چرا سیگاری‌ ها مضطرب‌ ترند؟ پاسخ دانشمندان به یک باور رایج

به گزارش رکنا، محمدعلی‌گل اظهار کرد: برخی نوجوانان تصور می‌کنند چون افرادی در سنین بالا با وجود مصرف سیگار همچنان زنده هستند، پس سیگار آسیب چندانی ندارد. این در حالی است که چنین استدلالی از نظر علمی نادرست است و نمی‌توان چند نمونه استثنایی را به همه افراد تعمیم داد.

وی افزود: وجود یک فرد ۹۰ ساله سیگاری نمی‌تواند واقعیت مرگ‌ومیر گسترده ناشی از بیماری‌های مرتبط با دخانیات را نادیده بگیرد. بسیاری از افراد سیگاری در سنین پایین‌تر بر اثر سرطان ریه، سکته قلبی یا مغزی جان خود را از دست می‌دهند، اما چون دیگر در میان ما نیستند، کمتر دیده می‌شوند. این موضوع در علم با عنوان «سوگیری بقا» شناخته می‌شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی قم ادامه داد: از نظر آماری تنها درصد کمی از افراد سیگاری به سنین بسیار بالا می‌رسند، در حالی که این احتمال در میان افراد غیرسیگاری به‌مراتب بیشتر است. بنابراین عمر طولانی برخی سیگاری‌ها بیشتر به عوامل ژنتیکی و شرایط فردی مربوط می‌شود تا بی‌ضرر بودن سیگار.

علی‌گل با اشاره به احساس آرامشی که برخی افراد پس از کشیدن سیگار تجربه می‌کنند، گفت: این احساس در واقع ناشی از رفع موقت علائم ترک نیکوتین است، نه کاهش واقعی اضطراب. فرد سیگاری به دلیل وابستگی به نیکوتین، پس از مدتی دچار تنش و بی‌قراری می‌شود و با مصرف دوباره سیگار فقط به وضعیت عادی بازمی‌گردد.

وی توضیح داد: این وضعیت شبیه فردی است که کفش تنگی به پا دارد و پس از درآوردن آن احساس راحتی می‌کند. این احساس به معنای ایجاد آرامش جدید نیست، بلکه تنها رهایی از ناراحتی قبلی است. در مورد سیگار نیز فرد صرفاً از علائم ناشی از وابستگی موقتاً خلاص می‌شود.

این متخصص تأکید کرد: پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که افراد سیگاری به‌طور متوسط اضطراب بیشتری نسبت به افراد غیرسیگاری دارند. همچنین مصرف سیگار می‌تواند خطر ابتلا به اختلالات اضطرابی را در آینده افزایش دهد.

وی افزود: بررسی‌های علمی حاکی از آن است که افرادی که موفق به ترک سیگار می‌شوند، پس از مدتی کاهش چشمگیری در میزان اضطراب و افسردگی خود تجربه می‌کنند. این یافته‌ها نشان می‌دهد سیگار نه‌تنها راهکاری برای مقابله با اضطراب نیست، بلکه خود یکی از عوامل تشدیدکننده آن به شمار می‌رود.

علی‌گل در پایان خاطرنشان کرد: افراد غیرسیگاری درگیر چرخه وابستگی به نیکوتین و نوسانات ناشی از آن نیستند و به همین دلیل معمولاً سطح اضطراب کمتری را تجربه می‌کنند. به گفته او، ترک سیگار یکی از مؤثرترین گام‌ها برای بهبود سلامت روان و کاهش اضطراب در بلندمدت است.