواند انگیزه ایجاد کند.

مشکل زمانی شکل می گیرد که فرد به صورت مداوم خودش را با کسانی مقایسه کند که در یک زمینه خاص جلوتر، موفق تر یا برخوردارتر به نظر می رسند. این حالت را می توان مقایسه رو به بالا نامید.

یک نفر ازدواج می کند و فرد به مجرد بودن خودش فکر می کند. دیگری مهاجرت می کند و او فرصت های از دست رفته اش را می شمارد. فردی پیشرفت شغلی می کند و ناگهان شغل فعلی فرد بی ارزش به نظر می رسد.

موفقیت دیگران، وقتی از فیلتر یک ذهن خسته یا نگران عبور می کند، گاهی به مدرکی علیه خود فرد تبدیل می شود.

دام اصلی مقایسه چیست؟

دام اصلی این است که ممکن است فرد اصلا عقب نمانده باشد. هر انسان مسیر، شرایط خانوادگی، امکانات اقتصادی، فرصت ها، محدودیت ها و زمان بندی متفاوتی دارد؛ اما شبکه های اجتماعی بسیاری از این تفاوت ها را پنهان می کنند.

در این فضای فشرده، ممکن است چنین به نظر برسد که همه در یک مسابقه مشترک قرار دارند و باید در سن مشخصی ازدواج کنند، خانه بخرند، مهاجرت کنند یا به موفقیت شغلی برسند.

اما این مسابقه بیشتر در ذهن ساخته می شود. همیشه کسی وجود دارد که در یک زمینه جلوتر به نظر برسد. اگر فرد فقط به مسیر دیگران نگاه کند، ممکن است پیشرفت های خودش را نبیند.

چرا بعضی تصاویر بیشتر حال ما را بد می کنند؟

همه تصاویر تاثیر یکسانی ندارند. معمولا موضوعاتی بیشتر ما را درگیر می کنند که به یکی از نیازها، نگرانی ها یا آرزوهای حل نشده ما مربوط باشند.

ممکن است دیدن سفر دیگران برای فردی بی اهمیت باشد، اما مشاهده ازدواج یک دوست اضطراب او را فعال کند. فرد دیگری شاید با دیدن پیشرفت شغلی همکارش احساس ناکافی بودن کند، زیرا خودش از شرایط کاری فعلی رضایت ندارد.

بنابراین ناراحتی همیشه فقط درباره موفقیت فرد مقابل نیست. گاهی تصویر دیگری، بخشی از زندگی خودمان را به ما یادآوری می کند که از آن ناراضی هستیم یا هنوز برایش تصمیمی نگرفته ایم.

این احساس می تواند به جای سرزنش خود، به یک نشانه تبدیل شود. نشانه ای که می گوید کدام نیاز، ترس یا خواسته در زندگی ما نیازمند توجه بیشتری است.

احساس عقب ماندن همیشه به معنای عقب ماندن واقعی نیست. گاهی این احساس نتیجه مقایسه بیش از اندازه با دیگران و نادیده گرفتن تفاوت مسیرهای زندگی است.

وقتی موفقیت فرد دیگری را می بینیم، ذهن ممکن است بلافاصله کمبودهای زندگی خودمان را برجسته کند. در چنین لحظه ای بهتر است پیش از قضاوت کردن خود، بررسی کنیم آیا چیزی که می بینیم تمام واقعیت زندگی آن فرد است یا فقط بخش قابل نمایش آن.

ما معمولا پشت صحنه زندگی دیگران را نمی بینیم؛ همان طور که دیگران نیز پشت صحنه زندگی ما را نمی بینند. به همین دلیل، مقایسه دو زندگی بر اساس چند تصویر محدود، مقایسه ای دقیق و عادلانه نیست.

پیش از مقایسه این ۳ سوال را از خودتان بپرسید

وقتی دیدن موفقیت دیگری حال شما را تغییر می دهد، پیش از ادامه دادن مقایسه این سه سوال را مطرح کنید:

1. آیا چیزی که می بینم تمام واقعیت زندگی این فرد است یا فقط یک لحظه انتخاب شده؟

2. آیا شرایط، امکانات، محدودیت ها و زمان بندی زندگی ما واقعا قابل مقایسه است؟

3. این احساس چه نیازی را در زندگی من نشان می دهد و کوچک ترین قدمی که می توانم برای آن بردارم چیست؟

پاسخ دادن به این پرسش ها قرار نیست ناراحتی را فورا از بین ببرد. هدف این است که ذهن از مقایسه مبهم و سرزنش کننده به مشاهده دقیق تر و تصمیمی قابل انجام حرکت کند.

اگر بعضی حساب ها به طور مداوم احساس بی ارزشی، اضطراب یا ناامیدی ایجاد می کنند، محدود کردن زمان استفاده، بی صدا کردن موقت آن ها یا تغییر محتوای دنبال شده می تواند به ایجاد فاصله ذهنی کمک کند.

شما عقب نمانده اید

قرار نیست همه افراد در یک سن ازدواج کنند، هم زمان خانه بخرند، در یک دوره مهاجرت کنند یا در یک نقطه به موفقیت شغلی برسند. تفاوت زمان رسیدن به یک هدف، به تنهایی نشانه شکست نیست.

گاهی چیزی که احساس عقب ماندن می سازد، فاصله واقعی ما با دیگران نیست؛ عادت ما به نگاه کردن مداوم به مسیر آن هاست. ممکن است پیشرفت های خودمان را نبینیم، چون معیار سنجش را از زندگی فرد دیگری گرفته ایم.

زندگی شما عقب نیست؛ فقط دارید آن را با خط کش زندگی دیگران اندازه می گیرید.