آمریکا فشار بر «ناوگان سایه» ایران را افزایش می‌دهد

به گزارش رکنا به نقل از فرارو، وزارت خزانه‌داری آمریکا از دور تازه‌ای از اقدامات اقتصادی علیه ایران خبر داده است؛ اقدامی که این بار علاوه بر اشخاص و شرکت‌های ایرانی، شبکه‌های مالی و تجاری خارج از ایران و حتی شرکت‌های خارجی طرف معامله با تهران را نیز هدف قرار می‌دهد.اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز دوشنبه در تشریح این سیاست گفت واشنگتن قصد دارد مسیرهای دسترسی ایران به منابع مالی در سراسر جهان را مسدود کند. دولت آمریکا این برنامه را بخشی از کارزار گسترده‌ای برای کاهش درآمدهای ایران و افزایش فشار بر شبکه‌های نفتی، مالی و تجاری مرتبط با تهران معرفی کرده است.بر اساس توضیحات مقام‌های آمریکایی، دامنه این اقدامات تنها به تحریم چند فرد یا شرکت محدود نیست و بخش‌هایی مانند فروش نفت، حمل‌ونقل، بانکداری، طلا، رمزارز، فناوری و شرکت‌های واسطه را نیز دربر می‌گیرد.

تحریم نزدیک به ۶۰ فرد، شرکت و کشتی

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که حدود ۶۰ فرد، شرکت، نهاد و کشتی را در چند کشور هدف تحریم قرار داده است.

به ادعای واشنگتن، این شبکه‌ها در تأمین فناوری‌های مورد استفاده در برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران، فعالیت‌های سایبری و ایجاد درآمدهای نفتی برای دولت ایران نقش داشته‌اند.

بخش دیگری از تحریم‌ها متوجه شبکه‌ای از واسطه‌ها، شرکت‌ها و کشتی‌هایی است که آمریکا آنها را بخشی از «ناوگان سایه» ایران می‌داند. این شبکه‌ها در کشورهایی از جمله امارات متحده عربی، هنگ‌کنگ، چین، سنگاپور، سوئیس و برخی کشورهای اروپایی فعالیت دارند و به گفته وزارت خزانه‌داری آمریکا در انتقال نفت ایران و بازگرداندن درآمد حاصل از آن به تهران نقش ایفا می‌کنند.

رمزارز، فناوری، طلا، هواپیمایی و کشتیرانی زیر ذره‌بین آمریکا

مقام‌های آمریکایی مدعی هستند ایران از رمزارزها برای دور زدن تحریم‌ها و انجام مبادلات مالی استفاده می‌کند. در بخش فناوری نیز واشنگتن مدعی است تجهیزات و فناوری‌های پیشرفته در برنامه‌های نظامی ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از نگاه آمریکا، طلا نیز یکی از ابزارهای مورد استفاده ایران برای مقابله با فشارهای اقتصادی و محدودیت‌های اعمال‌شده بر ریال است. در حوزه حمل‌ونقل نیز آمریکا شرکت‌های هواپیمایی و کشتیرانی را به استفاده برای انتقال نیرو، تجهیزات، سلاح، فناوری، طلا و منابع مالی متهم کرده است.

بر اساس سیاست جدید، امکان تحریم شرکت‌ها و اشخاص خارجی که در این حوزه‌ها با ایران همکاری یا به آن خدمات ارائه کنند نیز وجود خواهد داشت. به این ترتیب، خطر تحریم‌های ثانویه تنها متوجه طرف‌های ایرانی نخواهد بود و شرکت‌های خارجی نیز در صورت ادامه همکاری با بخش‌های هدف‌گذاری‌شده اقتصاد ایران با محدودیت مواجه می‌شوند.

هشدار آمریکا به شرکای اقتصادی ایران

واشنگتن همزمان به کشورها و شرکت‌هایی که به تجارت با ایران ادامه می‌دهند هشدار داده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده است که دولت‌ها و شرکت‌های مختلف برای متوقف کردن فعالیت‌های مرتبط با ایران مهلتی مشخص خواهند داشت و در صورت ادامه این فعالیت‌ها، آمریکا آماده اقدام خواهد بود.

بر اساس گزارش رویترز، واشنگتن در این مرحله از اعمال فوری شدیدترین تحریم‌های ثانویه خودداری کرده، اما به طرف‌های تجاری ایران هشدار داده است که ادامه همکاری با تهران می‌تواند آنها را در معرض خطر از دست دادن دسترسی به نظام مالی مبتنی بر دلار آمریکا قرار دهد.

بسنت نیز بدون اعلام نام کشورهایی که ممکن است هدف این اقدامات قرار گیرند، گفت آمریکا قصد دارد مسیرهایی را که از طریق آنها ایران به منابع مالی دسترسی پیدا می‌کند، مسدود کند.

او همچنین به بانک‌ها و مؤسسات مالی هشدار داد که کمک به ارتباطات مالی ایران می‌تواند به حذف آنها از نظام مالی آمریکا منجر شود. بسنت حتی خواستار تعطیلی شعب بانک ملی ایران شد و تأکید کرد که هیچ طرفی خارج از دامنه تحریم‌های آمریکا قرار ندارد.

آمریکا فشار بر «ناوگان سایه» ایران را افزایش می‌دهد

یکی از محورهای اصلی تحریم‌های جدید، مقابله با شبکه‌ای است که واشنگتن از آن با عنوان «ناوگان سایه» ایران یاد می‌کند.

