پشت پرده فواید و مضرات شیر؛ حقیقتی که باید بدانید

به گزارش رکنا،  نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که مصرف متعادل شیر می‌تواند با بهبود سلامت قلب و کاهش خطر مرگ‌ومیر همراه باشد، اما زیاده‌روی در مصرف آن ممکن است خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها را افزایش دهد.

شیر سال‌هاست به‌عنوان یکی از پایه‌های اصلی یک رژیم غذایی سالم شناخته می‌شود و از دوران کودکی تا سالمندی در برنامه غذایی بسیاری از افراد جای دارد. این نوشیدنی سرشار از مواد مغذی مهمی مانند کلسیم، فسفر، پروتئین، ویتامین‌های گروه B، پتاسیم و ویتامین D است و نقش مهمی در حفظ سلامت استخوان‌ها، دندان‌ها و تامین انرژی بدن ایفا می‌کند.

با این حال، مصرف شیر برای همه افراد مناسب نیست. برخی افراد به پروتئین‌های موجود در شیر گاو حساسیت دارند و حدود دو درصد از کودکان با این نوع آلرژی مواجه هستند. از سوی دیگر، افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز نیز پس از مصرف شیر ممکن است علائمی مانند نفخ، درد شکم و اسهال را تجربه کنند.

در سال‌های اخیر، پژوهشگران تلاش کرده‌اند تاثیر مصرف شیر بر سلامت بلندمدت را بررسی کنند. هرچند برخی مطالعات از نقش محافظتی شیر در سلامت قلب و افزایش طول عمر خبر داده‌اند، اما برخی تحقیقات نیز درباره ارتباط احتمالی مصرف زیاد شیر با بعضی سرطان‌ها هشدار داده‌اند.

در تازه‌ترین مطالعه، پژوهشگران به سرپرستی شیانگ جون وانگ از دانشگاه دانشگاه سان یات‌سن داده‌های بیش از ۱۸ هزار نفر بالای ۵۰ سال را بررسی کردند. این افراد در ابتدای مطالعه که بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ انجام شد، سابقه بیماری‌های قلبی-عروقی نداشتند.

یکی از نکات قابل توجه این تحقیق، پایین بودن میزان مصرف شیر در میان شرکت‌کنندگان بود؛ به‌طوری‌که نزدیک به ۷۰ درصد آن‌ها اصلاً شیر مصرف نمی‌کردند. حدود ۱۵ درصد، هفته‌ای یک تا سه وعده و نزدیک به ۱۶ درصد بیش از سه وعده در هفته شیر می‌نوشیدند.

پژوهشگران به مدت میانگین ۱۱.۵ سال وضعیت سلامت شرکت‌کنندگان را زیر نظر گرفتند. در این مدت، ۲۶۹۷ نفر جان خود را از دست دادند که ۹۱۷ مورد به بیماری‌های قلبی و ۱۰۲۹ مورد به سرطان مربوط بود.

نتایج نشان داد افرادی که به‌صورت متعادل شیر مصرف می‌کردند، نسبت به افرادی که اصلاً شیر نمی‌نوشیدند، خطر کمتری برای مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و مرگ‌ومیر کلی داشتند.

اما در گروهی که بیش از سه بار در هفته شیر مصرف می‌کردند، خطر مرگ ناشی از سرطان افزایش یافته بود؛ موضوعی که به‌ویژه درباره سرطان مری بیشتر مشاهده شد. البته محققان ارتباط معناداری میان مصرف زیاد شیر و افزایش خطر برخی سرطان‌های دیگر مانند سرطان ریه، کبد، دستگاه گوارش، روده بزرگ و مقعد پیدا نکردند.

پژوهشگران تاکید کردند که این مطالعه تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد و نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که شیر به‌طور مستقیم از قلب محافظت می‌کند یا عامل ایجاد سرطان است.

به گفته محققان، عوامل دیگری مانند سبک زندگی، ویژگی‌های ژنتیکی و ترکیبات موجود در شیر نیز ممکن است در این نتایج نقش داشته باشند و برای رسیدن به پاسخ قطعی، تحقیقات بیشتری لازم است.

این یافته‌ها یک پیام مهم را یادآوری می‌کنند؛ در مورد شیر، بیشتر خوردن لزوماً بهتر نیست و مصرف متعادل آن می‌تواند بهترین انتخاب باشد.

نتایج این پژوهش در نشریه Clinical Nutrition منتشر شده است.