فیلم / نگاهی متفاوت به پرونده مهین قدیری اولین زن قاتل سریالی ایران / چرا زودتر رازگشایی نشد
حوادث رکنا: پرونده مهین قدیری یکی از جنجالیترین و بحثبرانگیزترین پروندههای جنایی ایران است؛ زنی که با ارتکاب چندین قتل، نام خود را به عنوان نخستین زن قاتل سریالی کشور در تاریخ جنایی ایران ثبت کرد. جنایاتی که در اواخر دهه ۸۰ خورشیدی رخ داد، نه تنها افکار عمومی را به شدت تحت تأثیر قرار داد، بلکه پرسشهای فراوانی را درباره روند رسیدگی به پرونده و نحوه شناسایی عامل این قتلها به وجود آورد.
در سال ۱۳۸۷ و پس از افزایش موارد مرگ مشکوک در قزوین، تحقیقات پلیس وارد مرحلهای جدی شد. بررسیها نشان داد فردی با سوءاستفاده از اعتماد افراد مسن، به ویژه زنانی که برای زیارت به امامزادهها و اماکن مذهبی مراجعه میکردند، آنها را سوار خودرو خود کرده و پس از بیهوش کردنشان با نوشیدنی آلوده، دست به قتل و سرقت اموالشان میزد.
عامل این جنایتها با استفاده از یک خودروی رنو ۵، قربانیان را از نقاط مختلف شهر به مکانهای خلوت منتقل میکرد و پس از ارتکاب قتل، اجساد را در حاشیه شهر رها میساخت. متهم در جریان بازجوییها انگیزه اصلی خود را مشکلات مالی و هزینههای درمان فرزندش عنوان کرد.
قربانیانی که بازنگشتند
بر اساس اسناد پرونده، پنج زن سالمند و یک مرد در فهرست قربانیان این جنایتها قرار داشتند. نخستین قتل به مردی مربوط میشد که صاحبخانه مهین بود و بعدها مشخص شد این جنایت پیش از آغاز قتلهای سریالی رخ داده است. سرانجام پس از تکمیل تحقیقات و صدور حکم قضایی، عامل این قتلها در سال ۱۳۸۹ اعدام شد.
بازخوانی پرونده پس از سالها
با گذشت بیش از یک دهه از این ماجرا، ابعاد مختلف پرونده همچنان مورد توجه کارشناسان و فعالان حوزه حوادث قرار دارد. مهدی ابراهیمی، روزنامهنگار و سردبیر رکنا که در زمان وقوع حوادث از نزدیک پیگیر این پرونده بوده است، در مستندی به بررسی دوباره روند شکلگیری و کشف این قتلها پرداخته و معتقد است برخی کاستیها در مراحل اولیه رسیدگی میتوانست از وقوع تعدادی از جنایتها جلوگیری کند.
قتل نخست؛ ماجرایی که کمتر روایت شد
بررسیهای بعدی نشان داد سابقه جنایی مهین به قبل از قتل زنان سالخورده بازمیگردد. او در نخستین اقدام خود مردی را که صاحبخانهاش بود به قتل رساند. به گفته منابع مرتبط با پرونده، انگیزه این قتل به مسائل خانوادگی و ناموسی ارتباط داشت. هرچند در آن مقطع مدرک کافی برای اثبات جرم وجود نداشت، اما بعدها مشخص شد همسر مهین نیز در مخفی کردن جسد نقش داشته و از وقوع این جنایت اطلاع داشته است.
هشدارهایی که جدی گرفته نشد
در ادامه، یکی از بستگان نزدیک خانواده همسر مهین نیز قربانی او شد. با وجود برخی نشانهها که احتمال آشنایی قاتل با مقتول را تقویت میکرد، روند تحقیقات به نتیجه مشخصی نرسید و همین موضوع باعث شد متهم بدون جلب توجه به فعالیتهای مجرمانه خود ادامه دهد.
سرنخی که پرونده را گشود
افزایش حساسیت عمومی نسبت به قتلهای زنجیرهای، سرانجام باعث شد یکی از افرادی که در دام قاتل گرفتار شده بود، از مرگ نجات پیدا کند و اطلاعات مهمی درباره خودرو مورد استفاده در اختیار پلیس قرار دهد. همین سرنخ، مسیر تحقیقات را تغییر داد.
ماموران با بررسی خودروهای ترددکننده در محدوده امامزادهها و تطبیق اطلاعات به دست آمده از جریمههای ثبتشده، موفق شدند هویت متهم را شناسایی کنند. به این ترتیب پروندهای که ماهها افکار عمومی را نگران کرده بود، با دستگیری عامل اصلی وارد مرحله پایانی شد.
مهدی ابراهیمی / سردبیر رکنا