به گزارش رکنا، بر اساس آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت، تولید خودروهای سواری در دومین ماه تابستان امسال با کاهش ۵۵ درصدی نسبت به مرداد سال گذشته مواجه شده و بیش از ۴۱ هزار دستگاه از تولید ماهانه این بخش کاسته شده است.

طبق آمارنامه مردادماه وزارت صمت، خودروسازان در مرداد ۱۴۰۵ مجموعاً ۳۴ هزار و ۱۱ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند؛ در حالی که این رقم در مرداد ۱۴۰۴ به ۷۵ هزار و ۴۵۵ دستگاه رسیده بود. به این ترتیب، تولید سواری‌ها در یک سال حدود ۴۱ هزار و ۴۴۴ دستگاه کاهش یافته است.

این افت شدید در شرایطی رخ داده که بازار خودرو همچنان با مشکلاتی مانند افزایش قیمت، کاهش قدرت خرید و محدودیت عرضه مواجه است. ادامه افت تولید می‌تواند در ماه‌های آینده شکاف میان عرضه و تقاضا را بیشتر کند.

ایران‌خودرو و سایپا؛ عامل ۷۴ درصد افت تولید مرداد

بررسی آمار شرکت‌ها نشان می‌دهد بخش عمده کاهش تولید سواری کشور در مردادماه به دو خودروساز بزرگ دولتی یعنی ایران‌خودرو و سایپا مربوط می‌شود.

گروه ایران‌خودرو در مرداد سال گذشته ۴۲ هزار و ۹۵۵ دستگاه خودروی سواری تولید کرده بود، اما تولید این گروه در مرداد امسال به ۲۲ هزار و ۳۳۹ دستگاه کاهش یافته است.

به این ترتیب، تولید ماهانه ایران‌خودرو ۲۰ هزار و ۶۱۶ دستگاه افت کرده که به تنهایی تقریباً نیمی از کل کاهش تولید خودروهای سواری کشور را تشکیل می‌دهد.

سایپا نیز شرایط مشابهی داشته است. تولید سواری این گروه از ۱۷ هزار و ۶۲۱ دستگاه در مرداد ۱۴۰۴ به ۷ هزار و ۶۸۴ دستگاه در مرداد ۱۴۰۵ رسیده و کاهش ۹ هزار و ۹۳۷ دستگاهی را تجربه کرده است.

در مجموع، ایران‌خودرو و سایپا روی هم ۳۰ هزار و ۵۵۳ دستگاه کمتر از مرداد سال گذشته خودرو تولید کرده‌اند؛ یعنی حدود ۷۴ درصد از کل افت ۴۱ هزار و ۴۴۴ دستگاهی تولید سواری کشور تنها به این دو گروه مربوط بوده است.

جدول تولید خودروهای سواری در مرداد ۱۴۰۵

سقوط تولید خودروسازان خصوصی

افت تولید تنها به ایران‌خودرو و سایپا محدود نشده و بخش قابل توجهی از خودروسازان خصوصی نیز در مردادماه کاهش تیراژ داشته‌اند.

در میان شرکت‌های خصوصی، مدیران خودرو یکی از شدیدترین افت‌ها را ثبت کرده است. تولید این شرکت از ۳ هزار و ۵۹۶ دستگاه در مرداد سال گذشته به تنها ۱۶۴ دستگاه در مرداد امسال رسیده که به معنای کاهش ۹۵ درصدی است.

اتومبیل‌سازی فردا نیز با افت ۹۸ درصدی، تولید خود را به تنها ۱۸ دستگاه رسانده است. گروه بهمن با کاهش ۷۳ درصدی به ۸۲۲ دستگاه و مکث موتور با افت ۸۳ درصدی به ۲۶۹ دستگاه رسیده‌اند.

کرمان موتور نیز با کاهش ۵۸ درصدی، تولید خود را از ۳ هزار و ۸۷۳ دستگاه به یک هزار و ۶۴۶ دستگاه رسانده است.

با این حال، همه شرکت‌ها در مسیر نزولی قرار نداشته‌اند. تیگارد موتور تولید خود را ۱۵ درصد افزایش داده و دیار خودرو نیز رشد ۱۳۰ درصدی را ثبت کرده است؛ هرچند حجم تولید این دو شرکت در مقایسه با خودروسازان بزرگ بسیار پایین‌تر است.

تولید سواری در پنج ماه نخست سال ۳۶ درصد کاهش یافت

بررسی آمار تجمیعی نیز نشان می‌دهد افت تولید خودرو یک اتفاق مقطعی در مردادماه نبوده است.

در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴، مجموع تولید خودروهای سواری به ۳۶۶ هزار و ۶۲ دستگاه رسیده بود. این رقم در مدت مشابه سال ۱۴۰۵ با کاهش قابل توجه به ۲۳۳ هزار و ۵۳۱ دستگاه رسیده است.

