به نام امنیت، به کام دلالان؛ چرایی سودهای نجومی نفت آمریکا از جنگ با ایران

به گزارش خبرنگار سیاسی رکنا،  در حالی که تریبون‌های سیاسی مناقشه با ایران را در کلاف سردرگم پرونده هسته‌ای و امنیت منطقه‌ای خلاصه می‌کنند، واقعیت عریان اقتصاد سیاسی بین‌الملل از حقایقی پرده برمی‌دارد که سوداگران انرژی در ایالات متحده را به روایت دیگری می‌رساند. گزارش اخیر نیویورک‌تایمز نشان می‌دهد که جنگ و بحران‌آفرینی، برخلاف هزینه‌های گزافی که بر دوش ملت‌ها و اقتصادهای پیرامونی می‌گذارد، برای غول‌های سوخت فسیلی آمریکا ماشین چاپ پول بوده است.

بر اساس این ارقام، بیش از پنجاه شرکت بزرگ نفت و گاز آمریکا در فاصله ماه‌های آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۶ بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار سود خالص کسب کرده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با کمتر از ۴۷ میلیارد دلارِ مدت مشابه سال گذشته، جهشی نزدیک به سه برابر را ثبت کرده است. این جهش نجومی، گواهی روشن بر این مدعاست که چرخ‌دنده‌های اقتصاد جنگی چگونه با تنش و بی‌ثباتی در خاورمیانه روغن‌کاری می‌شود.

مکانیزم این سودآوری کلان چندان پیچیده نیست. تنش‌آفرینی و درگیری با ایران، شریان‌های عرضه جهانی انرژی را دچار اختلال ساخته و به دنبال آن، قیمت سوخت در بازارهای جهانی سر به فلک کشیده است. از سوی دیگر، آسیب دیدن تأسیسات پالایشگاهی در مناطق کلیدی خاورمیانه و روسیه، ظرفیت عرضه سوخت را به شدت کاهش داده و این امر پالایشگاه‌های آمریکایی را در جایگاهی انحصاری قرار داده است تا با حاشیه سودهای بی‌سابقه، جیب دلالان و سهام‌داران بخش نفت را انباشته کنند.

آنچه در تحلیل تحولات اخیر منطقه نباید از نظر دور بماند، تغییر پارادایم از یک مناقشه امنیتی صرف به یک پروژه سودآور اقتصادی است. جنگ با ایران بیش از آنکه یک ضرورت راهبردی یا مهار نظامی باشد، به ابزاری کارآمد برای مهندسی بازار جهانی انرژی، تغییر موازنه قیمت‌ها و پر کردن خزانه‌های شرکت‌های نفتی بدل شده است. در این بازی فرسایشی، هزینه بحران را مصرف‌کننده جهانی و اقتصادهای وابسته می‌پردازند، در حالی که پاداش هنگفت آن در دفاتر حسابداری وال‌استریت تقسیم می‌شود.