دفترچه مخفی ناصرالدین شاه / شاه قاجار روابط خصوصی‌اش را ثبت می‌کرد!

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، بخشی از خاطرات و دست‌نوشته‌های ناصرالدین‌شاه قاجار، تصویری متفاوت و کمتر دیده‌شده از زندگی خصوصی چهارمین پادشاه قاجار ارائه می‌دهد؛ پادشاهی که علاوه بر ثبت اتفاقات سفرها، شکار و امور روزمره، در مواردی روابط خصوصی خود با زنان حرم را نیز با ذکر تاریخ و محل در یادداشت‌هایش ثبت کرده است.

ناصرالدین‌شاه قاجار در ۱۷ سالگی به سلطنت رسید و حدود نیم قرن بر ایران حکومت کرد. از او مجموعه‌ای از خاطرات، سفرنامه‌ها و یادداشت‌های روزانه باقی مانده که از نظر تاریخی اطلاعات قابل توجهی درباره زندگی دربار قاجار در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.

یکی از این منابع، دست‌نوشته‌های مربوط به سفر و شکار ناصرالدین‌شاه به فیروزکوه در سال ۱۲۸۲ قمری است. بر اساس گزارشی که تابناک با استناد به این دست‌نوشته‌ها منتشر کرده، شاه در این سفر نام تعدادی از زنان همراه خود را در یادداشت‌هایش آورده و در موارد متعددی، با استفاده از تعابیر خاص، به رابطه خود با آنان اشاره کرده است.

ناصرالدین‌شاه حتی نام زنان را با خط لاتین می‌نوشت

یکی از نکات قابل توجه در این یادداشت‌ها، شیوه ثبت نام زنان است. بر اساس این گزارش، ناصرالدین‌شاه در مواردی که به روابط خصوصی خود اشاره می‌کرد، نام زنان را با حروف لاتین و به سبک نوشتاری فرانسوی ثبت کرده است؛ در حالی که در بخش‌های دیگر سفرنامه، نام آنها به فارسی نوشته شده است.

در یادداشت‌های مربوط به این سفر، نام‌هایی همچون انیس‌الدوله، فاطمه، معصومه، زبیده، زهرا، شیرازی کوچکه و شماری دیگر دیده می‌شود. در بخشی از دست‌نوشته‌ها نیز شاه از تعبیری خاص برای اشاره به رابطه جنسی استفاده کرده است.

گزارش منتشرشده همچنین نشان می‌دهد که در برخی روزها، ناصرالدین‌شاه رابطه با بیش از یک زن را در یادداشت‌های خود ثبت کرده و در مواردی نیز از عباراتی مانند «جماع» استفاده کرده است.

یک سفر، ده‌ها نام در حرم شاه

بر اساس همین روایت، ناصرالدین‌شاه در ابتدای سفر فهرستی از حدود ۳۰ زن همراه خود را ثبت کرده بود. در ادامه سفر نیز در موارد مختلف به حضور برخی از این زنان در خلوت خود اشاره کرده است.

نویسنده مقاله با بررسی این یادداشت‌ها معتقد است که ناصرالدین‌شاه در طول این سفر چندماهه، بارها روابط خصوصی خود را ثبت کرده و انیس‌الدوله از جمله زنانی بوده که بیشترین دفعات حضور او در این یادداشت‌ها دیده می‌شود.

این یادداشت‌ها از سوی دیگر نشان می‌دهد که ناصرالدین‌شاه برخلاف تصور رایج از خاطرات تاریخی به عنوان مجموعه‌ای صرفاً سیاسی، جزئیات بسیار شخصی زندگی خود را نیز ثبت می‌کرده است؛ موضوعی که از منظر شناخت شخصیت، فرهنگ دربار و سبک زندگی شاهان قاجار می‌تواند برای پژوهشگران تاریخی قابل توجه باشد.

البته تحلیل‌هایی مانند نسبت دادن «اعتیاد جنسی» یا برخی ویژگی‌های روان‌شناختی به ناصرالدین‌شاه، در مقاله منبع مطرح شده و نمی‌توان آنها را صرفاً بر اساس همین یادداشت‌ها به عنوان یک تشخیص علمی قطعی تلقی کرد. آنچه مستندتر است، وجود این دست‌نوشته‌ها و ثبت جزئیات زندگی خصوصی شاه در آنهاست.

ناصرالدین‌شاه سرانجام در سال ۱۳۱۳ قمری در حرم عبدالعظیم ترور شد؛ اما یادداشت‌های به‌جامانده از او، همچنان یکی از منابعی است که بخش‌هایی از زندگی خصوصی و روزمره دربار قاجار را برای تاریخ‌پژوهان آشکار می‌کند.