تجهیزات عکاسی گران، سفارش‌ها شدیدا کم شد/ هزاران عکاس مجوز ندارند و زیرزمینی کار می‌کنند/ هوش مصنوعی نه تهدید نیست بلکه فرصت است

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، محمدرضا محمدی، رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران با تشریح مهم‌ترین چالش‌های این صنف، از افزایش چندبرابری هزینه تجهیزات و مواد مصرفی، کاهش قدرت خرید مشتریان و دشواری صدور مجوز برای برخی فعالان خبر داد و در عین حال، هوش مصنوعی و ورود نسل جوان به این حرفه را از ظرفیت‌های مهم آینده عکاسی و فیلمبرداری دانست.

بخشنامه‌ای که می‌تواند فعالیت صدها واحد صنفی را تحت تأثیر قرار دهد

محمدی درباره جدیدترین مسائل و چالش‌های صنفی گفت: مهم‌ترین موضوعات که اخیراً با آن مواجه شده‌ایم، به شرایط صدور و تمدید مجوز کسب و موضوع کاربری محل فعالیت مربوط می‌شود. پیش از این، برای برخی واحدهای صنفی که در محل‌هایی با شرایط خاص فعالیت می‌کردند، از برگه‌ای تحت عنوان «عوارض کسب و پیشه» استفاده می‌شد و این مدرک در فرآیند صدور جواز کسب مورد استناد قرار می‌گرفت.

به گفته وی، اخیراً هیئت عالی نظارت و دستگاه‌های مربوطه اعلام کرده‌اند که «عوارض کسب و پیشه» دیگر نمی‌تواند به‌عنوان ملاک دریافت جواز کسب مورد استفاده قرار گیرد.

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران با انتقاد از این تصمیم گفت: این موضوع می‌تواند تعداد بسیار زیادی از واحدهای صنفی را در سراسر کشور با مشکل مواجه کند و حتی تعداد قابل توجهی از واحدهای فعال را از نظر مجوز دچار مشکل کند.

جهش قیمت تجهیزات و مواد مصرفی

محمدی یکی دیگر از مشکلات اصلی فعالان این صنف را افزایش شدید قیمت تجهیزات و مواد مصرفی عنوان کرد و گفت: تقریباً همه نیازهای صنف عکاسی و تصویربرداری به واردات وابسته است و تعداد نمایندگی‌های رسمی برای تأمین این اقلام در کشور بسیار محدود است.

به گفته او، بخش قابل توجهی از تجهیزات و مواد مورد نیاز این صنف از مسیرهای غیررسمی وارد کشور می‌شود و به همین دلیل، قیمت‌ها به‌شدت تحت تأثیر نوسانات ارزی قرار دارد.

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران اظهار کرد: گاهی ممکن است نرخ ارز دو برابر شود، اما قیمت برخی مواد و تجهیزات مورد استفاده در این صنف تا چندین برابر افزایش پیدا کند. هزینه دوربین، تجهیزات تصویربرداری، قطعات یدکی و همچنین مواد مصرفی مانند کاغذ و مواد مورد نیاز برای چاپ و ظهور عکس، همگی در مقایسه با سال گذشته افزایش چشمگیری داشته‌اند.

افزایش قیمت خدمات و کوچک شدن سبد خرید مشتریان

محمدی با اشاره به تأثیر این گرانی‌ها بر قیمت نهایی خدمات گفت: افزایش هزینه‌های تجهیزات و مواد اولیه قیمت خدمات عکاسی و فیلمبرداری را تحت تأثیر قرار داده و در مقابل، قدرت خرید مشتریان کاهش یافته است. خانواده‌ها برای هزینه‌های خود سبد مشخصی دارند و در شرایط افزایش هزینه‌های زندگی، خدماتی مانند عکاسی و فیلمبرداری سهم محدودتری از این سبد را به خود اختصاص می‌دهد.

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران تأکید کرد: در شرایط فعلی، فعالان این صنف با یک چالش دوگانه روبه‌رو هستند؛ از یک سو هزینه‌های فعالیت و تأمین تجهیزات افزایش یافته و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید مردم باعث محدود شدن میزان سفارش خدمات شده است.

کاهش فعالیت و تعدیل نیرو

محمدی در پاسخ به پرسشی درباره میزان تعدیل نیرو و کاهش فعالیت واحدهای صنفی در یک سال و نیم گذشته و با گذراندن دو جنگ در کشور، گفت که آمار دقیقی در این زمینه در اختیار ندارد، اما به گفته وی، میزان آسیب واردشده به صنف بسیار قابل توجه بوده و بسیاری از فعالان این حوزه با تعطیلی یا کاهش جدی فعالیت مواجه شده‌اند.

