قبل از تمرین شکلات را بو کنید! نتیجه‌ ای که دانشمندان را شوکه کرد

به گزارش رکنا، نتایج یک مطالعه نشان داده که بو می‌تواند احساس فشار جسمانی را دستخوش تغییر کند و باعث شود که تمرینات ورزشی سبک‌تر به نظر برسند.

نتایج این مطالعه نشان داد که اگر قبل از وزنه زدن و حتی با معده خالی بوی شکلات را استشمام کنید، می‌توانید بیشتر تمرین کنید.

یافته‌های این مطالعه که در نشریه پیشگامان فیزیولوژی منتشر شده است، مکمل نتایج مطالعاتی هستند که نشان دادند مغز- نه صرفاً عضلات و سوخت‌وساز بدن- نقشی بسزایی در عملکرد ورزشی دارد.

محمد نصرالدین بن نهارالدین، استادیار دانشگاه مالایا و نویسنده ارشد این مطالعه، در بیانیه‌ای مطبوعاتی گفت: «اگر ورزشکارها قبل از تمرین و در فاصله بین ست‌ها در معرض بوی شکلات قرار بگیرند، می‌توانند بیشتر تمرین کنند؛ بدون آن‌که حس کنند تحت فشار قرار گرفته‌اند.»

بوی شکلات تحمل فشار جسمانی را آسان‌تر می‌کند

این مطالعه نشان داد که اگر قبل از تمرینات مقاومتی و در حین تمرین بوی شکلات را استشمام کنید، عملکرد ورزشی بهتری خواهید داشت، اما احساس فشار مضاعف نخواهید کرد.

پژوهشگران ۲۳ داوطلب مرد سالم را که در دهه سوم زندگی‌شان به سر می‌بردند و از تناسب اندام برخوردار بودند، به سه گروه تقسیم کردند: گروه اول در معرض بوی شکلات تلخ قرار گرفتند، گروه دوم بوی شکلات شیری را استشمام کردند و گروه کنترل در معرض بوی آب قرار گرفتند. داوطلبان دست‌کم ۱۰ ساعت قبل از شروع تمرین ناشتا بودند.

استشمام بوی شکلات تلخ ۹۰ درصد به‌طور متوسط ۱۸ ست به تعداد ست‌های تمرینی داوطلبان اضافه کرد. افراد این گروه گفتند که بعد از تمرین احساس گرسنگی کمتری داشتند. داوطلبانی که بوی شکلات شیری ۶۰ درصد را استشمام کرده بودند، ۹ ست بیشتر تمرین کردند، اما تغییری در میزان گرسنگی یا سیری‌شان احساس نکردند.

شکلات تلخ تأثیر بیشتری داشت

استشمام بوی غذا می‌تواند مغز را برای خوردن آماده کند.

بن نهارالدین افزود که بوی شکلات تلخ احساس غذاهای سیرکننده را در مغز تداعی می‌کند. از این‌رو، استشمام بوی آن احساس گرسنگی را به حداقل می‌رساند. با این‌حال، بوی شیرین شکلات شیری همچون پاداشی لذت‌بخش عمل می‌کند، فضای تمرین را دلپذیرتر کرده و تشویق‌تان می‌کند که تعداد ست‌ها را افزایش دهید، اما باعث کاهش احساس گرسنگی نمی‌شود. سطح هورمون‌ها و فعالیت مغزی جایی در این مطالعه نداشت. از این‌رو، پژوهشگران تأکید کردند که برای درک بهتر سازوکار این پدیده به تحقیقات بیشتری نیاز است.

همه شکلات را به‌عنوان یک پاداش مؤثر و محبوب می‌شناسند، اما پژوهشگران می‌گویند خوراکی‌های دیگری هم وجود دارند که باعث احساس سیری می‌شوند و تأثیر مشابهی از خود به‌جا می‌گذارند. آن‌ها افزودند که بوی غذا باید آشنا و مطبوع باشد تا بتواند عملکرد ورزشی را از نظر روان‌شناختی و فیزیولوژیکی تحت تأثیر بگذارد.

تأثیر روان‌شناختی بو

دنیس چاکویان، مربی تناسب اندام ساکن رودآیلند و مالک مرکز تناسب اندام لاگری، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت که بو با عوامل روان‌شناختی مانند انگیزه یا خلق‌وخو سروکار دارد و باعث ایجاد تغییرات فیزیولوژیکی نمی‌شود.

چاکویان گفت: «حس بویایی با نقاط مربوط به احساسات، حافظه و انگیزه در مغز ارتباط مستقیم دارد. یک بوی آشنا مانند بوی شکلات می‌تواند خلق‌و‌خوی ما را حتی قبل از شروع تمرین در وضعیت بهتری قرار دهد.»

او افزود که این تغییر باعث می‌شود ورزشکارها چند ست بیشتر تمرین کنند.

چاکویان افزود: «داوطلبان چیزی درباره سخت‌ترشدن تمرین نگفتند و این موضوع نشان می‌دهد که تاب‌آوری نقش مهمی داشته است. این نکته به آن معنی نیست که تغییر فیزیولوژیکی رخ نمی‌دهد، بلکه مسئله این است که مفاهیم روان‌شناختی نقش پررنگ‌تری دارند.»

او گفت: «مغز بیش از آن‌چه که تصور می‌کنیم بر عملکرد جسمانی اثر می‌گذارد.»

چاکویان افزود که این ترفندها جای تغذیه مناسب، خواب کافی یا تمرین منظم را نمی‌گیرند، اما می‌توانند مکمل سودمندی برای آن‌ها باشند؛ به‌ویژه در روزهایی که بی‌انرژی هستیم و خستگی ذهنی باعث می‌شود خیلی زود دست از تمرین برداریم.

این اولین‌بار نیست که پژوهشگران از ارتباط بین بو و عملکرد جسمانی پرده برمی‌دارند. یک مطالعه مروری نظام‌مند نشان داده که بوی نعناع فلفلی، آمونیاک، اسطوخودوس و مرکبات بر فعالیت‌های بدنی مختلف اثر می‌گذارد.

بوی نعناع فلفلی با افزایش هوشیاری و استقامت ارتباط دارد، از آمونیاک برای افزایش هوشیاری در ورزش‌های سنگین استفاده می‌شود، اسطوخودوس باعث آرامش می‌شود و بوی مرکبات با بهبود خلق‌وخو و افزایش انگیزه ارتباط دارد.

دو مقاله مورد بررسی از تأثیر مثبت بو بر دقت ورزشکار حکایت داشتند. یکی از آن‌ها نشان داد که بوی گل یاسمن باعث افزایش ۲۶.۵ درصدی امتیاز بازی بولینگ می‌شود. مطالعه دیگری نشان داد که بوی نعناع فلفلی باعث افزایش دقت در بازی دارت می‌شود و بوی اسطوخودوس با بهبود تعادل ورزشکار ارتباط دارد.

چاکویان گفت: «این یافته‌ها نشان می‌دهند که استفاده از بو به غلبه بر موانع ذهنی یا خستگی ناشی از تمرین کمک می‌کند. البته برای ارائه دستورالعمل‌های فراگیر به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.»