هفت سال انتظار برای خانه؛ فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی پاسخ دهد نهضت ملی مسکن به کجا رسید؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی، طرح نهضت ملی مسکن که با هدف خانه دار کردن اقشار متوسط و کم درآمد و افزایش عرضه مسکن در کشور آغاز شد، اکنون وارد یکی از حساس ترین مقاطع خود شده است. طرحی که قرار بود پاسخ دولت به بحران مسکن باشد، امروز با پرسش های متعددی درباره میزان پیشرفت، زمان بندی تحویل واحدها و هزینه های تحمیل شده به متقاضیان روبه رو است.

رضا فرهادزاده، مدیرکل دفتر پایش و طرح ریزی طرح های مسکن وزارت راه و شهرسازی، در تازه ترین اظهارات خود اعلام کرده است که از مجموع حدود ۸۴۰ هزار متقاضی مؤثر، برای ۸۲۷ هزار نفر پروژه تخصیص یافته و روند اجرای طرح ها در حال رصد و پایش مستمر است. وی همچنین از ابلاغ مصوبه افزایش سقف تسهیلات ۱۶۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن به ۸۵۰ میلیون تومان خبر داده و این اقدام را گامی برای تسریع در تکمیل پروژه ها دانسته است.

با این حال، آنچه در این میان کمتر مورد توجه قرار می گیرد، وضعیت واقعی پروژه ها در سطح کشور است. وزارت راه و شهرسازی هنوز آمار جامعی از تعداد واحدهای تکمیل شده، واحدهای تحویل شده، پروژه های متوقف یا پروژه هایی که با کمبود منابع مالی و زیرساختی مواجه هستند، منتشر نکرده است. این در حالی است که متقاضیان پس از سال ها انتظار، بیش از هر چیز خواهان شفافیت درباره سرنوشت واحدهای خود هستند.

ابهام ها زمانی پررنگ تر می شود که عملکرد وزارت راه و شهرسازی در دوره مدیریت فرزانه صادق نیز مورد بررسی قرار گیرد. از زمان آغاز به کار وزیر راه و شهرسازی در مرداد ۱۴۰۳ تاکنون، گزارش روشنی از میزان پیشرفت واقعی پروژه ها، تعداد واحدهای تحویل شده در این دوره و برنامه زمان بندی تکمیل پروژه های نیمه تمام منتشر نشده است. در نتیجه افکار عمومی و متقاضیان نمی دانند طی نزدیک به دو سال گذشته چه میزان از عقب ماندگی های انباشته طرح جبران شده است.

در کنار این موضوع، بسیاری از متقاضیان نهضت ملی مسکن از افزایش مستمر آورده های نقدی گلایه دارند. بر اساس اظهارات ثبت نام کنندگان در نقاط مختلف کشور، طی سال های گذشته بارها مبالغ جدیدی برای ادامه ساخت واحدها از آنان مطالبه شده است. هزینه هایی که هر بار با استناد به افزایش قیمت مصالح ساختمانی، رشد هزینه های ساخت یا کمبود منابع مالی پروژه ها توجیه شده است.

متقاضیان می گویند در حالی که آورده های آنان در چند مرحله افزایش یافته، هنوز زمان مشخصی برای تحویل بسیاری از پروژه ها اعلام نشده و برخی طرح ها همچنان در مراحل ابتدایی ساخت قرار دارند. این مسئله باعث شده بخشی از متقاضیان نسبت به تحقق وعده های داده شده و زمان بهره برداری از واحدها دچار تردید شوند.

از سوی دیگر، افزایش سقف تسهیلات ساخت به ۸۵۰ میلیون تومان نیز پرسش های تازه ای را مطرح کرده است. هرچند وزارت راه این تصمیم را راهکاری برای تکمیل سریع تر پروژه ها می داند، اما کارشناسان معتقدند صرف افزایش رقم وام نمی تواند جایگزین برنامه ریزی دقیق، تأمین مالی پایدار و مدیریت کارآمد پروژه ها شود. ضمن آنکه هنوز مشخص نیست اقساط این تسهیلات تا چه اندازه با توان مالی متقاضیان همخوانی دارد.

نکته قابل تأمل دیگر، نبود گزارش های شفاف و قابل ارزیابی درباره عملکرد طرح در سطح استان هاست. در حالی که مسئولان از «جهش» در روند اجرای پروژه ها سخن می گویند، اطلاعات دقیقی درباره میزان این پیشرفت، تعداد واحدهای تکمیل شده در ماه های اخیر و سهم هر استان از این روند منتشر نشده است.

اکنون پس از گذشت سال ها از آغاز بزرگ ترین برنامه حمایتی مسکن کشور، پرسش اصلی متقاضیان همچنان بی پاسخ مانده است؛ چه تعداد از واحدهای نهضت ملی مسکن واقعاً به سرانجام رسیده اند و چه زمانی صدها هزار متقاضی که سال ها آورده پرداخت کرده اند، کلید خانه های خود را دریافت خواهند کرد؟

تا زمانی که وزارت راه و شهرسازی پاسخ روشن و مستندی به این پرسش ها ارائه نکند، اعلام آمار تخصیص پروژه، افزایش سقف تسهیلات یا وعده تسریع در ساخت، نمی تواند نگرانی متقاضیانی را کاهش دهد که هفت سال است در انتظار تحقق وعده خانه دار شدن هستند.