فعالیت زیرزمینی؛ نتیجه سخت‌تر شدن مسیر دریافت مجوز

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران با اشاره به وضعیت واحدهای صنفی این حوزه در پایتخت اظهار کرد: بیش از هزار و ۵۰۰ واحد عکاسی در شهر تهران به‌صورت مجاز و تحت نظارت اتحادیه فعالیت می‌کنند. این واحدها موظف به رعایت ضوابط مختلف صنفی، از جمله مسائل مرتبط با ارتباط با مشتری و حفظ امنیت اطلاعات و تصاویر مشتریان هستند.

وی افزود: در کنار این واحدهای مجاز، تعدادی از افراد بدون داشتن شرایط لازم و به‌صورت زیرزمینی فعالیت می‌کنند. برآورد ما این است که چندین هزار واحد یا فرد در این شرایط مشغول فعالیت هستند.

محمدی هشدار داد: اگر شرایط دریافت مجوز برای واحدهای موجود دشوارتر شود، بخشی از واحدهای مجاز ممکن است نتوانند فعالیت خود را ادامه دهند. این افراد در نهایت برای تأمین معاش خود ناچار می‌شوند به فعالیت زیرزمینی روی بیاورند.

وی تأکید کرد: چنین اتفاقی نه‌تنها به اقتصاد کشور آسیب می‌زند، بلکه نظارت صنفی، مالیاتی و حتی امنیتی را نیز دشوارتر می‌کند. وقتی یک فعال اقتصادی از چارچوب قانونی خارج شود، دیگر بسیاری از نهادهای مسئول امکان نظارت مؤثر بر فعالیت او را نخواهند داشت.

درخواست اتحادیه برای تسهیل صدور مجوز

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران در ادامه خواستار تسهیل فرآیند دریافت مجوز برای فعالان این حوزه شد و گفت: بخش بسیار زیادی از فعالان بدون مجوز تمایل دارند زیرمجموعه اتحادیه قرار بگیرند و به‌صورت قانونی فعالیت کنند، اما شرایط و مقررات موجود در برخی موارد مانع این کار می‌شود.

وی افزود: درخواست ما این است که روند صدور مجوز و پاسخگویی به درخواست‌ها تسهیل شود تا به‌ویژه جوانانی که وارد این حرفه شده‌اند، بتوانند به‌صورت قانونی فعالیت کنند و تحت نظارت اتحادیه قرار بگیرند.

از زمان کرونا بازار عکاسان دگرگون شد

محمدرضا محمدی، رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران، با اشاره به تأثیرات گسترده همه‌گیری کرونا بر فعالیت فعالان این صنف گفت: شیوع کرونا باعث شد بخش قابل توجهی از مشاغل مرتبط با عکاسی و فیلمبرداری با کاهش شدید فعالیت مواجه شوند. پیش از کرونا، بخش مهمی از فعالیت عکاسان به ثبت عکس‌های پرسنلی برای ادارات و سازمان‌ها اختصاص داشت، اما با غیرحضوری شدن بسیاری از امور، این بخش از بازار تا حد زیادی از بین رفت. مدارس و ثبت‌نام‌های آموزشی در دوره‌ای غیرحضوری شد و همین مسئله، بخشی از تقاضا برای خدمات عکاسی را کاهش داد.

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران ادامه داد: محدودیت‌های مربوط به تجمعات ضربه جدی دیگری به این صنف وارد کرد. برگزاری مراسم عروسی، جشن‌ها و دورهمی‌ها که بخش مهمی از بازار عکاسان و فیلمبرداران را تشکیل می‌دهد، در دوره کرونا تقریباً متوقف شد و فعالان این حوزه با کاهش شدید سفارش‌ها روبه‌رو شدند. اگرچه اکنون برگزاری مراسم به‌تدریج از سر گرفته شده، اما بازار هنوز به شرایط پیشین بازنگشته است.

ورود به حرفه عکاسی و فیلمبرداری؛ حداقل یک تا یک‌ونیم سال آموزش مستمر

محمدرضا محمدی، رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران، درباره میزان تخصصی بودن این حرفه و مدت‌زمان لازم برای ورود افراد جدید به بازار کار گفت: عکاسی و فیلمبرداری از جمله مشاغلی هستند که فرد برای فعالیت حرفه‌ای در آنها باید هم مهارت فنی داشته باشد و هم بتواند توانایی‌های خود را در بازار به‌درستی عرضه و بازاریابی کند.

وی افزود: این حوزه به‌طور مداوم در حال تغییر و پیشرفت است و فعالان آن همواره باید دانش و مهارت خود را به‌روز کنند. در صنف ما هیچ‌کس نمی‌تواند ادعا کند که پس از چند سال به نقطه‌ای رسیده که دیگر نیازی به یادگیری ندارد.

