نسخه تکراری وزارت اقتصاد برای جبران زخمی که خودش درمان نکرده است / وقتی تورم می تازد، کالابرگ عقب می ماند!

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، وزیر امور اقتصادی و دارایی از افزایش مبلغ کالابرگ دهک های پایین در دو هفته آینده خبر داده است؛ خبری که در نگاه نخست می تواند نشانه ای از توجه دولت به معیشت اقشار ضعیف تلقی شود اما پرسش اصلی اینجاست که در اقتصادی که تورم با سرعتی بی سابقه در حال پیشروی است، افزایش چندصد هزار تومانی یا حتی 1 میلیون تومانی کالابرگ تا چه اندازه می تواند زندگی مردم را تغییر دهد؟

این وعده در شرایطی مطرح می شود که حتی برخی مسئولان سابق کشور نسبت به وضعیت تورم هشدار می دهند. ولی الله سیف، رئیس کل پیشین بانک مرکزی، اگرچه معتقد است ایران در آستانه ابرتورم قرار ندارد اما همزمان تأکید کرده که اقتصاد ایران به تورم سه رقمی نزدیک شده است؛ هشداری که به خودی خود نشان دهنده عمق بحران معیشتی موجود است.

تورم دیگر صرفا یک شاخص اقتصادی نیست؛ به یک بحران اجتماعی تبدیل شده است. تورم 53.9 درصدی، تورم نقطه به نقطه 77.2 درصدی و تورم ماهانه 8.5 درصدی به زبان ساده یعنی درآمد خانوارها هیچ شانسی برای رسیدن به هزینه های زندگی ندارد. در چنین شرایطی، هر ماه بخشی از قدرت خرید مردم از بین می رود و فاصله میان درآمد و هزینه عمیق تر می شود.

وزارت اقتصاد از افزایش کالابرگ می گوید؛ مردم از آب رفتن سفره ها

اگر دولت امروز برای هر نفر 1 میلیون تومان کالابرگ در نظر گرفته است، این پرسش مطرح است که این مبلغ دقیقا کدام بخش از زندگی مردم را پوشش می دهد؟ آیا می توان با 1 میلیون تومان هزینه خوراک یک هفته یک خانوار را تأمین کرد؟ آیا این مبلغ می تواند بخشی از هزینه دارو، اجاره مسکن، حمل و نقل یا آموزش فرزندان را جبران کند؟

واقعیت این است که بسیاری از خانوارها دیگر از تأمین مسکن، خودرو، سفر و تفریح عبور کرده اند و اکنون برای تأمین ابتدایی ترین نیازهای غذایی و درمانی خود با مشکل مواجه هستند. روایت هایی که از زندگی مردم منتشر می شود، گویای همین واقعیت تلخ است؛ زن سالمندی در گفتگو با خبرنگار اجتماعی رکنا می گوید که به دلیل گرانی دارو ناچار به حذف بخشی از درمان خود شده و اگر داروهایش را تهیه کند، دیگر توان خرید چند کیلو برنج را ندارد. خانواده هایی که یخچال های خالی دارند اما در سامانه های دولتی در دهک های بالا قرار گرفته اند و از دریافت حمایت محروم شده اند.

همین مسئله، ضعف بزرگ دیگر سیاست کالابرگ را آشکار می کند؛ خطاهای گسترده در دهک بندی. چگونه ممکن است خانواری که درآمدی زیر خط فقر دارد، صرفا به دلیل داشتن یک خانه موروثی یا ثبت نام در طرح نهضت ملی مسکن، در دهک 9 یا 10 قرار گیرد و از حمایت های دولتی محروم شود؟ اگر نظام شناسایی نیازمندان با واقعیت زندگی مردم فاصله دارد، افزایش مبلغ کالابرگ نیز نمی تواند نیاز واقعی آنها را برآورده کند.

وزارت اقتصاد و بانک مرکزی؛ از مهار تورم جا ماند

نکته مهم تر آن است که وزارت اقتصاد و بانک مرکزی در کنار نقش حمایتی، متولیان اصلی مهار تورم و حفظ ارزش پول ملی نیز هستند. وقتی قیمت کالاهای اساسی ماه به ماه افزایش می یابد و قدرت خرید مردم با سرعتی بیش از رشد درآمدها کاهش پیدا می کند، تمرکز صرف بر افزایش مبالغ حمایتی نمی تواند جایگزین سیاست های ضدتورمی شود. زیرا هر میزان افزایش کالابرگ، در صورت تداوم روند کنونی تورم، ظرف مدت کوتاهی بی اثر خواهد شد.

اقتصاد ایران امروز بیش از آنکه به وعده افزایش کالابرگ نیاز داشته باشد، به مهار تورم نیاز دارد. مردم از سیاست هایی که هر چند ماه یک بار برای جبران بخشی از خسارت تورم اجرا می شود، خسته شده اند. آنها انتظار دارند ریشه مشکل درمان شود، نه اینکه هر بار مُسکنی کوچک برای دردی بزرگ تجویز شود.

افزایش کالابرگ شاید بتواند چند روزی از فشار معیشتی برخی خانوارها بکاهد، اما نمی تواند پاسخی برای بحرانی باشد که سال هاست سفره مردم را کوچک تر کرده است. تا زمانی که تورم مهار نشود، هر رقم جدیدی که به کالابرگ افزوده شود، تنها عددی است که زیر سایه گرانی، پیش از آنکه به دست مردم برسد، ارزش خود را از دست می دهد.