به این ترتیب، تولید سواری کشور در پنج ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۳۲ هزار و ۵۳۱ دستگاه کاهش داشته و افت ۳۶ درصدی را تجربه کرده است.

جدول تولید پنج‌ماهه خودروهای سواری

سایپا بیشترین افت تولید پنج‌ماهه را ثبت کرد

در آمار پنج‌ماهه، برخلاف عملکرد مردادماه که ایران‌خودرو بیشترین کاهش مطلق را داشت، سایپا بیشترین افت تولید را در مجموع پنج ماه ثبت کرده است.

تولید سایپا در این مدت از ۹۶ هزار و ۷۲۸ دستگاه به ۴۹ هزار و ۲۰۶ دستگاه کاهش یافته و این گروه ۴۷ هزار و ۵۲۲ دستگاه کمتر از مدت مشابه سال گذشته تولید کرده است.

ایران‌خودرو نیز با کاهش ۳۹ هزار و ۲۳۴ دستگاهی در رتبه بعدی قرار دارد. مدیران خودرو نیز با کاهش بیش از ۲۲ هزار دستگاهی، یکی از مهم‌ترین عوامل افت تولید در بخش خصوصی بوده است.

در مجموع، ایران‌خودرو و سایپا حدود ۶۵ درصد از کاهش تولید تجمیعی خودروهای سواری در پنج ماه نخست سال را به خود اختصاص داده‌اند.

کاهش تولید در کنار افزایش قیمت؛ بازار خودرو در معرض فشار عرضه

افت ۵۵ درصدی تولید در مرداد و کاهش ۳۶ درصدی تولید پنج‌ماهه در شرایطی اتفاق افتاده که بازار خودرو همچنان با تقاضای قابل توجه و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان روبه‌رو است.

کاهش تولید لزوماً به معنای افزایش فوری قیمت نیست؛ زیرا عواملی مانند نرخ ارز، میزان تقاضا، موجودی خودرو در بازار و شرایط اقتصادی نیز بر قیمت‌ها اثر می‌گذارند. با این حال، ادامه کاهش تیراژ می‌تواند سمت عرضه بازار را تحت فشار قرار دهد.

اگر این روند در ماه‌های آینده نیز ادامه پیدا کند، تعداد خودروهای عرضه‌شده به بازار کاهش خواهد یافت و در صورت ثابت ماندن یا افزایش تقاضا، فاصله میان عرضه و تقاضا بیشتر می‌شود.

در چنین شرایطی، بازار خودرو می‌تواند با فشار قیمتی بیشتری مواجه شود؛ به‌خصوص اگر کاهش تولید با افزایش هزینه‌های تولید، رشد نرخ ارز و افزایش قیمت قطعات هم‌زمان شود.

چرا تولید خودرو سقوط کرده است؟

آمار وزارت صمت به‌تنهایی علت افت تولید را مشخص نمی‌کند، اما کاهش شدید تیراژ در چندین خودروساز نشان می‌دهد که مسئله را نمی‌توان صرفاً به عملکرد یک شرکت نسبت داد.

محدودیت‌های تأمین قطعات، مشکلات نقدینگی، تغییرات نرخ ارز، هزینه‌های بالای تولید، محدودیت‌های واردات و ثبت سفارش، مشکلات زنجیره تأمین و چالش‌های مربوط به قیمت‌گذاری از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر تیراژ تولید خودروسازان اثرگذار باشند.

با این حال، شدت افت در برخی شرکت‌ها قابل توجه است؛ به‌گونه‌ای که تولید برخی خودروسازان خصوصی در مردادماه به کمتر از یک‌دهم سطح سال گذشته رسیده است.

زنگ خطر برای بازار خودرو

آمار تولید مردادماه را می‌توان یکی از جدی‌ترین نشانه‌های تشدید مشکلات سمت عرضه در بازار خودرو دانست. تولید خودروهای سواری در یک ماه بیش از ۴۱ هزار دستگاه کاهش یافته و در مجموع پنج ماه نخست سال نیز افت تولید به بیش از ۱۳۲ هزار دستگاه رسیده است.

اگر خودروسازان نتوانند در ماه‌های آینده بخشی از این عقب‌ماندگی را جبران کنند، کاهش عرضه می‌تواند به یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بازار تبدیل شود.

در شرایطی که بازار خودرو هم‌زمان با افزایش هزینه‌های تولید، نوسان ارز و کاهش قدرت خرید مردم مواجه است، تداوم افت تیراژ می‌تواند معادله بازار را بیش از گذشته به سمت کمبود عرضه و افزایش فشار قیمتی سوق دهد.

بنابراین، مردادماه ۱۴۰۵ تنها یک ماه ضعیف برای تولید خودرو نبود؛ بلکه آمار این ماه در کنار عملکرد پنج‌ماهه، تصویری نگران‌کننده از وضعیت تولید خودروهای سواری در سال جاری ارائه می‌دهد.