تلفن همراه کالای لوکس نیست، کالای اساسی است / گرانی موبایل باعث رونق بازار تعمیرکنندگان شده است/ هر جایی تلفن همراه را برای تعمیر ندهید

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، در ماه‌ های اخیر، قیمت گوشی‌ های تلفن همراه در ایران به سطحی رسیده که حتی مدل‌ های اقتصادی نیز با برچسب قیمتی بالای 20 میلیون تومان در بازار عرضه می‌ شوند؛ وضعیتی که این کالا را از یک ابزار روزمره، اساسی و ضروری به کالایی لوکس برای بخش بزرگی از جامعه تبدیل کرده است.

بازار موبایل ایران در نقطه‌ ای قرار گرفته که ترکیبی از سیاست‌ های ارزی، تعرفه‌ای و محدودیت‌ های وارداتی، قیمت‌ ها را به شکل قابل توجهی افزایش داده است؛ وضعیتی که نه‌ تنها ساختار بازار، بلکه الگوی مصرف مردم را نیز تغییر داده و گوشی تلفن همراه را بیش از گذشته به کالایی هزینه‌بر و حساس در سبد خانوار تبدیل کرده است.

یک مقام صنفی در حوزه تلفن همراه، مهم‌ترین عامل جهش قیمت‌ها را حذف ارز ترجیحی و تغییر سیاست‌های ارزی دولت عنوان می‌کند؛ موضوعی که به گفته او در کنار اثرات جنگ و محدودیت‌های لجستیکی، بازار موبایل را با افزایش شدید قیمت و تغییر الگوی مصرف مواجه کرده است.

تلفن همراه یک کالای لوکس نیست

سعید اشتیاقی، نایب‌ رئیس اتحادیه صنف فروشندگان دستگاه‌های صوتی و تصویری، تلفن همراه و لوازم جانبی، در گفت‌وگویی با «رکنا» با اشاره به وضعیت بازار گفت: نگاه به تلفن همراه باید تغییر کند و این کالا دیگر یک کالای لوکس نیست، بلکه باید در سبد کالای اساسی خانواده‌ها قرار بگیرد؛ چرا که آموزش، ارتباطات، درمان و حتی امرار معاش بسیاری از مردم به آن وابسته شده است.

او با بیان اینکه اختلاف‌نظر اصلی میان سیاست‌گذاران و فعالان بازار بر سر «اساسی بودن یا نبودن تلفن همراه» است، تأکید کرد: اگر این کالا اساسی تلقی نشود، سیاست‌های ارزی و حمایتی نیز برای آن در نظر گرفته نمی‌شود؛ در حالی که به‌طور مستقیم با زندگی مردم گره خورده است.

مهمترین عامل افزایش قیمت موبایل، حذف ارز نیمایی است

این مقام صنفی، مهم‌ترین دلیل افزایش قیمت موبایل را «حذف ارز نیمایی یا ترجیحی» دانست و اظهار کرد: با تغییر سیاست‌های ارزی و حرکت به سمت ارز آزاد، هزینه واردات به شکل قابل توجهی افزایش یافته و همین موضوع اثر مستقیم بر قیمت نهایی گوشی‌ها گذاشته است.

او افزود: اگرچه برخی آثار جنگ و اختلالات حمل‌ونقل و لجستیک نیز بر بازار تأثیر گذاشته، اما بخش عمده گرانی‌ها به اصلاحات ارزی اخیر بازمی‌گردد و نسبت دادن تمام افزایش قیمت‌ها به جنگ، تحلیل دقیقی نیست.

اشتیاقی همچنین به تغییر روند واردات اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ثبت سفارش و فرآیند واردات نسبت به گذشته محدودتر شده و واردات بیشتر بر اساس کالاهای موجود در گمرک و تعهد عدم استفاده از ارز انجام می‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت حمایت دولت از بازار تلفن همراه تصریح کرد: دولت باید مانند سایر کالاهای اساسی برای موبایل نیز سیاست‌گذاری حمایتی داشته باشد، اما در عین حال باید از ایجاد رانت جلوگیری کند. به گفته او، باید امکان ورود فعالان جدید به بازار فراهم شود تا رقابت افزایش یافته و قیمت‌ها کنترل شود.

رجیستری موبایل؛ ابزار کنترل قاچاق یا عامل افزایش قیمت؟

اشتیاقی ادامه داد: در صورت تسهیل واردات رسمی، کاهش بروکراسی گمرکی و ایجاد رقابت سالم، می‌توان از جذابیت قاچاق و واردات غیر رسمی کاست. در غیر این صورت، سخت‌گیری‌های بیش از حد می‌تواند مسیرهای غیرقانونی مانند واردات مسافری را تقویت کند.

این مقام صنفی همچنین به موضوع رجیستری تلفن همراه اشاره کرد و گفت: طرح رجیستری در اصل اقدام مناسبی برای مقابله با قاچاق بوده، اما در صورت عدم اجرای صحیح و نظارت دقیق، ممکن است دچار آسیب شود.

او توضیح داد: تفاوت تعرفه‌ای میان واردات تجاری و مسافری وجود دارد و همین موضوع برای ایجاد تمایز در بازار و جلوگیری از سوءاستفاده طراحی شده است. به گفته او، اگر سیاست‌ها به‌درستی اجرا نشود، امکان شکل‌گیری مسیرهای غیررسمی همچنان وجود خواهد داشت.

اشتیاقی در بخش دیگری از سخنان خود درباره تولید داخلی موبایل گفت: در ایران ظرفیت مونتاژ و تولید برخی گوشی‌ها و دستگاه‌های ساده وجود دارد، اما بازار عمدتاً به سمت گوشی‌های هوشمند متمایل است و تولید داخلی هنوز سهم محدودی دارد.

وی همچنین درباره برخی تخلفات در حوزه فروش و رجیستری هشدار داد و تأکید کرد: دریافت هزینه‌های غیرقانونی از مردم بابت رجیستری توسط برخی فروشندگان صحیح نیست و شهروندان باید دقت کنند هزینه‌های قانونی تنها در مسیر رسمی دریافت می‌شود.

گرانی گوشی مردم را به سمت تعمیر دستگاه‌های قدیمی یا خرید گوشی کارکرده برد

در پایان این گفت‌وگو، نایب‌رئیس اتحادیه صنف فروشندگان تلفن همراه با اشاره به افزایش تعمیر و خرید گوشی‌های دست‌دوم در بازار گفت: گرانی گوشی باعث شده بسیاری از مردم به سمت تعمیر دستگاه‌های قدیمی یا خرید گوشی کارکرده بروند؛ موضوعی که بازار خدمات تعمیرات را نیز رونق داده است.

او از مردم خواست خرید و تعمیر گوشی را تنها از مراکز دارای مجوز انجام دهند تا از بروز مشکلات و سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری شود.