بر اساس اعلام وزارت خزانه‌داری آمریکا، بخشی از این شبکه در امارات، هنگ‌کنگ، چین، سنگاپور، سوئیس و برخی کشورهای اروپایی فعال است. آمریکا مدعی است این شبکه با استفاده از شرکت‌ها، واسطه‌ها و کشتی‌های مختلف، انتقال نفت ایران و جابه‌جایی درآمدهای حاصل از فروش آن را تسهیل می‌کند.

خزانه‌داری آمریکا همچنین دستورالعمل جدیدی درباره خطرات تحریمی فعالیت‌های مرتبط با حمل‌ونقل دریایی در تنگه هرمز منتشر کرده است.

«روز D اقتصادی»؛ تعبیر آمریکا برای دور جدید فشارها

بسنت برای توصیف این مرحله از تحریم‌ها از تعبیر «روز D» یا D-Day استفاده کرده است؛ اصطلاحی که به عملیات بزرگ نیروهای آمریکا و متحدانش برای پیاده‌سازی نیرو در نورماندی و آغاز مرحله مهمی از جنگ جهانی دوم علیه آلمان نازی اشاره دارد.

وزیر خزانه‌داری آمریکا گفت همان‌گونه که عملیات D-Day آغاز یک کارزار نظامی گسترده بود، واشنگتن نیز اکنون کارزار اقتصادی خود علیه شبکه‌های مالی ایران را آغاز کرده است.

به گفته او، هدف این سیاست قطع شریان‌های اقتصادی است که به تأمین مالی حکومت ایران کمک می‌کنند و در نهایت افزایش انزوای اقتصادی تهران است. وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز این اقدامات را آغاز یک کارزار «مداوم و نظام‌مند» برای محدود کردن منابع مالی ایران توصیف کرده است.

بسنت چهار روز پیش نیز از آماده شدن «سخت‌ترین تحریم‌ها در تاریخ» علیه ایران خبر داده بود. او در گفت‌وگو با CNBC گفته بود اقدامات اقتصادی جدید در کنار محاصره ایران دنبال خواهد شد و هدف آن وارد کردن فشار کافی برای فروپاشی حکومت ایران است. وزیر خزانه‌داری آمریکا همچنین از کشورهایی مانند چین خواسته بود در اعمال فشار اقتصادی علیه تهران با واشنگتن همکاری کنند.

چین؛ مهم‌ترین آزمون تحریم‌های جدید آمریکا

چین در سیاست جدید آمریکا اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چرا که یکی از مهم‌ترین خریداران نفت ایران به شمار می‌رود.

با وجود هشدارهای واشنگتن، تحریم‌های اعلام‌شده در این مرحله شامل برخی مؤسسات مالی چینی که مظنون به تسهیل تجارت نفت ایران هستند، نشده است.

بسنت در پاسخ به پرسشی درباره بانک‌های چینی گفت هیچ کشوری از دامنه تحریم‌های آمریکا خارج نیست، اما واشنگتن در این مرحله از اعمال فوری تحریم علیه این مؤسسات خودداری کرده است.

رویترز احتمال داده است که نگرانی از پیامدهای تحریم بانک‌های چین و احتمال واکنش متقابل پکن از عوامل احتیاط آمریکا در این زمینه باشد.

وزارت خارجه چین نیز اعلام کرده است که اعمال فشار و تحریم به حل مسائل کمک نمی‌کند و پکن اقدامات لازم برای حفاظت از منافع خود را انجام خواهد داد.

واکنش ایران به تحریم‌های جدید آمریکا

در ایران نیز مقام‌های دولتی از آمادگی برای مقابله با فشارهای جدید آمریکا خبر داده‌اند.

علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد ایران، در واکنش به تحریم‌های جدید اعلام کرد تهران ابزارهای لازم برای مقابله با این اقدامات را در اختیار دارد و در صورت افزایش فشار اقتصادی، واکنش ایران صرفاً دفاعی نخواهد بود.

پیش از اعلام بسته جدید تحریم‌ها نیز برخی مقام‌های ایرانی از جمله محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره پیامدهای ادامه فشار اقتصادی آمریکا هشدار داده بودند. از جمله گزینه‌های مطرح‌شده، کاهش صادرات نفت از خلیج فارس و انجام اقدامات متقابل در برابر تحریم‌ها بوده است.

همچنین خبرهای غیررسمی درباره فشار آمریکا بر دولت عراق برای کاهش روابط اقتصادی با ایران، از جمله توقف پروازها میان دو کشور، منتشر شده است.

تعلیق برخی مجوزهای قبلی ایران

وزارت خزانه‌داری آمریکا در کنار اعمال تحریم‌های جدید، چند مجوز پیشین مرتبط با ایران را نیز تعلیق کرده است.

برخی از این مجوزها پیش‌تر امکان انجام شماری از پرداخت‌های حواله‌ای به ایران و دسترسی ایرانیان به بخش‌هایی از حوزه‌های فرهنگی و دانشگاهی آمریکا را فراهم می‌کردند.

به این ترتیب، دور تازه فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران علاوه بر تمرکز بر درآمدهای نفتی و شبکه‌های مالی، حوزه‌های رمزارز، فناوری، طلا، هواپیمایی و کشتیرانی را نیز دربر گرفته و شرکت‌ها و نهادهای خارجی طرف معامله با ایران را در معرض خطر تحریم‌های ثانویه قرار داده است.