محمدی با اشاره به سابقه بیش از سه دهه فعالیت خود در این حوزه اظهار کرد: من شخصاً از سال ۱۳۷۱ در این رشته فعالیت می‌کنم؛ با وجود این، هنوز هم وقتی به مسیر کاری‌ام نگاه می‌کنم، می‌بینم جای پیشرفت و یادگیری وجود دارد. فناوری و تکنولوژی در این حرفه دائماً در حال تکامل است.

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران ادامه داد: اگر فردی باانگیزه وارد این حوزه شود و کار را به‌صورت جدی دنبال کند، حداقل یک تا یک‌ونیم سال زمان لازم دارد تا بتواند به سطحی برسد که برای انجام حرفه‌ای کار آماده باشد. البته این پایان مسیر نیست و یادگیری در این حرفه همواره ادامه دارد.

جوانان، بخش مهمی از آینده صنف

محمدی درباره ترکیب سنی فعالان این حوزه نیز گفت: بخش قابل توجهی از افرادی که در سال‌های اخیر وارد حوزه عکاسی و فیلمبرداری شده‌اند، جوان هستند و این موضوع می‌تواند برای آینده صنف یک ظرفیت مهم محسوب شود.

وی با اشاره به نقش فناوری‌های جدید در جذب جوانان به این حوزه اظهار کرد: امروز فناوری، به‌ویژه هوش مصنوعی، تقریباً با همه مشاغل ارتباط پیدا کرده و عکاسی و تصویربرداری نیز از این قاعده مستثنی نیست.

هوش مصنوعی؛ فرصتی برای آینده عکاسی و تصویربرداری

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران با بیان اینکه هوش مصنوعی محدود به یک یا چند حرفه خاص نیست، گفت: هر شغلی را که نام ببرید، می‌توان نشان داد که هوش مصنوعی به نوعی با آن ارتباط پیدا کرده است. در مورد عکاسی و تصویربرداری این فناوری نه‌تنها یک تهدید نیست، بلکه می‌تواند فرصت بسیار بزرگی برای آینده این حرفه ایجاد کند و به یکی از ابزارهای مکمل این حرفه تبدیل شود.

وی افزود: حوزه تصویر، محتواسازی و خدمات مرتبط با تولید محتوای تصویری، ظرفیت بالایی برای استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی دارد و فعالان این صنف می‌توانند با یادگیری و استفاده درست از این فناوری، خدمات جدیدی به مشتریان ارائه کنند.

محمدی تأکید کرد: آینده این حوزه به سمت ترکیب مهارت‌های سنتی عکاسی و فیلمبرداری با فناوری‌های جدید حرکت خواهد کرد و کسانی موفق‌تر خواهند بود که بتوانند خود را با این تغییرات هماهنگ کنند. با دو انتخاب مواجه هستیم؛ یا در برابر موج مقاومت کنیم یا موج‌سواری را یاد بگیریم. کسانی که بتوانند از فناوری‌های جدید به نفع کار خود استفاده کنند، برنده خواهند بود.»

وی با اشاره به تجربه ورود دوربین‌های دیجیتال به بازار افزود: در زمان ورود دوربین‌های دیجیتال گروهی در برابر این تغییر مقاومت کردند و در نهایت از بازار عقب ماندند، اما عده‌ای دیگر خود را با شرایط جدید تطبیق دادند و از این تحول برای توسعه کسب‌وکارشان استفاده کردند.

فعالیت صنفی؛ همچنان وابسته به حضور فیزیکی

رئیس اتحادیه عکاسان و فیلمبرداران تهران درباره وضعیت اعضای این اتحادیه گفت: بیشتر فعالان رسمی این صنف دارای واحد صنفی و محل مشخص برای ارائه خدمات هستند. فعالیت در حوزه عکاسی و فیلمبرداری با برخی مشاغل دیگر تفاوت دارد. هرچند در برخی رسته‌ها امکان دریافت مجوز برای فعالیت سیار یا ارائه خدمات به‌صورت مجازی فراهم شده، اما در حرفه عکاسی، ارتباط حضوری میان عکاس و مشتری همچنان اهمیت زیادی دارد.

محمدی ادامه داد: اقداماتی در حوزه فعالیت سیار انجام شده، اما هنوز به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم و پیگیری‌ها ادامه دارد. از سوی دیگر، ارائه کامل خدمات این صنف در فضای مجازی با محدودیت‌هایی روبه‌رو است؛ چراکه مشتری به‌ویژه در حوزه مراسم و عروسی، معمولاً نیاز دارد نمونه کارها و کیفیت خدمات را از نزدیک بررسی کند.